Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Tisvildeleje – Тисвилде қаласының жағажай бөлігі. "Leje" сөзі шамамен "жайлау" деп аударылады және бұл жер балықшылар ауылы болған. Қазір балықшылардың үйлерінің бәрі "үлгілі" жазғы үйлер ретінде пайдаланылады. Тисвилдедің оңтүстік-шығысы Тибирке деп аталады. Тисвильде, шығысқа қарай орналасқан Хорнбекпен бірге, Даниядағы жазғы үйлердің ең қымбаттары сатылады. 2017 жылы 175 шаршы метрлік жазғы үй 22 миллион даттық кронаға сатылды.
Tisvildeleje is the coastal part of Tisvilde. "Leje" roughly translates as "plain" and used to be a fishermen's village. Now all of the fishermen's houses are used as "quintessential" summer residences. The southeast of Tisvilde is referred to as Tibirke. Tisvilde, alongside Hornbæk further to the east, has the highest prices of summer houses in Denmark. A 175 sqn summer house was sold for DKK22 mio. in 2017.
Этимология
Тисвильде сөзінің этимологиясы нақты белгісіз. "Ti's vælde" түрінде оны "Тирдің билік еткен жері" деп түсінуге болады (Ti – Дания жер-атауларында Тир (Тýр) үшін жиі қолданылатын сөз). "Væld" сонымен қатар бұлақ мағынасын береді, бұл Хелен бұлағына сілтеме болуы мүмкін. "Væld" ескі норвеж тіліндегі "ved" немесе "wald" сөзімен ұқсас, олардың мағынасы – орман. Құмды далалар пайда болғанға дейін Тисвильде кең емен тоғайларымен жабылған болатын. "Leje" сөзі Даниядағы басқа да бірнеше жер-атауларында қолданылады, мысалы, Тисвилделеден батыстағы Лиселее, ал шығысындағы Рагелее және Гиллелее.
The etymology of Tisvilde is not known for certain. As "Ti's vælde" it can be understood as “Where Tyr Reigns” (Ti is a common word for Tir (Týr) in Danish place names). "Væld" also means a spring, perhaps a reference to Helene Spring. "Væld" is similar to the old Norse word "ved" or "wald" meaning forest. Tisvilde was previously covered by extensive oak woods, before the sand drifts began. The word Leje is used in several other place names in Denmark, such as Liseleje west of Tisvildeleje or Rågeleje and Gilleleje to the east.
Тисвильде Хеген
1500 жылдар шамасында, жылжымалы құмдар Тисвильде маңындағы егістік жерлер мен шаруашылықтарды көме бастады. Бұл мәселе жылдар бойы ушыға түсті және 1700 жылға қарай, аймақтың көп бөлігі құмға көміліп, қараусыз қалды. Табиғат күштеріне қарсы тұру үшін бірнеше әрекеттер жасалды, бірақ 1724 жылы неміс Йохан Ульрих Рёль Корольдық билік тарапынан жалданып, жергілікті шаруалар мен Копенгагеннен келген 100 солдаттың көмегімен 1730 жылдары теңіз шөптерімен жауып, бекініс орлар қазу арқылы құмды тоқтатуға қол жеткізді. Бірақ құмдардың өркениетке қарсы шабуылы сәтті тоқтатылғанмен, құмдар елді мекенді жауып, өзгертіп, толығымен шөлейттендірді. 1800-1900 жылдар аралығында бұл жағдай өзгерді, шамамен 1300 гектарлық Tisvilde Hegn орман Ассербо және Лиселее плантацияларымен бірлесіп отырғызылды. Алғашқы отырғызылған ағаш түрлері – қарағай, кейін шырша, қайын, емен және шаған болды. Tisvilde Hegn – Даниядағы ең көне плантация. Бұл аймақ Kongernes Nordsjælland ұлттық паркінің құрамына кіреді. Мұнда қорғалатын түрлердің ішінде – солтүстік қыртысты тритон және үлкен ақ бетті дартер бар. Tisvilde Hegn жағалауы ақ, таза және балаларға қолайлы құмды жағажайларымен әйгілі.
From around 1500, drifting sands began to bury the fields and farms around Tisvilde. The problem accelerated over the years and by 1700, most of the area had been deserted. Several attempts to counter the forces of nature, had been tried, but in 1724 the German Johan Ulrich Røhl was hired by the Crown and by help of the local peasants and 100 soldiers from Copenhagen, they managed to stop the dunes in the course of the 1730s, by covering them with seaweed and digging trenches. But while the dunes was successfully stopped in their march against civilisation, the sands had covered and transformed the countryside and made it completely barren. From around 1800 to 1900 this state was reversed, by planting the c. 1,300 ha forest of Tisvilde Hegn in association with the plantations of Asserbo and Liseleje southwest. The first tree species to be planted was scots pine and later followed by spruce, birch, beech and oak. Tisvilde Hegn is the oldest plantation in Denmark This area is a part of the Kongernes Nordsjælland National Park. Some of the species protected here are northern crested newt and large white faced darter. The coastline at Tisvilde Hegn is known for its stretches of white, clean and child friendly sandy beaches.
Жазғыштар
Хелен бұлағы – Данияның ең танымал бұлақтарының бірі. Аңыз бойынша, егер ауруы басқа емдеу түрлеріне көмектеспеген адам 23 маусымда (Санкт-Ханс күні немесе жазғы күн тоғысы) бұлаққа келсе, емделеді. Дания мәдениетіндегі аңызға сенеді, егер адам түнде бұлақтан белгілі бір мөлшерде су ішіп, содан кейін таңға дейін Сент-Еленаның қабірі басында күтсе, барлық сырқатынан құтылады.
Helene Spring is one of Denmark's most famous springs, and legend has it that anyone whose illness has not responded successfully to other forms of treatment must come to the spring on 23 June (Sankt Hans Eve or Midsummer's Eve). Culturally, legend in Denmark has it that if one consumes a certain amount of water from its springs in the night and then stays at Saint Helene's grave until morning, he should be cured of all his sicknesses.
Адам жасаған
Тибирке шіркеуі христиан дінінен бұрынғы қасиетті орын – ежелгі "vi" орнында салынған. Бæккебровеи көшесіне жақын шіркеудің іргесінде бұлақ бар, ол бұрынғы заманда қажылар тоқтайтын жер болған болуы мүмкін. Шіркеу бастапқыда 10 шаруашылықтан тұратын шағын ауылдың орталығы болған, бірақ олардың бәрі (Тибирке шіркеуі де соның ішінде) жылжымалы құмдарға көміліп, 1725 жылы король бұйрығымен тасталып кеткен. Еленаның қабірі қазір төртбұрышты, төменгі тас қоршаумен қоршалған жайылымдық алап. Бір-біріне еңкейіп тұрған екі үлкен тас Еленаның қабірін көрсетеді. Ол Sankt Helenevej, 3220 Tisvildeleje мекенжайында орналасқан. 1959 жылы салынған Вит Кнудсен обсерваториясы қаланың оңтүстік бөлігінде орналасқан. Обсерватория жыл бойы айына екі рет астрономиялық лекцияларды жұртшылыққа ашық өткізеді.
Tibirke Church was built on the site of an ancient "vi", a pre Christian holy place. At the foot of the church near Bækkebrovej is a spring which may have been the place where pilgrims came in days of old. The church was originally the center of a small village with 10 farms, but they were all (including Tibirke Church) buried by drifting sand dunes and abandoned by order of the King in 1725. Helene's Tomb is now a rectangular, grazed area surrounded by low stone fences. The two boulders leaning against each other indicate Helene's Tomb. It is located at Sankt Helenevej, 3220 Tisvildeleje. Wieth Knudsen Observatory built in 1959, is located in southern part of the town. The observatory is offering astronomical meetings open to the public, twice each month throughout the year.