Кіріспе
2001 жылы Рей Лоуренс түсірген фильм
Лантана – 2001 жылы түсірілген австралиялық-неміс драмалық фильмі, режиссері – Рей Лоуренс, басты рөлдерде Энтони ЛаПаглиа, Керри Армстронг, Джеффри Раш және Барбара Херши. Фильм Эндрю Бовеллдің «Тіл білмейтін сөздер» пьесасы негізінде түсірілген, алғаш рет Сиднейдегі «Гриффин» театр компаниясында көрсетілген. Фильм жеті AACTA сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде «Үздік фильм» және «Үздік бейімделген сценарий» номинацияларында. «Лантана» Сидней қаласының шетіндегі ауданда өтеді және фильмдегі кейіпкерлер арасындағы күрделі қарым-қатынастарға баса назар аударады. Фильмнің оқиғасының орталық тұсы – фильмнің басында денесі көрсетілетін, бірақ кім екені кейін ғана белгілі болатын әйелдің жоғалып, қайтыс болуы. Фильмнің аты лантана өсімдігінен алынған, ол Сиднейдің маңында кең таралған, жауапсыз өсетін бұта. Сырттан әдемі көрінгенімен, ішінде өлі ағаштан тұрады. Фильмде ол қарым-қатынастардың, әсіресе некенің символы болып бейнеленеді. Өрілген бұтақтары балаларға ойын алаңы мен пана, ал ересектерге қауіпті тұрақ.
Сюжет
Әйелдің денесі қала маңындағы бұталы жерлерде орналасқан. Полиция қызметкері Леон мен Джейн мотелде жыныстық қатынасқа түседі. Олар бөліседі, Леон әйелі Сонямен бірге жақында ғана бөлінген Джейн де қатысатын латын биі сабақтарына қатысады. Леон сабақтарды ұнатпайды. Ол тұтқындау кезінде есірткі сатушысын қатты ұрып-соғады. Ол эмоциялық мәселелерге тап болады, бірақ оларды шешуден немесе мойындаудан бас тартады, ал Соня терапевт Валериге барады, ол қызының жақында өлтірілуі туралы кітап шығарды. Ол күйеуі Джонмен ара-қатынас жасамайды, ол олардың некелері қайғыдан аман қалған деп айтады. Валери басқа пациенті Патрикпен қауіп төндіреді, ол (Ник есімді үйленген адаммен) қарым-қатынас жасап, оны некелік мәселелерін шешуге мәжбүр етеді. Джейн Леонның стансасының сыртында әдейі кездеседі, олар оның қосқан қосқандарына қарамастан жыныстық қатынасқа түседі. Ник қарым-қатынасқа ренжіді, өйткені ол үйге қайтып келуді қалаған күйеуі Питтің досы. Джейн келесі сальса сабағында Сонямен жұптасады, бұл Леонды ашуландырады, ол олардың келісімін тоқтатып, Джейнді ренжітеді. Ол Никоны Поланың қалауы бойынша кофе ішуге шақырады, оның әйелімен достық қарым-қатынаста болады және оған ақша ұсынады, өйткені олар күресіп жатыр. Енді Паула Джейнді ұнатпай бастайды. Валери үйге кеш келіп, ұшады. Ол Джонға телефон шалып, жауап ала алмайды. Ол көлік шақырып, бірақ үйіне жетпейді. Леон тергеуші детектив болып, оның кеңсесін тексереді. Әйеліне қатысты деректерді көріп, таңғалған ол олардың кездесулерін жаздырады. Соняның махаббатты сатқындық деп санамағанын біледі, бірақ егер Леон оған айтпаса, солай болар еді. Леон үйге кеш келеді, бірақ Соня оянған. Ол одан терапиясы туралы сұрайды. Олар қарым-қатынастарын талқылайды, ол жаңа ғана қарым-қатынасын аяқтағанын, бірақ оны әлі де жақсы көретінін айтады. Соня ашуланып, өзін сатқын сезінеді. Леон диванда ұйықтайды. Таңертең Соня сол түні үйге қайтып келсе, бақытты болатынын айтады. Леон Джонның үйіне барады, өйткені ол әйелі жоғалғанда негізгі күдікті болып табылады. Леон махаббат, неке және романс туралы сөйлесе бастайды, бірақ Джоннан ешқашан романс жасағаны туралы сұрағанда өтірік айтады. Леон Джейн полиция шақырғаннан кейін оның үйіне барады. Бір күні кешке Джейн Никтің үйге келіп, бұталарға бір нәрсе тастағанын көрді. Кейін ол әйел аяқкиімін табады. Леон Клаудиямен бірге келіп, аяқ киімнің Валеридің екенін айтады. Полиция Никті тұтқындап, балаларын Джейнге қалдырады. Полиция Пауланы тергеуге шақырады. Ник пен Паула Джейннің полицияға хабарлағанын білмейді. Паула Джейнді ұнатпаса да, балаларына қамқорлық жасағаны үшін оған алғыс айтады. Полиция Никті тергеді, бірақ ол Валери туралы сұрақтарға жауап беруден бас тартады, бірнеше рет Пауланы сұрайды. Содан кейін Ник Леон мен Пауламен сөйлеседі. Валеридің көлігі зақымдалып, Никке хабарласты. Ол қызды үйіне апаруға келісті, бірақ қыз оның аяқкиімі қалдырылып, қысқа жолмен шығып кеткенін көріп, үрейленді. Паула Джейннің үйіне барып, балаларына Никтің кінәсіз екенін айтады. Джейн мұны қайдан білгенін сұрайды, Паула оған айтты дейді. Джейн балаларымен көбірек уақыт өткізе алатынын сұрайды, бірақ Паула Джейннің үйіне барып, оны қалай жинап жатқанын көргеннен кейін оған тыйым салады. Леон, Паула, Ник және Джон Валеридің көліктен секіріп түскен жеріне барады. Олар оның денесін тапқанда, ол құламаға құлап түскен. Леон терапиялық таспаның қалған бөлігін тыңдайды, онда әйелі оны әлі де жақсы көретінін айтады, ол жылайды. Леон үйге оралғанда әйелі сыртта тұр екен. Джейн сальса биін жалғыз өзі билейді, ішіп-жеп, темекі шегеді, күйеуі оны тастап кетеді. Патрик өзінің сүйіктісін, Леон тергеу кезінде оның пәтерінде көрген адамды, әйелі мен балаларымен уақыт өткізетінін көргенде, қатты қиналады. Фильм Соня мен Леонның әуесқойлықпен билегенімен аяқталады. Әйелімен бірге би билеуді қиын деп санаған Леон енді Соняның көзіне қарап, оның қалағанындай би билейді. Соня Леонның көзіне қарауға тырысады, бірақ фильм аяқталғанда қайталайды.
Кассалық жинақ
2001 жылдың қазан айында «Лантана» Австралияда 15 кинотеатрда көрсетілді. Алғашқы толық аптасында 604 004 австралиялық доллар жинап, апталық рейтингте 9-орынды иеленді. 18 қазанда көрсетім 40 кинотеатқа дейін кеңейтілді. Солтүстік Америкада 2001 жылдың 14 желтоқсанында 6 кинотеатрда дебют жасады. АҚШ-та фильм 66 701 доллар жинады, орташа есеппен әр кинотеатрда 11 116 доллар табыс етті және кассада 39-орынға ие болды. Фильмнің ең кең таралған көрсетілімі 108 кинотеатрда болды, нәтижесінде 4 623 189 доллар табыс тапты. Фильм халықаралық аренада 11 124 261 доллар (оның ішінде Австралияда 6 125 907 доллар) жинады, жалпы сомасы 15 747 450 долларды құрады.
Сыни жауап
Лантана сыншылардың оң пікірлерін алды және 106 шолуға негізделген Rotten Tomatoes сайтында 90% рейтингке ие болды, орташа бағасы 7.38/10. Сынақшылардың пікірі бойынша: "Лантана – өте күрделі сюжеті бар, кейіпкерлерді терең зерттейтін және шынайылықпен көзге түсетін фильм". Фильм Metacritic сайтында 29 сыншының бағалауы бойынша 100-ден 84 ұпай жинады. Жазушы және сыншы Роджер Эберт бұл фильмді «Short Cuts» және «Magnolia» фильмдерімен салыстырып, олардың бейтаныс адамдардың өмірі арасындағы байланысты қалай дамытқанын атап өтті. Фильм 2006 жылдың желтоқсанында Ұлыбританияда Channel 4 телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді. Британдық сыншы Филип Френч фильмді "ойландыратын, қызықты фильм" деп сипаттады, оның тақырыбы – "сенімнің түрлі формалары, адалдық, кешірім және қайғы".
Марапаттар
Сыйлық санаты Тақырыбы Нәтижесі
AACTA Awards (2001 AFI Awards) Үздік фильм Jan Chapman
Үздік режиссер Ray Lawrence
Үздік адаптацияланған сценарий Andrew Bovell
Harper’s Bazaar AFI сценарий жазу жүлдесі
Үздік актер Anthony LaPaglia
Үздік актриса Kerry Armstrong
Үздік қосалқы актер Vince Colosimo
Үздік қосалқы актриса Rachael Blake Daniela Farinacci
Үздік монтаждау Karl Sodersten
Үздік түпнұсқалық музыкасы Paul Kelly
Үздік дыбыс Syd Butterworth Andrew Plain Robert Sullivan
Үздік продюсерлік дизайн Kim Buddee
Үздік костюм дизайны Margot Wilson
ARIA Music Award Үздік түпнұсқалық дыбыс альбом Paul Kelly
Australian Cinematographers Society Үздік ерекшелік жүлдесі – Көрнекті фильм өндірісі Mandy Walker
ASSG Award Үздік жетістік – Көрнекті фильмдегі дыбыс жазу (Location Sound Recording) Syd Butterworth
AWGIE Award Үздік жазу – Көрнекті фильм (адаптацияланған) Andrew Bovell
BIFA Award Үздік шетелдік тәуелсіз фильм (ағылшын тілінде) Jan Chapman
Festival du Film Policier de Cognac Сынапшылар жүлдесі Ray Lawrence
Арнайы қазылар жүлдесі
Durban International Film Festival Үздік актер Anthony LaPaglia
FCCA Awards Үздік фильм Jan Chapman
Үздік режиссер Ray Lawrence
Үздік сценарий (адаптацияланған) Andrew Bovell
Үздік актер (ер) Anthony LaPaglia
Үздік актриса (әйел) Kerry Armstrong
Үздік қосалқы актер (ер) Vince Colosimo Peter Phelps
Үздік қосалқы актриса (әйел) Rachael Blake Daniela Farinacci Leah Purcell
Үздік операторлық Mandy Walker
Үздік монтаждау Karl Sodersten
Үздік музыка Paul Kelly
Ft. Lauderdale International Film Festival Кадрлар алқасының жүлдесі – Үздік фильм Ray Lawrence
Кадрлар алқасының жүлдесі – Үздік режиссер
Кадрлар алқасының жүлдесі – Үздік сценарий Andrew Bovell
Кадрлар алқасының жүлдесі – Үздік актерлік ансамбль
Inside Film Awards Кассалық жетістік – Үздік көрнекті фильм Jan Chapman Ray Lawrence
Үздік режиссура
Үздік сценарий Andrew Bovell
Үздік актер Anthony LaPaglia
Үздік актриса Әйелдер ансамблі
Үздік операторлық Mandy Walker
Үздік музыка Paul Kelly
Үздік дыбыс дизайны Andrew Plain
Italian National Syndicate of Film Journalists Күміс лента – Үздік шетелдік режиссер Ray Lawrence
London Film Critics' Circle Awards Жылдың фильмі Jan Chapman
Жылдың сценаристі Andrew Bovell
Жылдың актрисасы Kerry Armstrong
Melbourne International Film Festival Award Ең танымал көрнекті фильм Ray Lawrence
National Board of Review, USA Фильм жасаудағы үздіклік үшін арнайы танылу
San Sebastián International Film Festival Алтын қабықша Ray Lawrence