Кіріспе
Америкалық баскетболшы (1933–1970)
Морис Стоукс (17 маусым 1933 – 6 сәуір 1970) – американдық кәсіби баскетболшы. Ол 1955–1958 жылдары Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) «Цинциннати / Рочестер Роялз» командасында ойнады. Стоукс үш мәрте NBA All-Star атанды, үш мәрте NBA екінші командасының құрамына кірді және 1956 жылы NBA жылдың жаңа ойыншысы болып танылды. Оның мансабы – және кейіннен өмірі – мидың ауыр жарақаты мен сал қатерінен үзіліп қалды. Стоукс, Джек Твайманмен бірге, НБА-ның «Жылдың үздік командаласы» сыйлығының иегері атанды, Твайман Стоукс өмірінің соңғы жылдарында оның заңды қамқоршысы болған. 2004 жылы Стоукс «Нейсмит» баскетбол даңқы залына енгізілді.
Ерте өмір
Стоукс Пенсильвания штатының Питтсбургке жақын Ранкин қаласында төрт баланың бірі болып дүниеге келді – оның егіз әпкесі және екі бауыры болған. Әкесі болат зауытында жұмыс істесе, анасы үй шаруасымен айналысқан. Морис сегіз жасқа келгенде, отбасы жақын орналасқан Хоумвудқа көшіп, ол кейін Вестингхаус орта мектебінде оқыды. Стоукс Вестингхаустағы алғашқы екі жылында негізгі құрамға ілікпеді, бірақ соңғы екі жылында "Бульдогтар" командасын 1950 және 1951 жылдары қала чемпионаттарында жеңіске жеткізуге көмектесті. Колледждегі алғашқы маусымында Стоукс әр ойынға орташа есеппен 23,1 ұпай және 26,5 допты қайтару (ребоунд) жинады. Келесі маусымда бұл көрсеткіштер 27,1 ұпай және 26,2 допты қайтаруға жетті. Стоукс 1819 допты қайтарумен Сент-Франциск университетінің тарихындағы ең көп допты қайтарған ойыншы болып табылады және 2282 ұпаймен екінші орында тұр. "Қызыл жарқыл" командасы Стоукс сапында өткізген төрт маусымда 79-30 есебімен жеңіске жетті. Кейіннен ол Сент-Франциск университетінің Атлетикалық Даңқ залына енгізілді. Ол НБА-дағы төрт ойыншының бірі, қатарынан төрт мәрте "трипл-дабл" (үш көрсеткіштің бірдей қанағаттандырылуы) жасаған.
Жарақат және сал ауруы
1958 жылдың 12 наурызында 1957–58 жылғы НБА маусымының соңғы ойынында Стокстің ойын барысында себетке шабуыл жасағанда, соқтығысып, құлап бас сүйегін зақымдап, есінен танып қалды. Оған аммиакпен жандандыру жасалып, ойынға қайта оралды. Үш күннен кейін, Детройт Пистонс командасына қарсы плей-оффтың бірінші турында 12 ұпай және 15 доптама жинағаннан соң, Цинциннатиге қайтып ұшу кезінде ауырып қалды. Кейіннен Стоксте ұрықталған талма болды және ол толық қозғалмайтын күйге түсті. Оған бас жарақатынан кейінгі энцефалопатия диагнозы қойылды, бұл мидың қозғалыс координациясын басқаратын бөлігіне зақым келтірді. Соңынан Стокстің өмір бойғы досы және командаласы Джек Твайман күтіп, қолдады, сондай-ақ оның заңды қамқоршысы болды. Толық қозғалмайтын болса да, Стокстің санасы ояу болды және ол көзін жыпылықтату арқылы хабарласа алды. Ол қатал физиотерапиялық жаттығулармен айналысып, ақырында шектеулі физикалық қозғалысқа қол жеткізді, содан кейін сөйлеу қабілетін де қалпына келтірді. 1960 жылдары Стокстің денсаулығы нашарлап, кейін Цинциннатидегі Good Samaritan ауруханасына жатқызылды, онда Твайман оны үнемі барып көріп тұрды. Өзінің тілегі бойынша, ол Сент-Франциск кампусындағы францискан монахтарының зиратына жерленді.
Мұра
Джек Твайман оның заңды қамқоршысы болғаннан кейін, 1958 жылы Стоукстің емдеу шығындарын қаржыландыру үшін қайырымдылық баскетбол көрсету ойынын ұйымдастырды. Бұл ойынды Милтон Кутшер жетекшілік етті, бірақ кейіннен НБА мен сақтандыру компанияларының спортшыларға қатысты шектеулеріне байланысты «Морис Стоукс/Уилт Чемберлен атындағы мерекелік Pro Am гольф турнирі» деп өзгертілді. Стоукстің өмірі, жарақаты және Тваймен арадағы қарым-қатынасы 1973 жылы National General Pictures түсірген «Мори» фильмінде бейнеленген.
НБА-ның "Жылдың үздік ойыншысы" сыйлығы
2013 жылдың 9 маусымында НБА Стоукс пен Джек Твайманның есімдерімен аталатын жыл сайынғы сыйлық – «Твайман-Стокс Жылдың үздік командаласы» сыйлығы тағайындалатынын хабарлады. Бұл сыйлық сол маусымда лиганың үлгілі командаласы болған ойыншыны марапаттайды.
Морис Стокс атлетика орталығы
Маурис Стоукс жеңіл атлетика орталығы (1971 жылы ашылғанда Маурис Стоукс дене шынықтыру ғимараты деп аталған) Санкт-Франциск университетінің кампусында оның құрметіне аталған.
Негізгі маусым
ЖылКомандаОйынСанҚосылғанГолПайыздықГолПайыздықҚайтарымСанҚосылғанСанҚосылғанСан1955–56Рочестер6734.7.354.71416.3*4.716.81956–57Рочестер7238.3.347.66517.44.615.61957–58Цинциннати6339.0.351.71518.16.416.9Карьера20237.3.351.69817.35.316.4Барлық Жұлдыз329.0.349.60014.04.013.0
Плей-офф
ЖылКомандаОйынПайыздық көрсеткішГол%Еркін лақтыру%Соққы%Қосымша пасс%Ұпай/Ойын1958Цинциннати139.0.250.85715.02.012.0Карьера139.0.250.85715.02.012.0