Кіріспе

1964 жылы Роберт Стивенсонның түсірген фильмі

"Мерлин Джонстың басынан өткен оқиғалар" – 1964 жылы Роберт Стивенсон режиссерлік еткен және Уолт Дисней Продакшнс компаниясы продюсерлік еткен американдық ғылыми-фантастикалық комедия. Фильмде Томми Кирк колледж студенті рөлінде, ойды оқу және гипнозбен тәжірибе жасап, жергілікті судьямен қарым-қатынасқа түседі. Анет Фуничелло оның сүйіктісі рөлін ойнап, фильмнің тақырыптық әнін орындайды, ал Леон Эймс, Стюарт Эрвин, Алан Хьюит, Конни Гилкрист және Даллас МакКеннон фильмнің қосалқы актерлік құрамында. Фильм бастапқыда NBC телеарнасының "Walt Disney's Wonderful World of Color" шоуы үшін екі бөлімді фильм ретінде жоспарланған, бірақ кинотеатрларда көрсетілді. Келесі жылы "Маймылдың туысы" атты жалғасы шықты.

Сюжет

Мидвейл колледжінің студенті Мерлин Джонс (Томми Кирк), ақыл-ой эксперименттерімен айналысып жүретін, ақыл-ой қызметін жазатын электроэнцефалографиялық таспаға қосылатын шлем жасайды. Ол жүргізу кезінде шлем кигені үшін судья Холмсбидің (Леон Эймс) алдына келiрiп, оның жүргізу құқығы тоқтатылады. Мерлин зертханаға оралып, жаңа өнертабысының ақыл-ойды оқуға мүмкүндік беретінін кездейсоқ байқайды. Судья Холмсби Мерлиннің жартылай жұмыс істейтін асханасына келеді, ал Мерлин жаңадан қол жеткізген қабілеттері арқылы судьяның қылмыс жоспарлап отырғанын біледі. Полицияға хабарлағаннан кейін, оны ақылсызданған адам деп есептейді. Мерлин мен оның қатыны Дженнифер (Аннетт Фуничелло) Холмсбидің қылмыстық ниетін дәлелдеу үшін судья Холмсбидің үйіне тығылып кіреді, бірақ полиция оларды қамап алады. Холмсби кейін өзінің "Лекс Фортис" атты қылмыстық романдар авторы екенін мойындайды және оның бұл есімін құпия ұстауын сұрайды. Мерлиннің келесі эксперименті гипнозға негізделген. Мидвейлдің зертханалық шимпанзесі Стенлиді, оған күтім жасауды тапсырған Норман (Норм Грабовски) атты бұрынғы студентке қарсы тұруға гипноздағаннан кейін, Мерлин Норманмен төбелес кешіреді және тағы да судья Холмсбидің алдына әкелінеді. Мерлиннің эксперименттеріне қызыққан судья одан келесі кітабы үшін құпия сюжет құрастыруға көмек сұрайды. Ешқандай адал адамды олар өздері істемейтін нәрсені жасауға мәжбүрлеуге болмайды деген қағида бойынша жұмыс істей отырып – әсіресе қылмыс жасауға – Мерлин Холмсбиді гипноздайды және оған Стенлиді ұрлауға бұйырады. Судьяның шынымен де қылмыс жасағанын көрген Мерлин мен Дженнифер шимпанзені қайтарып береді, бірақ өздері ұрлық жасады деп айыпталады. Судья Мерлинды түрмеге қамауға үкім шығарады, ол қылмыстағы өз рөлін мүлдем білмейді. Әділетсіздікке ашуланған Дженнифер Холмсбиді өзінің кінәлі екеніне көндіреді, ал жақсы судья әркімнің ішінде аздаған жалғандық болуы мүмкін екенін мойындайды.

Өндіріс

Фильм түсірілімі 1963 жылдың қаңтарында өтті. Алғашқыда жай ғана "Мерлин Джонс" деп аталатын фильм, NBC телеарнасының 1963-64 жылдар маусымындағы "Диснейдің керемет түсті әлемі" бағдарламасы үшін екі бөлімді туынды ретінде жоспарланған. Фильмнің авторы ретінде Том мен Хелен Август көрсетілгенімен, бұл есімдер Голливудта қара тізімде болған Альфред Льюис Левитт пен Хелен Левиттің псевдонимдері еді.

Сыни

Нью-Йорк Таймс газетінің қазіргі заманғы шолушысы Юджин Арчер былай деп жазды: Теледидар үшін түсірілген фильмдер бүгінде көптеп кездеседі, бірақ телешоуларды кинотеатрларда көрсету идеясы әлі де қисынсыз көрінеді. Кім 2 доллар жұмсайды? Қалай болғанда да, бұл Уолт Диснейдің соңғы сәтсіздігіне, "Мерлин Джонстың басынан өткен оқиғалар" фильміне себеп болуы мүмкін. Бұл – бір-бірінен бөлек екі оқиғаның жиынтығы, әрқайсысы бір сағаттан кем (жарнамаларға уақыт қалдырады), олардың арасы кенеттен және мағынасыз тігіліп қосылған. Бұл екі бөлім серияның бірінші бөліктері болуы керек пе? Әлде телеарналар серияны қабылдамай, оны күдіксіз көрермендерге ұсынып қойған ба? Екінші нұсқа көбірек сенімді, себебі сапасы тіпті теледидар стандартынан да төмен. Бұл фильмді әдетте "Дегенмен балалар ұнайды" деп мойындамайды. Егер сіздің балаларыңыз ақылды болмаса, бәлкім. Нью-Йорк Таймс газетінің Юджин Арчер бұл фильмді "арзан комедия" және "әдетте "Дегенмен балалар ұнайды" деп мойындамайтын фильм" деп сынады. Лос-Анджелес Таймс газетінің шолушысы Филип К. Шойер: "Бұл бірнеше кинотеатрларда емес, теледидарда көрсетуге арналған, бірақ олай болмаса да, қаланың барлық жерінде оны көруге болады".

Кассалық жинақ

Фильм Солтүстік Америкада 4 миллион доллардан астам кіріс әкелді. Disney компаниясының жарнама вице-президенті Э. Картон Уокер: "Ешкім фильмнің қанша табыс табатынын білмейді. Мерлин Джонс 4 миллион доллар кіріс алып, баршаны таң қалдырды". Фильм 1965 жылы түсірілімді жалғастыруға жеткілікті қаражат жинады.