Кіріспе

Бернард "Барни" Файф – американдық телебағдарламадағы ойдан шығарылған кейіпкер. Барни Файф – Солтүстік Каролина штатының Мейбери қаласының ақырындап өмір сүретін, тыныш оңтүстік аймағындағы шерифтің орынбасары. Ол алғашқы бес маусым (1960–1965) басты кейіпкер ретінде көрінді, содан кейін бесінші маусымның соңында бағдарламаны тастағаннан кейін келесі үш түсті маусымда (1965–1968) бірнеше рет қонақ ретінде пайда болды. Ол сондай-ақ "Mayberry R. F. D." (1968–1971) спин-офф сериясының бірінші бөлімінде және 1986 жылғы "Mayberry-ге оралу" телефильмінде де болды. Бұған қоса, Барни "Joey Bishop Show" бағдарламасының "Joey's Hideaway Cabin" атты эпизодында, ал "The New Andy Griffith Show" бағдарламасының бірінші эпизодында есімсіз кейіпкер ретінде пайда болды. 1999 жылы "TV Guide" журналы оны "Барлық уақыттың 50 ең ұлы телекейіпкері" тізімінде тоғызыншы орынға қойды.

Өндіріс тарихы

Энди Гриффиттің айтуынша, Барни Файф кейіпкерін Дон Кноттс өзі ұсынған. «Стив Аллен Шоу» аяқталып жатқан кезде Кноттс жұмыс іздеп жүрді. Ол «Дэнни Томас Шоу» эпизодын көрген кезде Энди Тейлорды таныстырып, Гриффитке телефон соғып, оның шериф кейіпкеріне орынбасар қажет болуы мүмкін екенін айтты. Гриффит идеяны ұнатып, атқарушы продюсер Шелдон Леонардқа хабарласуды ұсынды. Гриффит кейін Дон Кноттс сериалды құтқарып қалғанын еске алды, өйткені ол Энди Тейлордың комик рөлде болуы туралы бастапқы идеямен келіспеген. The Archive of American Television-ға берген сұхбатында Гриффит: «Екінші эпизод «Адам аулау» деп аталды, және сол эпизодтан бастап Донның комик рөлде болуы керек екенін, ал мен оған тікелей серік болуым керек екенін түсіндім. Бұл барлық нәрсені өзгертіп жіберді» деді. Файф «Энди Гриффит Шоу» шоуының 1960 жылы басталып, 1965 жылға дейін, Кноттс шоудан кетіп, көркем фильмдерде мансабын жалғастырғанға дейін пайда болды. Ол Майберриден Солтүстік Каролина штатындағы Рали қаласына детектив болып жұмыс істеуге кеткені айтылды. Кноттс әр маусымда қонақ ретінде осы кейіпкерді сомдады, ал 1968 жылы «Энди Гриффит Шоуы» эфирден алынып тасталды. Барни сондай-ақ Энди мен Хелен Крамптың үйленгенін көрсететін «Mayberry R.F.D.» эпизодында да пайда болды. 1971 жылы, кейіпкердің аты аталмаған премьералық эпизодында «Жаңа Энди Гриффит Шоуында» Гринвуд қаласына келіп, Энди Тейлорға ұқсайтын және Тейлордың бұрынғы мінез-құлқы мен Файф, Губер Пайл және Эммет Кларкпен болған достығын бөлісетін мэр Энди Сойермен кездеседі. Кейіпкер қайтадан 1986 жылы «Мейберриге қайта оралу» фильмінде пайда болғанға дейін он бес жыл өтті. Сол кезде Файф қалаға оралып, қаланың уақытша шерифі болды.

Тұлға

Барни Файф сырттан мақтанақшыл және өзін маңызды санап, өзінің қауқарсыздығы мен өзіне сенімсіздігін батылдықпен жасырады. Ол өзін атыс қарулары, жекпе-жек өнері, әйелдер, ән салу, жабайы табиғатта тіршілік ету, психология және американдық тарих сияқты алуан түрлі салаларда сарапшы ретінде көрсетеді. Ол жиі басқаларды өз білімімен немесе дағдысымен таң қалдыруға тырысады, бірақ оның білімі шектеулі. Ол "әлемдік адам" ретінде танылғысы келеді, бірақ ол өте наив, және білгішсіз көрінуден қорқуы оны оңай алдауға мүмкіндік береді. Мысалы, ол айлакер қарт әйелден салмақтысы жоқ машина сатып алуға алданып қалғанда ("Барнидің алғашқы машинасы") бұл жақсы байқалады. Өзін шебер әнші деп есептесе де, "Барни және хор" мен "Ән жарасы" эпизодтарында көрсетілгендей, оның музыкалық сезімі нашар. Бірақ, басқа уақытта, ол көрсетуге тырыспағанда, Эндимен және оның гитарасымен дуэт орындайтын жағымды дауысы бар. Басқаларды таң қалдыруға жасаған тырысыстары кейде оның жеке және полициялық құпияларын абайсызда ашуға алып келеді, бұл көбінесе ауыр салдарға ұшыратады. Эмоционалды жарылыс қатері бар Барни, қиын жағдайларға жиі үрейлену, отырыққандық немесе үлкен қорқынышпен ден қояды. Заңды сақтау органының қызметкері ретінде Барни тым көп ресмилік танытады және "кітап бойынша" әрекет етуге тырысады, тіпті абсурдқа дейін. Бірде Эндиді қысқа уақытқа шақырғанда, әрекет етуші шериф ретінде Барни қаладағы барлық адамды түрлі шағын құқық бұзушылықтар үшін ұстап, түрмеге қамады ("Энди Барнидің рухын сақтайды"). Алайда, кем дегенде бір жағдайда, ол мемлекеттік губернатордың машинасына заңсыз тоқтап тұрғаны үшін айыппұл салғаннан кейін, оның жауапкершілігі үшін мақталады ("Барни және губернатор"). Барни дабыл қағуға бейім, және ықтимал қауіптерге шамадан тыс реакция жасайды. Ол бұрынғы сотталған адам шериф Тейлорға шабуыл жасау үшін Мейберриге қайтып келеді деп сенген жағдайда, Губер Пайл мен Отис Кэмпбеллді (олар тіпті нашар) орынбасар етіп тағайындады және шерифке 24 сағат бойы қорғаныс көрсетуге тырысты, бірақ шындығында ешқандай қауіп болған жоқ және күзетшілер бір-біріне кедергі келтіруден басқа ештеңе істемеді ("Мейберридегі ортатүс"). Барни Мейберри шерифінің бөлімінде қол жетімді қарапайым технологиялық құралдардан жиі ашуланады. Ол кейде бөлімді жаңғыртуға тырысады, ұйықтап жатқан Мейберриде аз пайдасы бар жабдықтарды, мысалы, түрмеге арналған интерком жүйесін ("Ұлы жанармай құю станциясының тонау") және іздеу-құтқару итін ("Барнидің қанқұйрығы") сатып алуға тырысады. Кейде Барнидің ұзақ жылдар бойы орынбасар болып қызмет еткен тәжірибесі оны шериф болуға лайықты деп санайды. Екінші маусымдағы ("Шериф Барни") эпизодында оған жақын маңдағы Гриндейл қалашығында шериф лауазымы ұсынылады, бірақ ол Эндиден шериф пен орынбасар ретінде қызмет ету арасындағы айырмашылықты біледі. Ол Эндиге қарсы сайлауға түседі, бірақ кейін бесінші маусымның "Барни шерифтікке сайлауға түседі" деген эпизодында бас тартады. Мейберриге оралуда Барни ақыры Мейберридің "әрекет етуші шерифі" лауазымын иеленеді және кеңсеге сайлауға түседі; бірақ соңында қала тұрғындарын Мейберриге оралған Эндиге дауыс беруге шақырады. Жиі кездесетін комедияның бір көзі – Барнидің атыс қаруларын қолданудағы нашарлығы. Көптеген абайсызда атып тастағаннан кейін (әдетте Smith & Wesson немесе Colt .38 калибрлі револьверімен), Энди Барниге қаруын зарядтамай, "қатерлі жағдайда" көйнегінің қалтасында бір ғана оқ алып жүруге тыйым салады. Алайда Барни қаруын қажетсіз толтырады және көбінесе оны еденге, төбеге немесе өз қаруының қаптамасына атып тастайды. Барнидің қаруын абайсызда атуы жиі әзілге айналады, содан кейін Барни ұялып қаруын Эндиге береді. Барнидің өзін немесе өзін және Эндиді түрме камераларының бірінде кілт қол жетпейтін жерде қамауы да жиі кездесетін оқиға. Барниді қашып кеткен қылмыскерлер екі рет ұстап алған. Үшінші әзіл Барнидің қабілетті болғанына қарамастан, нәтижесі оған кері әсер етеді. "Барнидің Sidecar" эпизодында Барни мотоцикл / Sidecar-ды патрульде өте жақсы айдайды; алайда, Мейберри өте кішкентай қала, сондықтан мотоцикл жергілікті құқық қорғау үшін пайдасыз. Дегенмен, Барниде сирек кездесетін батылдық пен құзыреттілік сезімі бар, мысалы, ол қылмыскерлер ұстаған мемлекеттік полицияның қызметкерін құтқарып, қылмыскерлерді түрмеге апарып, оларды трейлерінде тұтқындалған қылмыскерлермен бірге ұстайды ("Түрмеден қашу"). Бұл Барнидің қылмыскерлерді кездейсоқ емес, әдейі ұстаған аз оқиғаларының бірі. Ашулы газет баспасы Эндиді қызметтен шеттету үшін ("Энди сотта") Барниді Энди туралы "құпия ақпаратты" беруге әйел қызметкерді пайдаланғанда, Барни Эндиді қорғап, оның шериф ретіндегі жетістіктерін бағалап, өзін және Эндиді құтқарады. Ол Эндидің Мейберри үшін қаншалықты пайдалы екенін түсіндіреді; содан кейін, әдетте заңның әрпін қатаң сақтаудан бас тартып, өте ашық түрде, Энди оны шерифтік қызметке алғаш кірген сәттен бастап үйреткен нәрсені түсіндіреді: заңгер адамдармен қарым-қатынас жасайтын кезде кітапқа қарағаннан гөрі жүрекке сенеді, осылайша Эндиді шериф қызметінде қалдырады.

Өмірбаян

Бірінші маусымның алғашқы бірнеше эпизодтарында Энди мен Барни олардың туыс екендерін айтады (алғашқыда бұл қарым-қатынас Барнидің орынбасар болып жұмысқа орналасуына себеп болатын әзілдің бөлігі ретінде берілді), бірақ бұл байланыс кейін сирек айтылады, тіпті кейбір эпизодтарда олардың туыс емес екені ұсынылады. Генетикалық жағын ескермесек, Барни мен "Анже" (Эндиге Кнотттың Гриффитке қойған лақап аты) – Мейберриде бірге өскен және 1948 жылы Мейберри орта мектебін бітірген жақын достар. Барни Эндидің ұлы Опимен және оның тәтесі Бимен жақсы қарым-қатынаста. 1948 жылы орта мектепті бітіргенімен, Барни де, Энди де әскери қызметтен өткендерін айтады. Энди "соғыс" кезінде Францияда болса, Барни АҚШ-тан шықпаған кеңсе кызметкері болды (оның айтуынша, "мен және тағы бір жігіт Статен аралындағы PX кітапханасын басқардық"). Барни соғыстағы өзінің еңбегімен мақтанады: "Мен қорқынышты ғұндарды жеңуге өз үлесімді қостым", - деп мақтанды ол "Тыныш Сэм" эпизодында. Энди 1953 жылдың тамызында Барниге орынбасар ант берді және оған тапанша берді. Шоу барысында Барни бірнеше жерде тұрғаны айтылады. Екінші маусымдағы "Шериф Барни" эпизодында оның мекенжайы 411 Elm Street деп берілген. Төртінші маусымдағы "Барнидің бөлмесі" эпизодында ол миссис Менделбрайттың пансионатында тұрады, онда оған 40 ваттан жоғары қуатты шам немесе қыздырғыш тақта ұстауға тыйым салынған. Бірақ эпизодтың соңында ол 100 ватқа дейінгі шамдарды пайдалануға және тамақ пісіруге рұқсат алады. Барни демалыс кезінде үшінші маусымдағы "Энди мен Опи, бакалаврлар" эпизодында алғаш айтылғандай, Роли YMCA-да бөлме жалдайды. Барнидің басты сүйіктісі – жергілікті қыз Тельма Лу (Бетти Линн), ол 1986 жылғы NBC фильмінде "Мейберриге оралуда" оған үйленеді. Оның тағы екі сүйіктісі болды: Мисс Розмари және одан кейін Хилда Мей. Барни басқа әйелдермен де кездеседі, әсіресе Junction Cafe және Bluebird Diner-дегі официантка Хуанитамен телефонда сөйлеседі, бірақ оны ешқашан көре алмайды. Ол алғаш рет "Энди кепілге алады" эпизодында айтылған. Дон Кноттс 1965 жылы фильмдегі рөлдерді іздеу үшін сериалдан кеткенде, Барни Файф кейіпкері Мейберриден Ралидегі полиция бөліміне ауысқан деп айтылды. Содан кейін кейіпкер шоудың қалған бөлігінде көрінбейді, бірақ Кноттс соңғы үш маусымда Барни Файф ретінде бес рет қонақ ретінде пайда болды. Сериалда бірнеше сценарист болғандықтан, кейде сюжеттік қателер кездеседі, көбінесе Барнидің ортаңғы аты өзгеріп отырады. Мысалы, Барни мен Эндиге әртүрлі эпизодтарда әртүрлі ортаңғы есімдер беріледі. "Сабақтас кездесу" эпизодында Барнидің ортаңғы аты Милтон, ал басқа эпизодтарда оны "Бернард П. Файф" деп атайды. Тағы бір эпизодта ол өзінің Мейберридің революциялық батыры Нейтан Тиббстің ұрпағы екенін айтып, есімін "Барни Тиббс Файф" деп атайды. Энди әзілдеп: "Мен сенің ортаңғы атың Оливер деп ойлағанмын", - дейді. Барнидің Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметі де сәйкес келмейді, өйткені ол 1948 жылы орта мектепті бітірген (дегенмен, АҚШ үшін Екінші дүниежүзілік соғыс ресми түрде 1946 жылдың 31 желтоқсанында президент Трумэннің бұйрығымен аяқталды). Барни мен Энди жақын достар болғамен, Энди көбінесе оның қылықтарына ашуланады. Бұл Барнидің Эндидің романтикалық қарым-қатынасына кедергі келтіруі, тұтқындардың қашуына жол берудегі кәсіби нашарлығы және полиция жұмысына ерекше көзқарасы сияқты жағдайларды қамтиды. Бірақ Энди көбінесе Барнидің кемшіліктерін жасырып, тіпті оны қабілетті етіп көрсетеді, бұл Барнидің өзі сезінеді.

Мұра

Полиция қызметкерін немесе билік өкілін "Барни Файф" деп атау американдық сленг тілінде өте нашар жұмыс істеуді немесе тым қатты ынтаны білдіреді. Көзге түсетін мысал – Скотт Петерсон ісі, онда күдік танылғанның анасы жергілікті полиция капитанын "Барни Файф" деп атады. АҚШ-қа қарсы Херринг ісіндегі Жоғарғы Соттың дәлелдерді қабылдамау туралы ауызша пікірталасында Стэнфорд университетінің профессоры Памела Карлан сотқа: "Төртінші түзетуді бұзуға қатысты "Барни Файф" деп қорғану мүмкін емес" деді.

Танымал мәдениетте

Кем дегенде екі мультфильм Барни Файфқа құрмет көрсетеді: «Жаңа Скуби Ду фильмдерінде» Дон Кноттс өзін қонақ ретінде шақырып, құпияны шешуге көмектеседі, бірақ «Джунберри» қаласының орынбасары ретінде Барни Файфтың формасын киеді. «Freakazoid» анимациялық сериалының «Toby Danger» эпизодында, бақылаудан шығып кеткен алып робот Лас-Вегас, Невада қаласын қиратып жатқанда, көрермендердің арасында Барни Файфтың орынбасар шерифі кейіпкері пайда болады. «Сопранолар» сериалының 6-маусымының 15-бөлімінде Паули Гуальтьери Тони Сопраноға 1960-шы жылдары Тонидің әкесінің «Кадиллагын» жүргізуші куәлігі болмастан айдағанда, жол полициясының қызметкері тоқтатып сұрағаны туралы әңгіме айтады. Сопрано аға жас Паулиге, полиция қызметкеріне Барни Файф есімді туысы бар екенін айтып, жағдайды реттеуді ұсынады. Бірақ полиция қызметкері оны жазалап, басына соққы береді, ал Сопрано аға айыпталудан құтылу үшін полиция қызметкеріне 100 доллар (сол кездегі орташа айлық жалақы) пара беруге мәжбүр болады.

Марапаттар

Кноттс Барни Файф рөлін сомдағандығы үшін бес рет «Primetime Emmy» сыйлығын «Комедиялық сериалдағы ең үздік қосалқы актер» номинациясы бойынша жеңіп алды, бұл көрсеткіш осы санаттағы ең жоғары нәтиже.