Кіріспе

Америкалық сэндвичтер желісі

Тарих

1982 жылы Жимми Джон Ляуто Эльгин академиясын сыныбында екінші соңғы орынмен бітіргеннен кейін, әкесі оған армияға қатысу немесе бизнес ашу мүмкіндігін ұсынды. Әкесі оның әскерге баруын қалағанмен, жас Ляуто екіншісін таңдады, ал әкесі бизнестегі 48% үлесі үшін 25 000 доллар қарыз беруге келісті. Бастапқыда Джимми Джон хот-дог стендін ашуды жоспарлаған, бірақ 1982 жылдың жазында мұндай көптеген стендтерді аралағаннан кейін, 25 000 доллар мұндай кәсіпті бастауға жеткіліксіз екенін түсінді. Кейіннен сэндвич дүкеніне барып, жақын маңдағы базардан сапалы ет сатып алып, нанын өзі пісіретін болса, бюджетіне сэндвич дүкені ашуға болатынын түсінді. Отбасы мүшелерінің дәм татуымен, ол бастапқы мәзіріне төрт түрлі сэндвич қосуға шешім қабылдады. Ай сайын 200 доллар жалдама төлеп, Ляуто тек қолданылған тоңазытқыш, мұздатқыш, пеш және ет кесетін машинадан тұратын жабдықты ғана алуға шамасы келді. 1983 жылдың 13 қаңтарында Иллинойс штатының Чарльстон қаласында Jimmy John's Gourmet Sandwiches ашылды. Бірінші жылдың соңында мейрамхана пайда таба бастады. 1985 жылдың сәуір айында Ляуто әкесінің бизнестегі үлесін сатып алып, жалғыз иесі болды. 1986 жылы ол екінші дүкенін Макомб қаласында (Иллинойс штаты), ал 1987 жылы үшінші дүкенін Шампейн қаласында ашты. 1988 жылы Ляуто Джейми Коултермен танысты, ол сол кезде Pizza Hut франчайзиі болған және кейіннен Lone Star Steakhouse & Saloon компаниясының бас директоры болды. Коултер Ляутоға кеңес беріп, "бірнеше филиалды тиімді басқару жолын үйретті". Бірінші франчайзингтік дүкен Висконсин штатының Эу-Клер қаласында ашылды. 2001 жылы Жимми Джонның жүзінші дүкені Мичиган штатының Маунт-Плезант қаласында ашылды. 2002 жылға қарай компанияның 200-ге жуық дүкені болды, олардың 10% Ляутоның тікелей бақылауындағы корпоративтік дүкендер еді. Алайда, Ляуто өзінің иелігіндегі дүкендердің сатылымы франчайзингтік дүкендерден айтарлықтай жоғары екенін байқады. Ол бір жылға франшиза сатуды тоқтатты және қиындыққа тап болған дүкендерге көмек көрсетті. Өзінің серіктесі, қазіргі президенті және бас директоры Джеймс Нортпен бірге ол ең нашар көрсеткіштерді көрсеткен 70 дүкенді аралады. 18 ай бойы дүкендерді "бастапқы жағдайға" қайтару және оларға "алғашқы күшті күйін" қайтару арқылы ол дүкендердің табыстылығын арттыруға көмектесті. 2017 жылдың наурызында Jimmy John's-тың 3000-ға жуық дүкені болды, ал 5000-ға дейін кеңейту жоспарланған. Ляуто өсу үшін дүкендері үшін жақсы жерлерді табуға көмек қажет екенін түсінді. Жылжымайтын мүлік саласында тәжірибесі аз болғандықтан, ол осы салада тәжірибелі серіктес іздеді. 2007 жылдың қаңтарында Ляуто Сан-Францискодағы жеке капитал компаниясы Weston Presidio-ға 33% үлесін сатты. Weston Presidio-мен серіктестік құрғаннан кейінгі бірінші жылы 100 жылжымайтын мүлік мәмілесі жасалды. 2015 жылдың жазында Ляутоның үлкен аңдармен бірге суретке түскен суреттері әлеуметтік желілерде таралып, оның мейрамханаларына бойкот жариялау туралы шақырулар көбейді. 2015 жылы Чикаго Трибьюн газетіне берген сұхбатында Ляуто: "Мен енді үлкен африкалық аңдарды ауламаймын" деді. 2016 жылдың қыркүйегінде Jimmy John's Roark Capital Group компанияның көпшілік үлесін сатып алуға келіскенін хабарлады. Мәміленің шарттары бірден жарияланбады, бірақ кейіннен Ляуто компанияның 35% үлесін сақтап қалғаны белгілі болды. Келісім бойынша, Ляуто басқарма төрағасы қызметін жалғастыра береді. 2019 жылдың 25 қыркүйегінде Inspire Brands (Roark Capital Group-қа тиесілі) Jimmy John's-ті белгісіз сомаға сатып алатынын мәлімдеді. Бұл мәмілені Ляуто және Jimmy John's директорлар кеңесінің барлық мүшелері бірауыздан мақұлдады. Мәміле аяқталғаннан кейін Ляуто компания төрағасы қызметінен кетіп, брендке кеңесші болады. Сатып алу 18 қазан күні аяқталды.

Еңбек қатынастары

2010 жылы Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылар ұйымы Миннеаполистегі он бірнеше орналасқан жерлерде кәсіподақ құруға тырысқанда, The New York Times бұл әрекетті «Америка тарихындағы фастфуд қызметкерлерін ұйымдастыруға жасалған санаулы әрекеттердің бірі» деп атады. 2017 жылдың шілдесінде АҚШ-тың Сегізінші апелляциялық округтік соты Ұлттық еңбек қатынастары заңы Джимми Джонның қызметкерлерін франчайзидің ауру демалысы саясатына қарсылық көрсету үшін компания өніміне шабуыл жасап, заңсыз деп танылған әрекеттер жасағаны үшін жұмыстан босатудан қорғамайтынын анықтады. 2014 жылдың қазанында Джимми Джонстағы қызметкерлер, соның ішінде сэндвич дайындаушылар мен жеткізушілер, жұмысқа қабылдану шарты ретінде бәсекелестікке тыйым салатын келісімге қол қоюға міндетті екендігі белгілі болды. Бұл келісімге сәйкес, қызметкер екі жыл бойы бәсекелес компанияда жұмыс істеуге құқығы болмады, ал бәсекелес компания дегеніміз – кірісінің он пайызынан астамын сэндвич сатудан табатын және Джимми Джонның кез келген орналасқан жерінен үш мильдік шеңберде орналасқан кәсіпорын. Сонымен қатар, қызметкер бір жыл бойы басқа Джимми Джон франчайзисінде жұмыс істей алмады. Джимми Джон компания Нью-Йорк және Иллинойс штаттарының Бас прокурорларының талаптары бойынша сот ісін реттеді. Компания жасаған мәлімдемеде, олар Бас прокурорлармен байланысқа түсер алдында жаңа қызметкерлерді жұмысқа қабылдау құжаттарынан бәсекелестікке тыйым салатын келісімдерді алып тастау үшін қадамдар жасағанын және «Біздің сағаттық еңбекке төленетін дүкен қызметкерлеріне қарсы бәсекелестікке тыйым салатын келісімдерді күшіне енгізу Джимми Джонның корпоративтік мәдениетіне немесе бизнес-моделіне жатпайды» деп түсіндірді.

Мәзір

Jimmy John's-те үш нан нұсқасы бар: француз, қалың тілімделген бидай және алты дюймдік "Lil' John" (француз нанының кіші нұсқасы), сондай-ақ, "Unwich" деп аталатын салатқа оралған нұсқасы және тортильяға оралған нұсқасы бар. Jimmy John's-та 17 түрлі нөмірленген сэндвич, сонымен қатар "Дж.Дж.Б.Л.Т." деп аталатын "Б.Л.Т." және барлық еттердің (беконды қоспағанда) қосылған "Gargantuan" сэндвичтері бар. 17 сэндвичтің құрамында ветчина, қуырылған сиыр еті, тунец, түйеқұс еті, салями, капикола, бекон, проволон немесе пармезан ірімшігі болуы мүмкін, немесе екі немесе одан көп ет және ірімшіктердің қосылуы мүмкін. Jimmy John's-та чипстің бес дәмі бар, олар: Regular, BBQ, Jalapeño, Salt and Vinegar және Thinny (Regular чипсінің азырақ майлы нұсқасы). Мәзірде кошер тұздалған қияр, сондай-ақ брауни және "үш бөліктен тұратын" шоколадты және сұлы жүзімді печеньелер де бар. 2021 жылы Jimmy John’s өз мәзіріне уақыт шектеулі ұсыныстарды енгізе бастады. Jimmy John’s жылына екі-үш рет уақыт шектеулі ұсыныстар ұсынады, 2021 жылдың ақпан айында "Smokin’ Kickin’ Chicken" сэндвичімен бастап. Олардың жазғы орамалары, бастапқыда уақыт шектеулі ұсыныс ретінде ұсынылған, 2023 жылы тұрақты түрде енгізілді.

Марапаттар мен мойындау

Джимми Джонс 2016 жылы «Entrepreneur» журналының «500 франшиза» рейтингінде бірінші орынға ие болды. 2014 жылы YouGov BrandIndex мыңжылдықтардың брендке ең жоғары адалдығын көрсеткен мейрамханалар тізімін жасады, және Джимми Джонс 83% дауыспен, қайта баруға ниеттенетін мейрамханалар бойынша рейтингтің көшбасшысы атанды. Джимми Джонс Certify шығындарды есептеу бағдарламасы бойынша іскерлік тамақтар үшін ең танымал екінші мейрамхана деп танылды. 2015 жылы Entrepreneur.com Джимми Джонсты амбициялы кәсіпкерлер үшін 10 перспективті франшизаның бірі деп атады. 2017 жылдың наурыз айында Джимми Джонс Roark Capital Group компаниясын жаңа көпшілік иегер ретінде тартқандығы үшін Franchise Times журналының «Жылдың мәмілесі» сыйлығына ие болды. FT төрешілері бұл мәмілені «ресторан бизнесіндегі ең жақсы жеке капитал мәмілелерінің бірі» деп бағалады. 2011 жылы CNN Money Джимми Джонсты он «Тамаша франшиза мүмкіндіктерінің» бірі деп тізімдеді. Компания жылдық сатудың 1,2 миллион долларға дейін жететінін, ал таза пайданың шамамен 280 000 доллар болатынын есептейді. Жылжымайтын мүліктің бастапқы құны 305 000 және 485 500 доллар аралығында деп бағаланады. 2015 оқу жылында Джимми Джонс Шампейннің 4-ші мектеп округіне 100-ден астам ноутбук сыйлады. Джимми Джонс 2016 жылдың қараша айында Жастарға стипендия беру бағдарламасын қолдау үшін Шампейн Паркс қорына 125 000 доллар көмек көрсетті. 2017 жылдың маусым айында Джимми Джонс EAT (RED) SAVE LIVES ұйымына 100 000 доллар қаржылай көмек берді, бұл Африканың Сахара аймалындағы ЖИТС/АҚС ауруына шалдыққандарға дәрі-дәрмек алуға мүмкіндік берді. 2018 жылдың желтоқсан айында Джимми Джонс Шампейн, Урбана және Савойдағы Walmart дүкендеріндегі Рождестволық төлемдердің барлығын жабу үшін 80 000 доллар сыйлады.

Демеушілік

2007 жылдан бастап Джимми Джонс NASCAR жарысына демеушілік жасауды бастады, бастапқыда 2007 және 2008 жылдары Стивен Уоллеспен. 2009 және 2010 жылдары Джимми Джонс NASCAR Nationwide Series-те Кевин Харвикті демеушілік етті. 2011 жылы Джимми Джонс және Ричард Чайлдресс Рейсинг Харвикті Sprint Cup Series-те демеушілік ету үшін көп жылдық келісімге келді. 2014 жылғы демеушілік Харвик пен Стюарт Хаас Racing командасымен жалғасты. 2014 жылдың 13 қыркүйегінде Джимми Джонс Чикаголенд спидвейіндегі Jimmy John's Freaky Fast 300 жарысының атау демеушісі болды. Харвик 2014 жылы NASCAR Sprint Cup чемпионатында жеңіске жетіп, Джимми Джонсқа алғашқы чемпиондық атанын сыйлады. 2010 жылдан 2019 жылға дейін Джимми Джонс Брок Леснармен Ultimate Fighting Championship демеушілігіне қатысты, оның шорттарында логотиптері орналасты. Бұл демеушілік Леснар 2012 жылы WWE компаниясына оралғаннан кейін WWE-ге де тарады, осылайша ол WWE тарихында мұндай келісімге қол жеткізген жалғыз орындаушы болды. 2015 жылы Джимми Джонс Кен Рокзенді қолдаған RCH Factory Racing Supercross және Motocross командасына демеушілік етті. Команда Monster Energy AMA Supercross және Lucas Oil Pro Motocross чемпионаттарында бақ сынады. Маусым айында Джимми Джонс 2015 жылғы X Games ойындарында Speed Energy Formula Off Road жарысына дебют жасаған бұрынғы NASCAR чемпионы Расти Уоллеске демеушілік жасады. 2015 жылдың маусым айында Джимми Джонс жаңа құрылған United Shore Professional Baseball League лигасының үш командасының үй стадионы болып табылатын Мичиган штатының Утика қаласындағы бейсбол стадионының атау құқығын сатып алғаны жарияланды. Джимми Джонс Филд стадионы 2016 жылдың 30 мамырында ашылды. Джимми Джонстың басқа демеушіліктері: Бостон Ред Сокс, Чикаго Блэкхокс, Детройт Ред Уингс, Хьюстон Астрос, Нэшвилл Предеторс, Сент-Луис Кардиналс, Сиэтл Маринерс және GoDaddy.com Bowl, сондай-ақ тағы да көптеген жарыстар мен командалар. Джимми Джонстың иелері өздерінің аймақтарындағы жергілікті ұйымдарға да қолдау көрсетіп келеді. Мұндай ұйымдардың екеуі – Юта жастар футбол қауымдастығы және Аризона футбол қауымдастығы.

FDA ескертуі

2020 жылдың 21 ақпанында АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) Джимми Джонға Escherichia coli бактериясымен жұқтырған бес ошақ бойынша мәліметтерді қамтитын FDA ескерту хатын жіберді. Хатта компанияның бүлінген өнімдерді, атап айтқанда, кловер бүршіктерін және қиярларды қабылдау және сату үрдісіне қатысқандығын көрсететін дәлелдер келтірілген. FDA хатта Айова штатының Халық денсаулығы департаменті 2020 жылдың қаңтарына дейін барлығы 22 адамның E. coli бактериясының ошақтың штаммымен жұққандығын хабарлағанын айтады. "Айова штатының денсаулық сақтау департаменті 22 адамның 20-сымен сұхбаттасты", - деді FDA. "Сұхбаттасқан адамдардың 100%-ы Джимми Джонның 15 мейрамханасының бірінде тамақтанғанын мәлімдеді". FDA компанияға бұзушылықтарды жою үшін қолданылып жатқан нақты шараларды көрсете отырып, 15 күн ішінде жауап беруді талап етті.