Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Махатма Гандидің жеке хатшысы Махадев Харибхай Десай (1 қаңтар 1892 – 15 тамыз 1942) – үндістандық тәуелсіздік күрескері, ғалым және жазушы. Ол ең әйгілісі Махатма Гандидің жеке хатшысы ретінде танылған. Оны әртүрлі "Гандидің Босвелл, Гандидің Сократына Платон, ал Гандидің Буддасына Ананда" деп сипаттаған.
Personal secretary of Mahatma Gandhi
Mahadev Haribhai Desai (1 January 1892 – 15 August 1942) was an Indian independence activist, scholar and writer best remembered as Mahatma Gandhi's personal secretary. He has variously been described as "Gandhi's Boswell, a Plato to Gandhi's Socrates, as well as an Ānanda to Gandhi's Buddha".
Ерте өмір
Махадев Десай 1892 жылдың 1 қаңтарында Гуджарат штатының Сурат ауданындағы Сарас ауылында анавил брахман отбасында, мектеп мұғалімі Харибхай Десай мен оның әйелі Жамнабехннің отбасында дүниеге келді. Жамнабехн Десай, Махадев жеті жасқа толғанда қайтыс болды. 1905 жылы, 13 жасында Махадев Дургабехнге үйленді. Ол Сурат орта мектебінде және Мумбайдағы Эльфинстон колледжінде білім алды. Десай бакалавр дәрежесін алып, 1913 жылы құқық саласындағы білімін аяқтағаннан кейін Бомбейдегі орталық кооперативтік банкте инспектор болып жұмыс істеді.
Mahadev Desai was born in an anavil Brahmin family on 1 January 1892 in the village of Saras in Surat district of Gujarat to Haribhai Desai, a school teacher, and his wife Jamnabehn. Jamnabehn died when Desai was seven years old. In 1905, aged 13, Mahadev was married to Durgabehn. He was educated at the Surat High School and the Elphinstone College, Mumbai. Desai graduated with a BA Degree, and after earning his L. L. B in 1913 took a job as an inspector at the central co operative bank in Bombay
Гандидің серіктесі
Махадев Десай алғаш рет 1915 жылы Гандимен кездесті, ол онымен кездесуге барып, кітабын қалай басып шығару керектігі туралы кеңес сұрады (Джон Морлидің ағылшын тіліндегі «Компромисс туралы» кітабының гуджарати тіліндегі аудармасы). Түрмеде Десай түрме басшыларының тұтқындарға қатыгездікпен қарағанын, оларды жиі қамшылап жазалайтынын көрді. Оның «Янг Индия» және «Наваживан» журналдарында жарияланған, үнді түрмесіндегі өмірді суреттеген есебі британдық билікті түрме реформасын жүргізу үшін бірқатар қатаң шаралар қабылдауға мәжбүр етті. Десай 1924 жылы «Наваживан» журналының редакторы болды, ал 1925 жылдан бастап Гандидің өмірбаянын ағылшын тіліне аударып, «Жас Үндістан» журналында бөлім-бөліммен жариялай бастады. Келесі жылы ол Сатьяграха ашрамының атқару комитетінің төрағасы болды және «Наваживан» журналында жазған мақаласы үшін Гуджарати әдебиет қоғамынан жүлде алды. Ол Сардар Пателмен бірге Бардоли сатьяграхасына қатысып, гуджарати тілінде сатьяграха тарихын жазды, оны ағылшын тіліне «Бардоли тарихы» деп аударды. Тұз сатьяграхасына қатысқаны үшін ол тұтқындалып, түрмеге қамалды, бірақ Ганди-Ирвин келісімінен кейін түрмеден босатылып, Мирабехн, Девдас Ганди және Пайарлалмен бірге Гандидің екінші дөңгелек үстел конференциясына қатысты. Ол Гандидің Георг V патшамен кездескендегі жалғыз серігі болды. Десайдың соңғы түрме мерзімі 1942 жылғы 8 тамыздағы «Үндістанды тастаңыз» декларациясынан кейін басталды. Ол 1942 жылғы 9 тамызда таңертең тұтқындалды және алты күннен кейін қайтыс болғанға дейін Ага Хан сарайында Гандимен бірге ұсталды. Десай қайтыс болған кезде 50 жаста болды.
Mahadev Desai first met Gandhi in 1915 when he went to meet him to seek his advice on how best to publish his book (a Gujrati translation of John Morley's English book On Compromise). In prison, Desai saw that the jail authorities mistreated prisoners, frequently flogging them. His report describing the life inside an Indian jail, published in Young India and Navajivan, compelled the British authorities to bring about some drastic jail reform measures. Desai took over as editor of Navajivan in 1924 and from 1925 he began the translation into English of Gandhi's autobiography and its serial publication in the Young India. The following year he became chairman of the executive committee of the Satyagraha Ashram and won a prize from the Gujarati Sahitya Parishad for his article in Navajivan. He took part in the Bardoli Satyagraha along with Sardar Patel and wrote a history of the Satyagraha in Gujarati which he translated into English as The Story of Bardoli. For his participation in the Salt Satyagraha, he was arrested and imprisoned but following the Gandhi–Irwin Pact, he was released from jail and accompanied Gandhi to the Second round Table Conference along with Mirabehn, Devdas Gandhi and Pyarelal. He was the only person to accompany Gandhi when the latter met with King George V. Desai's final prison term followed the Quit India Declaration of 8 August 1942. He was arrested on the morning of 9 August 1942 and, till his death of a massive heart attack six days later, was interred with Gandhi at the Aga Khan Palace. Desai was 50 at the time of his death.
Жазбалар
Махадев Десай - гуджарати, бенгал және ағылшын тілдерін еркін меңгерген көрнекті жазушы. Ол гуджарати тіліндегі аудармашы және жазушы ретінде жоғары бағаланады. Гандидің өзі Махадев Десайдың денесін жуып, оны сарай аумағында кремациялады, сол жерде оның самадхиі бүгінге дейін сақталған. 1983 жылы Үндістан пошта департаменті оның құрметіне еске алу маркасын шығарды. Оның ұлы Нараян Десай да белгілі Гандишіл белсенді және жазушы болды, ол Махадев Десай туралы «От пен Гүл» атты өмірбаян жазды. Гуджарат Видяпитхасының әлеуметтік ғылымдар, өнер және гуманитарлық пәндер факультеті Махадев Десай Самаджесва Махавидиялая деп Махадев Десайдың құрметіне аталды.
Mahadev Desai was an outstanding writer, at ease with Gujarati, Bengali and English. He is highly regarded as a translator and writer in Gujarati. Gandhi himself washed Desai's body and he was cremated on the Palace's grounds, where his samadhi lies today. The Indian Department of Posts published a commemorative stamp in his honour in 1983. His son Narayan Desai was also a noted Gandhian activist and writer who wrote Mahadev Desai's biography The Fire and the Rose. The Mahadev Desai Samajseva Mahavidyalaya, Gujarat Vidyapith's faculty of social sciences, arts and humanities was named in Mahadev Desai's honour.