Мотихари, Үндістан: тарихы, географиясы, Махатма Гандидің сатьяграха қозғалысының басталуы. Бихар штатының шығыс аймағында орналасқан қала туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мотихари – Үндістанның Бихар штатындағы Шығыс Чампаран ауданының орталығы және әкімшілік орталығы. Ол Мұзаффарпур қаласынан батысқа қарай 80 шақырым, ал штаттың астанасы Патнадан солтүстік-батысқа қарай 152 шақырым қашықтықта орналасқан. Көне заманда Мотихари жерін Видеха, Сунга, Канва сияқты түрлі патшалықтар билеген. Шампаран хан Жанақ патшаның империясының маңызды бөлігі болған деген сенім де бар. Махатма Ганди өзінің танымал Сатьяграха қозғалысын осы жерден бастады.
Motihari is a city and headquarters of East Champaran district in the Indian state of Bihar. It is located 80 kilometres west of Muzaffarpur and 152 kilometres northwest of the state capital Patna. In early days the land of Motihari was ruled by different kingdoms as Videha, Sunga, Kanvas. It is also believed that Champaran used to be a major part of King Janak's empire. Mahatma Gandhi Started his famous Satyagraha movement from here.
География
Мотихари 26°39' солтүстік және 84°55' шығыс координаттарында, Бихар штатының солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Штаттың астанасы Патнадан солтүстік-батысқа қарай, Бетиядан, Музаффарпурдан, Мехсиден және Ситамариден шамамен бірдей қашықтықта жатыр. Бұл қала Бетиядан оңтүстік-шығысқа қарай көлдің шығыс жағасында орналасқан.
Motihari is located on 26°39' N and 84°55' E in northwestern Bihar. It is about northwest from the state capital Patna, from Bettiah, from Muzaffarpur, from Mehsi, and from Sitamarhi. It is on the east bank of a lake, about southeast of Bettiah.
Топография
Мотихаридің топографиясы көркем деп сипатталған, Моти Жиль көлі қаланы екіге бөліп, классикалық тұрғыдан алғанда "керемет сұлулыққа" ие. Австриядағы "Ганган лит маг" (Gangway Literary Magazine) журналында Анат Кумар былай деп жазды: "Менің балалық шағымдағы ойын алаңдарым Мотихари көшелері болды. Сол кезде Шығыс Үндістанның шағын қалашығы тым көп халқы болмаған, ал қаланың әр бөлігіндегі құрғақ, таза көшелер біздің ойындарымызға – мәрмәр, айналдырғыш, бадминтонға – өте ыңғайлы болды. Ал сол кезде Мотихари үлкен әлемнен шалқап жатқандай алыс еді. Онда көптеген манго және личи ағаштары, хош иісті лимон бұталары, кең далалар және азаматтар аз болды. Шашыраңқы, ескі хавлилер мен бунгалолар болды, онда қорқынышты бхуттар, джин мен жураелдер мекен еткен". Ганди Санграхалаясында Шампаран Сатьяграхасының көптеген жәдігерлері мен суреттері сақталған. Ганди ескерткіш бағанасын Шантиникетанның белгілі суретшісі Нанд Лал Бос жобалаған. Бағананың іргетасы 1972 жылдың 10 маусымында сол кездегі губернатор Д. К. Барухпен қаланды. Бұл 48 фут (15 метр) биіктігіндегі тас бағана, ол Махатма Ганди сотқа ұсынылған жерде орналасқан.
The topography of Motihari has been described as scenic, with the "stunning beauty" (in classical terms) of Moti Jheel Lake dividing the town in two halves. In Gangan Lit Mag (Gangway Literary Magazine), Austria, wrote Anant Kumar: "The playgrounds of my childhood were the streets of Motihari. Back then that little East Indian town was not overpopulated, and the dry, clean streets of every part of town were ideal for our games: marbles, tops, badminton. And back then Motihari was a wide distance away from the big world. There were very many mango and lichee trees, fragrant lemon bushes, broad, large fields and very few people. There were scattered decrepit hawelis and bungalows, in which frightening bhuts, geniis and juraels dwelled." The Gandhi Sangrahalaya has a wide collection of relics and photographs of the Champaran Satyagraha. The Gandhian Memorial Pillar was designed by Nand Lal Bose, a famous artist of Shantiniketan. The foundation stone of the pillar was laid on 10 June 1972 by the then Governor, D. K. Barooch. It is a 48 feet (15 m) tall stone pillar and is situated at the same site where Mahatma Gandhi was presented in court.
Климат
Климат жоғары температуралармен және жауын-шашынмен сипатталады, негізінен муссондық маусымда [маусымнан қыркүйекке дейін]. Бұл климат үшін Кёппен климаттық жіктемесінің субтипі "Cwa" (Ылғалды субтропикалық). Мотихариде тіркелген ең жоғары температура 1903 жылдың 24 мамырында 44,4 °C, ал ең төменгі температура 1905 жылдың 3 ақпанында 0,0 °C болды. Мотихариде 24 сағат ішіндегі ең көп жауын-шашын 2005 жылдың 25 тамызында 520 мм құрады.
Climate is characterised by high temperatures and precipitation mainly occurring during the Monsoon Season [June to September]. The Köppen Climate Classification sub type for this climate is "Cwa" (Humid Subtropical). The highest maximum temperature ever recorded in Motihari was 44.4 °C on May 24, 1903, while the lowest minimum temperature ever recorded in Motihari was 0.0 °C on February 3, 1905. The heaviest rainfall recorded in 24 hours in Motihari was 520 mm on 25 August 2005.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Мотихаридің жалпы саны 126 158 адамды құрады, оның ішінде 67 861 еркек және 58 297 әйел, жыныстық қатынасы 859 адамды құрады. 0-дан 6 жасқа дейінгі жас тобындағы халық саны 16 870 адамды құрады. Мотихаридегі сауатты адамдардың саны 92 798, бұл халықтың 73,6% құрайды, ерлердің сауаттылығы 76,2%, әйелдердің сауаттылығы 70,5% болды. Мотихариде 7 жастан асқан халықтың тиімді сауаттылық деңгейі 84,9% құрады, оның ішінде ерлердің сауаттылық деңгейі 88,1%, әйелдердің сауаттылық деңгейі 81,2% болды. Ұлттық аздықтар мен тайпалардың саны тиісінше 7 373 және 333 адамды құрады. 2011 жылы Мотихариде 22 224 шаңырау болды. 2001 жылғы Үндістан халық санағы бойынша 2011 жылғы Мотихари халқы 101 506 адамды құрады, оның ішінде ерлер 54 629, әйелдер 46 877 болды. Мотихари қаласының жыныстық қатынасы 1000 еркекке 858 әйел шаққанда есептеледі. Мотихари қаласындағы сауатты адамдардың саны 69 576, оның ішінде 40 265 еркек, 29 311 әйел. Жалпы сауаттылық деңгейі 68,5%, ал 7 жастан асқан халықтың тиімді сауаттылық деңгейі 80,3% құрады. 2001 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша Мотихари қаласындағы 0-6 жастағы балалардың саны 14 910, оның ішінде 7811 еркек және 7099 әйел. Балалардың жыныстық қатынасы 1000 ұлға 909 қыз шаққанда есептеледі.
As of 2011 Indian Census, Motihari had a total population of 126,158, of which 67,861 were males and 58,297 were females, with a sex ratio of 859. Population within the age group of 0 to 6 years was 16,870. The total number of literates in Motihari was 92,798, which constituted 73.6% of the population with male literacy of 76.2% and female literacy of 70.5%. The effective literacy rate of 7+ population of Motihari was 84.9%, of which male literacy rate was 88.1% and female literacy rate was 81.2%. The Scheduled Castes and Scheduled Tribes population was 7,373 and 333 respectively. Motihari had 22,224 households in 2011.
as of 2001 India census, the population of Motihari in 2011 was 101,506, of which male and female were 54,629 and 46,877, respectively. The sex ratio of Motihari city is 858 per 1,000 males. Total literates in Motihari city are 69,576 of which 40,265 were males while 29,311 were females. The crude literacy rate of 68.5% and effective literacy (7+ population) per cent of 80.3%. The children aged 0–6 in Motihari city are 14,910, as per the Census India report, in 2001, with 7,811 males and 7,099 females. The child sex ratio of girls is 909 per 1,000 boys.
Гандимен байланысы
Мотихари сол кезде жай ғана Шампар деп аталатын, Махатма Гандиге жақын болды. Ол 1917 жылдың 15 сәуірінде Радж Кумар Шукламен бірге Шампарда сатьяграха қозғалысын бастау үшін Мотихариге келді, бұл қозғалыс Шампар сатьяграхасы деп белгілі болды және шаруаларды қанау мәселесіне қатысты. Ганди және оның жақтастары Шампарда үлкен науқан жүргізді. Оның Шампарға және оның аймақтарына жиі баратыны Гандидің жерге байланысын көрсетті. Ол сондай-ақ аймақтың мәдени және әлеуметтік жағынан артта қалғандығын түсінді және дереу мектептер мен ашрамдар құру арқылы шаралар қолданды.
Motihari, at that time simply called Champaran, was close to Mahatma Gandhi. He came to Motihari on April 15, 1917 with Raj Kumar Shukla to start the Satyagraha movement in Champaran, known as Champaran Satyagraha, which concerned the exploitations of farmers. Gandhi with his supporters held a big campaign in Champaran. His frequent visits to Champaran and its local areas showed the Gandhi's connection with land. He also understood the cultural and social backwardness of the area, he acted immediately by creating schools and ashrams.