Бала Гангадхар Тилак: Ұлт-азаттық күрескер және ақын

Баль Гангадхар Тилак (1856-1920) – Индия тәуелсіздігі үшін күш білген ұлтшыл, ақын, педагог. "Үндістан қозғалысының әкесі", "Современдік Индия жасаушысы" атанды.

16 мин оқу

100%

Дереккөз: Bal Gangadhar Tilak — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Үндістанның тәуелсіздік үшін күрескен белсендісі (1856–1920) – ақын Бал Гангадар Тилак (; туған Кешав Гангадар Тилак [keʃəʋ ɡəŋɡaːd̪ʱəɾ ʈiɭək]; 23 шілде 1856 – 1 тамыз 1920), «Локманья» (IAST: Lokamānya) деп құрметпен аталатын үнділік ұлтшыл, педагог және тәуелсіздік белсендісі. Ол «Лал Бал Пал» үштігінің бірі болды. Британдық отарлық билігі оны «Үнділік наразылықтың әкесі» деп атады. Сонымен қатар, оған «Локманья» атағы берілді, яғни «халықтың басшысы ретінде мойындалған». Махатма Ганди оны «Қазіргі Үндістанның жасаушысы» деп атады. Тилак «сварадж» («өзін-өзі басқару») идеясының алғашқы және ең белсенді жақтаушыларының бірі және үнділік санадағы күшті радикал болды. Ол маратхи тілінде айтқан «Сварадж – менің туа біткен құқығым, мен оны алуға тиіспін!» деген сөзімен танымал. Ол Бипин Чандра Пал, Лала Ладжпат Рай, Ауробиндо Гос, В. О. Чидамбарам Пиллай және Мұхаммед Али Джинна сияқты Үндістан Ұлттық Конгресінің көптеген жетекшілерімен жақын одақ құрды.

Ерте өмір

Кешав Гангадар Тилак 1856 жылғы 23 шілдеде қазіргі Махараштра штатының (бұрынғы Бомбей президенттігі) Ратнагири ауданының орталығындағы маратхи индус Читпаван брахман отбасында дүниеге келді. Оның әулеттік ауылы Чихали болған. Оның әкесі Гангадхар Тилак – мектеп мұғалімі және санскритті зерделеуші, Тилак он алты жасқа толғанда қайтыс болды. 1871 жылы Тилак он алты жасында, әкесінің өліміне бірнеше ай қалғанда Тапибай (туғанда Бал) атты қызға үйленді. Некеден кейін оның есімі Сатьябхамабай болып өзгертілді. 1877 жылы Пунадағы Деккан колледжін математика мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді. Магистрлік курсын ортасынан тоқтатты да, орнына құқықтануға (L.L.B.) түсті. 1879 жылы Үкіметтік құқық колледжінен L.L.B. дәрежесін алды. Бітірген соң Тилак Пунадағы жеке мектепте математика сабақтарын берді. Кейін, жаңа мектептегі әріптестерімен идеологиялық келіспеушіліктерге байланысты мектептен шығып, журналист болып жұмыс істеді. Тилак қоғамдық істерге белсенді қатысты. Ол былай деді: «Дін мен нақты өмір екі бөлек нәрсе емес. Нағыз рух – тек өзің үшін емес, еліңді жанұяңдай көруде. Одан кейінгі қадам – адамзатқа қызмет ету, ал келесі қадам – Құдайға құлшылық ету». Вишнушастри Чиплункардан шабыт алып, 1880 жылы колледждегі бірнеше достарымен, соның ішінде Гопал Ганеш Агаркар, Махадев Баллал Намжоши және Вишнушастри Чиплункармен бірге орта білім беру үшін «Жаңа ағылшын мектебін» құрды. Олардың мақсаты – Үндістан жастарының білім сапасын арттыру болды. Мектептің табысы оларды 1884 жылы «Декан білім беру қоғамын» құруға жетеледі. Олардың мақсаты – жас үндістерге үнді мәдениетін насихаттап, ұлттық идеяларды үйрететін білім беру жүйесін құру еді. Қоғам 1885 жылы жоғары білім беру үшін Фергюсон колледжін ашты. Тилак Фергюсон колледжінде математикадан сабақ берді. 1890 жылы Тилак «Декан білім беру қоғамынан» шығып, ашық саяси қызметке кірісті. Ол діни және мәдени жаңғыруға баса назар аудара отырып, тәуелсіздікке қарай жаппай қозғалысты бастады.

Keshav Gangadhar Tilak was born on 23 July 1856 in an Marathi Hindu Chitpavan Brahmin family in Ratnagiri, the headquarters of the Ratnagiri district of present day Maharashtra (then Bombay Presidency). His ancestral village was Chikhali. His father, Gangadhar Tilak was a school teacher and a Sanskrit scholar who died when Tilak was sixteen. In 1871, Tilak was married to Tapibai (Née Bal) when he was sixteen, a few months before his father's death. After marriage, her name was changed to Satyabhamabai. He obtained his Bachelor of Arts in first class in Mathematics from Deccan College of Pune in 1877. He left his M. A. course of study midway to join the L. L. B course instead, and in 1879 he obtained his L. L. B degree from Government Law College. After graduating, Tilak started teaching mathematics at a private school in Pune. Later, due to ideological differences with the colleagues in the new school, he withdrew and became a journalist. Tilak actively participated in public affairs. He stated: "Religion and practical life are not different. The real spirit is to make the country your family instead of working only for your own. The step beyond is to serve humanity and the next step is to serve God." Inspired by Vishnushastri Chiplunkar, he co founded the New English school for secondary education in 1880 with a few of his college friends, including Gopal Ganesh Agarkar, Mahadev Ballal Namjoshi and Vishnushastri Chiplunkar. Their goal was to improve the quality of education for India's youth. The success of the school led them to set up the Deccan Education Society in 1884 to create a new system of education that taught young Indians nationalist ideas through an emphasis on Indian culture. The Society established the Fergusson College in 1885 for post secondary studies. Tilak taught mathematics at Fergusson College. In 1890, Tilak left the Deccan Education Society for more openly political work. He began a mass movement towards independence by an emphasis on a religious and cultural revival.

Саяси мансап

Тилақтың ұзақ саяси мансабы болды, ол британдық отарлық үкімнен үнді автономиясы үшін күресті. Гандиге дейін ол ең көп танымал үнді саяси көшбасшысы еді. Махараштралық замандасы Гокаледен өзгеше, Тилак радикалды ұлтшыл, бірақ әлеуметтік консерватор саналды. Ол бірнеше рет түрмеге қамалды, соның ішінде Мандалайда ұзақ уақыт тұтқын болды. Өмірінің бір кезеңінде британдық автор сэр Валентин Чирол оны "үнділік наразылықтың әкесі" деп атады.

Үндістан ұлттық конгресі

Тилак 1890 жылы Үндістан Ұлттық Конгресіне қосылды. Ол оның орташа көзқарасына, әсіресе өзін-өзі басқару үшін күреске қарсы болды. Ол сол кездегі ең белгілі радикалдардың бірі еді. Шындығында, 1905-1907 жылдардағы Свадеши қозғалысы Үндістан Ұлттық Конгресінің орташа және экстремистік топтарға бөлінуіне себеп болды. 1896 жылдың соңында Бубондық оба Бомбейден Пунеге тарады, ал 1897 жылдың қаңтарына қарай эпидемиялық деңгейге жетті. Төтенше жағдаймен күресу үшін Британдық Үндістан армиясы шақырылды және обаны тоқтату үшін қатаң шаралар қолданылды, оның ішінде жеке үйлерге күштеп кіруге рұқсат беру, үй иелерін тексеру, ауруханалар мен карантиндік лагерьлерге эвакуациялау, жеке мүліктерді алып тастау және жою, науқастардың қалаға кіруіне немесе шығуына кедергі келтіру. Мамыр айының соңында эпидемия бақылауға алынды. Пандемияны тоқтату шаралары үнді халқының кең қанағатсыздығын тудырды. Тилак бұл мәселені өзінің "Кесари" газетінде (Кесари маратхи тілінде, ал "Маратха" ағылшын тілінде жазылған) қоздырып, индус жазбаларынан, Бхагавад-гитадан үзінділер келтіріп, сыйақысыз зұлымды өлтіргенге ешқандай кінә тағуға болмайтынын мәлімдеді. Осыдан кейін, 1897 жылдың 22 маусымында комиссар Рэнд және тағы бір британдық офицер, лейтенант Айерст Чапекар ағайындылары мен олардың серіктестері тарапынан атып өлтірілді. Барбара және Томас Р. Меткалфтың сөзіне сүйенсек, Тилак "қылмыскерлердің кім екенін дерлік жасырған". Тилакқа кісі өлтіруге қатыстыру үшін айып тағылып, 18 айға бас бостандығынан айырылды. Қазіргі Мумбайдағы түрмеден шыққаннан кейін ол шейіт және ұлттық батыр ретінде құрметке ие болды. Ол өзінің серігі Кака Баптиста ұсынған жаңа ұранды қабылдады: "Сварадж (өзін-өзі басқару) – менің туғаннан берілген құқығым, және мен оны аламын". Бенгалдың бөлінуі, лорд Керзонның ұлтшыл қозғалысты әлсіретуге бағытталған стратегиясынан кейін, Тилак Свадеши және бойкот қозғалыстарын қолдады. Бұл қозғалыс шетелдік тауарларды бойкоттауды және шетелдік тауарларды қолданатын кез келген үндістандыққа әлеуметтік бойкот жариялауды қамтыды. Свадеши қозғалысы жергілікті өнімдерді қолдануды білдірді. Шетелдік тауарларға бойкот жарияланғаннан кейін, оларды Үндістанда өндіру арқылы толтыру қажеттігі туды. Тилак Свадеши және бойкот қозғалыстарының екі жағы да бір-бірімен байланысты екенін айтты. Тилак Гопал Кришна Гокхаледің орташа көзқарастарына қарсы болды және Бенгалиядағы үнді ұлтшылдары Бипин Чандра Пал және Пенджабтағы Лала Ладжпат Рай тарапынан қолдау тапты. Олар "Лал-Бал-Пал триумвираты" деп аталды. 1907 жылы Гуджарат штатының Сурат қаласында Конгресс партиясының жылдық сессиясы өтті. Партияның жаңа президентін сайлау кезінде орташа және радикалдық топтар арасында дау туды. Партия Тилак, Пал және Ладжпат Рай басшылығымен радикалдық фракцияға және орташа фракцияға бөлінді. Ауробиндо Гос, В.О. Чидамбарам Пиллай сияқты ұлтшылдар Тилақтың жақтастары болды. Калькуттада тәуелсіз Үндістан үшін Маратха үлгісіндегі үкіметті көздейтіні туралы сұраққа Тилак 17 және 18 ғасырлардағы Маратха үстемдігіндегі үкіметтердің 20 ғасырда ескіргенін, ал ол еркін Үндістан үшін барлығы тең серіктес болатын нағыз федералдық жүйені қалағанын жауап берді. Ол тек осындай үкімет ғана Үндістанның тәуелсіздігін сақтай алатынын қосты. Ол Деванагари шрифтімен жазылған хинди тілін Үндістанның жалғыз ұлттық тілі ретінде қабылдауды ұсынған алғашқы Конгресс басшысы болды.

Tilak joined the Indian National Congress in 1890. He opposed its moderate attitude, especially towards the fight for self government. He was one of the most eminent radicals at the time. In fact, it was the Swadeshi movement of 1905–1907 that resulted in the split within the Indian National Congress into the Moderates and the Extremists. During late 1896, a bubonic plague spread from Bombay to Pune, and by January 1897, it reached epidemic proportions. The British Indian Army was brought in to deal with the emergency and strict measures were employed to curb the plague, including the allowance of forced entry into private houses, the examination of the house's occupants, evacuation to hospitals and quarantine camps, removing and destroying personal possessions, and preventing patients from entering or leaving the city. By the end of May, the epidemic was under control. The measures used to curb the pandemic caused widespread resentment among the Indian public. Tilak took up this issue by publishing inflammatory articles in his paper Kesari (Kesari was written in Marathi, and "Maratha" was written in English), quoting the Hindu scripture, the Bhagavad Gita, to say that no blame could be attached to anyone who killed an oppressor without any thought of reward. Following this, on 22 June 1897, Commissioner Rand and another British officer, Lt. Ayerst were shot and killed by the Chapekar brothers and their other associates. According to Barbara and Thomas R. Metcalf, Tilak "almost surely concealed the identities of the perpetrators". Tilak was charged with incitement to murder and sentenced to 18 months imprisonment. When he emerged from prison in present day Mumbai, he was revered as a martyr and a national hero. He adopted a new slogan coined by his associate Kaka Baptista: "Swaraj (self rule) is my birthright and I shall have it." Following the Partition of Bengal, which was a strategy set out by Lord Curzon to weaken the nationalist movement, Tilak encouraged the Swadeshi movement and the Boycott movement. The movement consisted of the boycott of foreign goods and also the social boycott of any Indian who used foreign goods. The Swadeshi movement consisted of the usage of natively produced goods. Once foreign goods were boycotted, there was a gap which had to be filled by the production of those goods in India itself. Tilak said that the Swadeshi and Boycott movements are two sides of the same coin. Tilak opposed the moderate views of Gopal Krishna Gokhale, and was supported by fellow Indian nationalists Bipin Chandra Pal in Bengal and Lala Lajpat Rai in Punjab. They were referred to as the "Lal Bal Pal triumvirate". In 1907, the annual session of the Congress Party was held at Surat, Gujarat. Trouble broke out over the selection of the new president of the Congress between the moderate and the radical sections of the party. The party split into the radicals faction, led by Tilak, Pal and Lajpat Rai, and the moderate faction. Nationalists like Aurobindo Ghose, V. O. Chidambaram Pillai were Tilak supporters. When asked in Calcutta whether he envisioned a Maratha type of government for independent India, Tilak answered that the Maratha dominated governments of 17th and 18th centuries were outmoded in the 20th century, and he wanted a genuine federal system for Free India where everyone was an equal partner. He added that only such a form of government would be able to safeguard India's freedom. He was the first Congress leader to suggest that Hindi written in the Devanagari script be accepted as the sole national language of India.

Көтеріліс үшін айыптау

Тілек өмірінде басқа да саяси істермен қатар, Британдық Үндістан үкіметі оны үш рет – 1897, 1909 және 1916 жылдары мемлекетке қарсы қозғырыс жасады деген айыппен соттады. 1897 жылы Тилак Раджға қарсы дұшмандық сезімдерді уағыздағаны үшін 18 айға түрмеге кесілді. 1909 жылы ол тағы да мемлекетке қарсы қозғырыс жасады және үндістер мен британдықтар арасындағы нәсілдік антагонизмді күшейтті деген айып тағылды. Бомбейлік заңгер Мұхаммед Али Джинна Тилактың қорғауын өзіне алды, бірақ ол даулы сот шешімімен Бирмада алты жылға бас бостандығынан айырылды. 1916 жылы Тилак үшінші рет өзін-өзі басқару туралы лекциялары үшін мемлекетке қарсы қозғырыс жасады деген айыппен сотталғанда, Джинна қайтадан оның адвокаты болды және бұл жолы оны ақтап шығарды.

Мандалайдағы түрме

1908 жылғы 30 сәуірде екі бенгалдық жас – Прафулла Чаки мен Худирам Боз Музаффарпурдағы бір атқа бомба лақтырып, Калькуттаның бас президенттік судьясы Дуглас Кингсфордты өлтіруге тырысты, бірақ қателікке ұшырап, сол аттағы екі әйелді қаза таптырды. Чаки ұсталған соң өз-өзіне қол жұмсады, ал Боз дарға асылды. Тилак өзінің "Кесари" газетінде революционерлерді қорғап, дереу "сварадж" яғни өз билігін орнатуды талап етті. Үкімет оны бүлік қоздыруға айыптады. Соттың соңында арнайы қазылар алқасы 7:2 дауыспен оны кінәлі деп тапты. Сот судьясы Диншау Д. Давар оған Мандалайдағы (Бірма) алты жыл түрме жазасын және айыппұл салды. Сот судьясы оған сұрақ қойғанда, Тилак былай деді: "Мен айтқым келетін жалғыз нәрсе – қазылардың үкіміне қарамастан, мен әлі де өзімнің кінәсіз екенімді мойындаймын. Адамдар мен ұлттардың тағдырын шешетін жоғары күштер бар, менің ойымша, мен өкілдік ететін мәселеге менің қасіретім, қалам мен тілімнен гөрі көбірек пайда келтіруі мүмкін. Мұхаммед Әли Джинна осы істе оның адвокаты болды."

Мандалайдан кейінгі өмір

Тилак Мандалай түрмесінде отырған кезінде қант диабетіне шалдықты. Бұл және түрмедегі жалпы ауыр жағдай оны 1914 жылғы 16 маусымда босатылғанда жұмсартты. Сол жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Тилак патша Георг V-ге қолдауын білдіре жеделхат жіберді және соғысқа жаңа сарбаздар тарту үшін шешендігін пайдаланды. Ол 1909 жылғы мамырда британдық парламент қабылдаған, «Минто-Морли реформалары» деп белгілі «Үнді кеңестері заңына» оң баға берді, оны «билеушілер мен биленушілер арасындағы сенімнің айқын артуы» деп атады. Оның пікірінше, зорлық-зомбылық саяси реформалардың қарқынын арттырудың орнына, керісінше тежеді. Тилак Конгресспен келісуге құштар болды, тікелей әрекеттерден бас тартып, тек «конституциялық жолмен» агитация жасауға келісті – бұл ұстанымды оның қарсыласы Гокхале бұрыннан-ақ жақтаған. Тилак 1916 жылғы Лакхнау келісімі арқылы ұлттық достарымен қайта қосылып, Үндістан Ұлттық Конгресіне қайта оралды. Тилак Мохандас Гандини «Тоталь ахимса» (Тоталь зорлықсыздық) идеясынан бас тартып, барлық жолдармен өзін-өзі басқаруға («Свараджья») қол жеткізуге көндіруге тырысты. Ганди Тилакпен өзін-өзі басқару жолдары туралы толық келіспесе де, сатьяграханы қолдады, бірақ Тилақтың елге қызметін және нақты ұстанымдарын бағалады. Тилак Валентин Чирольға қарсы сот ісін ұтып, қаржылық шығынға ұшырағаннан кейін, Ганди үндістерді Тилақтың шығындарын өтеу мақсатымен құрылған Тилак қоржынына үлес қосуға шақырды.

Бүкіл Үндістандық үй билігі лигасы

Тилак 1916-1918 жылдары Г. С. Хапарде мен Энни Бесантпен бірге «Үндістанның барлық аймақтық үкімі лигасы» құруға көмектесті. Жылдар бойына жайлы және радикалды фракцияларды қайта біріктіруге тырысқаннан кейін, ол мұнан бас тартып, өзін-өзі басқаруды көздеген «Үкім лигасына» назар аударды. Тилак өзін-өзі басқару қозғалысына қосылу үшін шаруалар мен жергілікті тұрғындардан қолдау алу үшін ауылдан ауылға сапарлады. Тилак Ресей революциясынан әсер алып, Владимир Ленинге деген құрметін білдірді. 1916 жылдың сәуір айында лигада 1400 мүше болды, ал 1917 жылға қарай мүшелер саны шамамен 32 000-ға жетті. Тилак өзінің «Үкім лигасы» бастауын Махараштра, Орталық провинциялар, Карнатака және Берар аймақтарында берді. Бесанттың лигасы Үндістанның қалған бөлігінде белсенділік танытты.

Діни-саяси көзқарастар

Тилак өмірінің бойы Үндістан халқын жаппай саяси әрекетке біріктіруге ұмтылды. Ол мұның үшін британдыққа қарсы индуисттік белсенділікті толыққанды негіздеу қажет деп санады. Осы мақсатта ол Рамаяна мен Бхагавад-гитаның бастапқы қағидаларында негіз іздеді. Ол осы белсенділік шақыруын "Карма-йога" немесе "Іс-қимылдың йогасы" деп атады. Оның түсіндіруінше, Бхагавад-гитада бұл принцип Кришна мен Арджуна арасындағы әңгімеде ашылады, онда Кришна Арджунаны оның жауларымен (соның ішінде оның отбасының көптеген мүшелері) күресуге шақырады, себебі бұл оның парызы. Тилак пікірінше, Бхагавад-гита белсенділіктің мықты негізін ұсынды. Дегенмен, бұл сол кездегі мәтіннің басым түсіндірулеріне, яғни құдай үшін ғана әрекет ету идеясы мен зұңқарлық көзқарасқа қайшы келді. Бұл сол кездегі екі басты көзқарас – Рамануджа мен Ади Шанкараның пікірлерімен ұсынылды. Осы философияны қолдау үшін Тилак Гитаның тиісті бөлімдеріне өзіндік түсіндірмелер жазып, Ганадеваның Гитаға жасаған түсіндірмесі, Раманужаның сындық түсіндірмесі және Гитаның өзінің аудармасы арқылы өз пікірін қорғады.

Әйелдерге қарсы әлеуметтік көзқарастар

Тилак Пунада дамып келе жатқан әйелдер құқықтары және қол сұғылмаушылыққа қарсы әлеуметтік реформалар сияқты либералды бағыттарға қатысты қарсылық танытты. Тилак 1885 жылы Пунада алғашқы туған қыздар жоғары мектебінің (қазіргі Хузурпага) ашылуына және оның оқу жоспарына қарсы шықты, бұл үшін өзінің «Mahratta» және «Kesari» газеттерін пайдаланды. Тилак сондай-ақ, кастааралық некелерге, әсіресе жоғары кастадан шыққан әйелдің төмен кастадан шыққан еркекке үйленуіне қарсы болды. Дешаст, Читпаван және Кархадес тайпаларынан шыққан үш брахмандық топты «касталық шектеулерден» бас тартып, бір-бірімен некелесуге шақырды. Тилак қыздардың некеге тұру жасын оннан он екіге көтеру туралы келісімге қарсы болды, бірақ қыздардың некеге тұру жасын он алтыға, ал ұлдардың жасын жиырмаға дейін көтеру туралы бұйрыққа қол қоюға дайын болды. Бала келін Рухмабай он бір жасында үйленді, бірақ күйеуімен бірге тұрудан бас тартты. Күйеуі оның некелік құқықтарын қалпына келтіру үшін сотқа жүгінді, бірақ алғашқыда соттан жеңіліске ұшырады, содан кейін шешімге шағымдануға тырысты. 1887 жылдың 4 наурызында судья Фарран индуистік заңдарды түсіндіре отырып, Рухмабайға «күйеуімен бірге тұруға немесе алты айға бас бостандығынан айырылуға» бұйрық берді. Тилак сот шешімін мақұлдады және сот индуистік дхармашастраларды орындап отырғанын айтты. Рухмабай үкімге бағынудың орнына түрмеде отыруға дайын екенін мәлімдеді. Кейіннен королева Виктория оның некесін бұзды. Содан кейін ол Лондон әйелдер медицина мектебінен медицина докторы ғылымын қорғады. 1890 жылы он бір жасар Фуламани Бай өзінің жасы үлкен күйеуімен жыныстық қатынаста болған кезде қайтыс болды, осы оқиғадан кейін парси әлеуметтік реформаторы Бехрамжи Малабари 1891 жылғы «Келісім жасы туралы» заңды қолдады, бұл заң қыздың некеге тұруға болатын жасын көтеруді көздеді. Тилак бұл заңға қарсы шығып, парсилердің де, ағылшындардың да (индуізм) діни мәселелеріне араласуға құқығы жоқ екенін мәлімдеді. Ол қызды «кемістікке шалдыққан әйел мүшелерімен» кінәлады және күйеуінің «қауіпсіз әрекеті үшін қалай қатыгездікпен қудалануы мүмкін?» деп сұрақ қойды. Ол осы қызды «табиғаттың қауіпті аномалиясы» деп атады. Тилақтың гендерлік қатынастарға қатысты прогрессивті көзқарасы болған жоқ. Ол индуист әйелдерінің қазіргі заманғы білім алуы керек деп ойлаған жоқ. Оның пікірінше, әйелдер үй шаруасын жүргізіп, күйеулері мен балаларының қажеттіліктерін қанағаттандыруға тиіс. Тилак 1918 жылы, өлімінен екі жыл бұрын қол сұғылмаушылықты жою туралы петицияға қол қоюдан бас тартты, бірақ бұрын осы мәселе бойынша қарсылық білдірген болатын.

Tilak was strongly opposed to liberal trends emerging in Pune such as women's rights and social reforms against untouchability. Tilak vehemently opposed the establishment of the first Native girls High school (now called Huzurpaga) in Pune in 1885 and its curriculum using his newspapers, the Mahratta and Kesari. Tilak was also opposed to intercaste marriage, particularly the match where an upper caste woman married a lower caste man. In the case of Deshasthas, Chitpawans and Karhades, he encouraged these three Maharashtrian Brahmin groups to give up "caste exclusiveness" and intermarry. Tilak officially opposed the age of consent bill which raised the age of marriage from ten to twelve for girls, however he was willing to sign a circular that increased age of marriage for girls to sixteen and twenty for boys. Child bride Rukhmabai was married at the age of eleven but refused to go and live with her husband. The husband sued for restitution of conjugal rights, initially lost but appealed the decision. On 4 March 1887, Justice Farran, using interpretations of Hindu laws, ordered Rukhmabai to "go live with her husband or face six months of imprisonment". Tilak approved of this decision of the court and said that the court was following Hindu Dharmaśāstras. Rukhmabai responded that she would rather face imprisonment than obey the verdict. Her marriage was later dissolved by Queen Victoria. Later, she went on to receive her Doctor of Medicine degree from the London School of Medicine for Women. In 1890, when an eleven year old Phulamani Bai died while having sexual intercourse with her much older husband, the Parsi social reformer Behramji Malabari supported the Age of Consent Act, 1891 to raise the age of a girl's eligibility for marriage. Tilak opposed the Bill and said that the Parsis as well as the English had no jurisdiction over the (Hindu) religious matters. He blamed the girl for having "defective female organs" and questioned how the husband could be "persecuted diabolically for doing a harmless act". He called the girl one of those "dangerous freaks of nature". Tilak did not have a progressive view when it came to gender relations. He did not believe that Hindu women should get a modern education. Rather, he had a more conservative view, believing that women were meant to be homemakers who had to subordinate themselves to the needs of their husbands and children. Tilak refused to sign a petition for the abolition of untouchability in 1918, two years before his death, although he had spoken against it earlier in a meeting.

Свами Вивеканандаға құрмет

Тилак пен Свами Вивекананда бір-бірін қатты құрметтеді және жоғары бағалады. Олар 1892 жылы пойызбен саяхаттап жүргенде кездейсоқ кездесті, және Тилак Вивекананданы үйіне қонаққа шақырды. Сол жерде болған адам (Басука), Вивекананда мен Тилак "саяси" саласында ұлтшылдыққа, ал Вивекананда "діни" саласында ұлтшылдыққа жұмыс істеу туралы келісімге келгенін естіді. Вивекананда жас кезінде қайтыс болғанда Тилак үлкен қайғыға батып, "Кесари" газетінде оған құрмет көрсетті. Тилак Вивекананда туралы былай деді:

Касталық мәселелер

Кольхапур княздығының билеушісі Шаху, Тилакпен бірнеше рет қақтығысқа түсті, себебі Тилак маратхаларға шұдраларға арналған Пураникалық рәсімдерді қабылдау туралы брахмандардың шешімімен келісті. Тилак тіпті маратхалардың брахмандар тағайындаған шұдра мәртебесіне "разы болуы" керек деп ұсынды. Тилакқа қарасты газеттер, сондай-ақ Кольхапурдағы баспасөз, Шахуды касталық көзқарастары және брахмандарға негізсіз жаулық танытуы үшін сынады. Олардың ішінде Шахудың төрт брахман әйеліне зорлық жасады деген ауыр айыптаулар да болды. Олар бір ағылшын әйелі, леди Минтодан көмек сұрап шағым түсірді. Шахудың өкілі бұл айыптауларды "көңілсіз брахмандарға" талады. Тилак пен тағы бір брахман Шахудың жерлерін тартып алудан зардап шекті, біріншісі Шаху мен Шанкарешвар Шанкарачарьясы арасындағы дау кезінде, ал кейінірек тағы бір мәселе бойынша. Бал Гангадар Тилак 1914 жылдың 16 маусымында түрмеден босатылды. Ол былай деді:

Әлеуметтік аударымдар

Тилак 1880-1881 жылдары маратхи тілінде "Кесари" ("Арыстан") және ағылшын тілінде "Маратта" (кейде академиялық зерттеулерде "Маратха" деп аталады) атты екі апталық басылымды іске қосты. Осы арқылы ол "Үндістанды оятушы" ретінде танылды, себебі кейін "Кесари" күнделікті газетке айналып, бүгінге дейін шығарылуда. 1894 жылы Тилак Ганешаға үйлерде берілетін құрметті (пуджа) үлкен қоғамдық шараға, яғни Сарваджаник Ганешоцваға айналдырды. Мерекелер бірнеше күндік шерулермен, музыкамен және тамақпен өткізілді. Олар аудан, каста немесе кәсіп бойынша жазылыстар арқылы ұйымдастырылды. Студенттер жиі индуизм мен ұлттық даңқты жұртқа жариялап, саяси мәселелерді, соның ішінде Свадеши тауарларын қолдауды талқылайтын. 1895 жылы Тилак Маратха империясын құрған Шиваджи Махараджаның туған күнін атау үшін Шри Шиваджи қор комитетін құрды. Жобаның мақсаты Райгад бекінісіндегі Шиваджи мазарының (Самадхи) қайта құрылуын қаржыландыру болды. Осы екінші мақсат үшін Тилак Талегаон Дабадедегі Сенапати Хандерао Дабаде II қатысуымен Шри Шиваджи Райгад Смарак Мандалын құрды, ол Мандалдың алғашқы президенті болды. Тилак Ганапати фестивалі мен Шив-Джайанти сияқты шараларды отаршылдық үкіметке қарсы күреске білімді элитадан тыс ұлттық сезімді ояту үшін пайдаланды. Бірақ бұл индустар мен мұсылмандар арасындағы келіспеушілікті де күшейтті. Мереке ұйымдастырушылары индустарды сиырларды қорғауға және шииттер ұйымдастырған Мухаррам мерекесіне бойкот жасауға шақыратын, оған бұрын индустар көбінесе қатысқан. Осылайша, мерекелер отаршылдыққа қарсы күрестің бір жолы болғанымен, діни шиеленістерге де ықпал етті. Қазіргі маратхи индуист ұлтшыл партиялары, мысалы, Шив Сена, Шиваджиге деген құрметін қабылдады. Дегенмен, үнді тарихшысы Ума Чакраварти профессор Гордон Джонсонды сілтеме келтіріп былай деді: "Тилак Шиваджиді саяси мақсаттар үшін пайдаланған кезде, тіпті оған маратха ретінде кшатрия мәртебесін беру мәселесіне Тилак қоса алғанда консервативті брахмандар қарсылық көрсеткені маңызды. Шиваджи батыр адам болғанымен, оның барлық батылдығы оған брахман мәртебесіне жақын мәртебе алуға құқық бермейді деп есептелді. Сонымен қатар, Шиваджидің брахмандарға табынуы әлеуметтік қатынастарды өзгертпеді, өйткені ол шүдра ретінде жасады – брахманның қызметшісі, тіпті құлы ретінде". Тилак 1880 жылдары басқалармен бірге құрған Декан білім беру қоғамы бүгінге дейін Пунедегі Фергюссон колледжі сияқты мекемелерді басқарып келеді. Тилак бастаған Свадеши қозғалысы 20 ғасырдың басында 1947 жылы тәуелсіздікке қол жеткізілгенге дейін тәуелсіздік қозғалысының бір бөлігі болды. Тіпті 1990 жылдары Конгресс үкіметі экономиканы либерализациялағанға дейін Свадеши үнді үкіметі саясатының бір бөлігі болып келді деуге болады. Тилак былай деді: "Мен Үндістанды өз Отаным және Құдайым деп санаймын, Үндістан халқы менің туыстарым, олардың саяси және әлеуметтік азаттығы үшін адал және табанды еңбек ету – менің ең жоғары дінім және міндетім". Ол былай деп түсіндірді: "Осы ел халқына пайдалы іс істеген адам, мейлі ол мұсылман болсын, мейлі ағылшын болсын, жат емес. "Жаттық" дегеніміз – мүдделер. Жаттық тері түсіне немесе дінге қатысты емес".

Tilak started two weeklies, Kesari ("The Lion") in Marathi and Mahratta in English (sometimes referred as 'Maratha' in Academic Study Books) in 1880–1881 with Gopal Ganesh Agarkar as the first editor. By this he was recognized as 'awakener of India', as Kesari later became a daily and continues publication to this day. In 1894, Tilak transformed the household worshipping of Ganesha into a grand public event (Sarvajanik Ganeshotsav). The celebrations consisted of several days of processions, music, and food. They were organized by the means of subscriptions by neighbourhood, caste, or occupation. Students often would celebrate Hindu and national glory and address political issues; including patronage of Swadeshi goods. In 1895, Tilak founded the Shri Shivaji Fund Committee for the celebration of "Shiv Jayanti", the birth anniversary of Shivaji, the founder of the Maratha Empire. The project also had the objective of funding the reconstruction of the tomb (Samadhi) of Shivaji at Raigad Fort. For this second objective, Tilak established the Shri Shivaji Raigad Smarak Mandal along with Senapati Khanderao Dabhade II of Talegaon Dabhade, who became the founder President of the Mandal. The events like the Ganapati festival and Shiv Jayanti were used by Tilak to build a national spirit beyond the circle of the educated elite in opposition to colonial rule. But it also exacerbated Hindu Muslim differences. The festival organizers would urge Hindus to protect cows and boycott the Muharram celebrations organized by Shi'a Muslims, in which Hindus had formerly often participated. Thus, although the celebrations were meant to be a way to oppose colonial rule, they also contributed to religious tensions. Contemporary Marathi Hindu nationalist parties like the Shiv Sena took up his reverence for Shivaji. However, Indian Historian, Uma Chakravarti cites Professor Gordon Johnson and states "It is significant that even at the time when Tilak was making political use of Shivaji the question of conceding Kshatriya status to him as Maratha was resisted by the conservative Brahmins including Tilak. While Shivaji was a Brave man, all his bravery, it was argued, did not give him the right to a status that very nearly approached that of a Brahmin. Further, the fact that Shivaji worshiped the Brahmanas in no way altered social relations, 'since it was as a Shudra he did it – as a Shudra the servant, if not the slave, of the Brahmin'". The Deccan Education Society that Tilak founded with others in the 1880s still runs Institutions in Pune like the Fergusson College. The Swadeshi movement started by Tilak at the beginning of the 20th century became part of the Independence movement until that goal was achieved in 1947. One can even say Swadeshi remained part of Indian Government policy until the 1990s when the Congress Government liberalised the economy. Tilak said, "I regard India as my Motherland and my Goddess, the people in India are my kith and kin, and loyal and steadfast work for their political and social emancipation is my highest religion and duty". He commented:"He who does what is beneficial to the people of this country, be he a Mohammedan or an Englishman, is not alien. ‘Alienness’ has to do with interests. Alienness is certainly not concerned with white or black skin . or religion."

Ұрпақтар

Тилақтың ұлы Шридар Тилак 1920 жылдардың соңында далит көшбасшысы доктор Амбедкармен бірге төменшілдікпен күрестің жоюы үшін науқан жүргізді. Екеуі де көп қасталы "Самата" қоғамының басшылары болды. Ол оның философиясы мен әлеуметтік реформаларынан шабыт алып, жоғары кастаның үстемдігінен құтылу жолдары туралы онымен сөйлесіп, пікір алмасты. Либералды және рационалды ойларының арқасында Шридар Тилак сол кездегі Махараштра аймағындағы консерваторлардың көптеген қысымына ұшырады. Осыған шыдамаған ол 1928 жылдың 25 мамырында өзін-өзі өлтірді. Осыған дейін ол үш хат жазды: біреуін Пуна коллекторына, екіншісін газеттерге, үшіншісін доктор Амбедкарға. Кейін доктор Амбедкар: "Егер біреу 'Локамания' атағына лайық болса, ол Шридарпант Тилак", – деп жазды.

Шридардың ұлы Жаянтрао Тилак (1921–2001) көп жылдар бойы "Кесари" газетінің редакторы болды. Жаянтрао сонымен қатар Конгресс партиясының саясаткері болды. Ол Үндістан Парламентінің Жоғарғы Палатасы – Раджья Сабхада Махараштраны өкілдік еткен Парламент мүшесі болды. Ол сондай-ақ Махараштра Заң шығару кеңесінің мүшесі болды. Бал Гангадар Тилақтың ұрпағы Рохит Тилак – Пунадағы Конгресс партиясының саясаткері. 2017 жылы оның заңсыз қатынаста болған әйелі оны зорлау және басқа да қылмыстар жасады деп айыптады. Ол осы айыптаулар бойынша кепілдікпен босатылды.

Мұра

1956 жылғы 28 шілдеде Б. Г. Тилак суреті Нью-Делидегі Парламент үйінің Орталық залына орнатылды. Гопал Деускар салған Тилак портретін сол кездегі Үндістан премьер-министрі Джавахарлал Неру ашты. Пунадағы Тилак Смарак Ранга Мандир театры-концерт залы оған арналған. 2007 жылы Үндістан үкіметі Тилақтың 150 жылдығын еске алу үшін монета шығарды. Локманья Тилакқа арналған ескерткіш ретінде Мандалай түрмесінде сабақтар оқылатын зал құрылысына Бирма үкіметінің ресми келісімі алынды. Үндістан үкіметі және Бирмадағы жергілікті үнді қауымдастығы тарапынан қолдау көрсетілді. 1920 жылы «Локманья Тилак Смарак» қоры құрылды. 1995-2004 жылдар аралығында қорының «Пуне Айтихасик Васту Смрити» қоғамы аясында Пуне қаласында бірнеше ескерткіш тақталар орнатылды. Оның өміріне арналған бірнеше үнді фильмдері түсірілді, оның ішінде: Вишрам Бедекардың «Локманья Бал Гангадар Тилак» (1951) және «Локманья Тилак» (1957) деректі фильмдері, Ом Рауттың «Локманья: Эк Югпуруш» (2015) және Винай Дхумаледің «Ұлы азаттық күрескері Локманья Бал Гангадар Тилак – Сварадж Май Бэрнрайт» (2018) фильмдері. 2022 жылы Үндістанда оның өмірінен алынған «Локманья» атты маратхи тіліндегі телесериал көрсетілді.