Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Демократиялық партия (кейбір кезде Демократиялық одақ партиясы деп те аталатын) — Кук аралдарындағы саяси партия. 2022 жылғы Кук аралдары сайлауының нәтижесінде, қазіргі уақытта оппозицияда болып, Кук аралдары Парламентінде бес мандатқа ие.
The Democratic Party (also known for a time as the Democratic Alliance Party) is a political party in the Cook Islands. As a result of the 2022 Cook Islands election, it is currently in opposition, holding five seats in the Cook Islands Parliament.
Алғашқы жылдар
Демократиялық партия 1971 жылы Том Дэвис тарапынан құрылды, ол Альберт Генридің Кук аралдары партиясына (CIP) қарсы болды. 1972 жылғы сайлауда партия сегіз орын жеңіп алып, CIP-тің үштен екі көпшілігін бұзды. 1978 жылы Дэвис премьер-министр болып сайланды және билікке келді. Ол Кук аралдарындағы екі маңызды партияның біріне айналып, CIP-мен кезекпен билік етті. Дэвис 1978 жылдан 1987 жылға дейін Кук аралдарының премьер-министрі қызметін атқарды, 1983 жылы Кук аралдары қысқа мерзімге билікке оралғанда қысқа үзіліс болды. Демократиялық партия 1989 жылға дейін билікте болды. 1990 жылдардың соңында партия бөлініп, көпшілік бөлігі Демократиялық одақ партиясы болып қайта аталды. Норман Джордж басқарған топ Жаңа Альянс партиясын құрды. Бұл қарамастан, Демократиялық партия 1999 жылғы сайлауда ең ірі саяси партия атанды, 25 орынның 11-ін жеңіп алды. Жаңа Альянс партиясы 4 орынмен Кук аралдары партиясымен коалиция құрып, оларды бірнеше ай билікте ұстады, бірақ коалиция тез ыдырады. Содан кейін Жаңа Альянс партиясы Демократтармен коалиция құрып, Демократиялық партияның жетекшісі Терепай Маоатеге премьер-министр болуға жол ашты. Демократиялық одақ партиясы мен Жаңа Альянс партиясы кейіннен Демократиялық партияның бұрынғы атын қайта алды. 2002 жылы Маоате сенімсіздік дауысымен қызметтен алынып, оның орнына ДАП мүшесі болған орынбасары Роберт Вунтон тағайындалды. Олар Кук аралдары партиясымен коалиция құрды, бірақ ол 2003 жылы тарап кетті.
The Democratic Party was founded by Tom Davis in 1971, in opposition to the Cook Islands Party (CIP) of Albert Henry. In the 1972 election, it won eight seats, breaking the two thirds majority of the CIP. In 1978, it won power, with Davis becoming Prime Minister. It became one of the two primary parties of the Cook Islands, alternating in power with the CIP. Davis served as prime minister of the Cook Islands from 1978 to 1987, with a brief interruption in 1983 when the Cook Islands briefly returned to power. The Democratic Party remained in power until 1989. In the late 1990s, the party experienced a split, with the majority of the party renamed as the Democratic Alliance Party. A breakaway faction led by Norman George was named the New Alliance Party. Despite this, the Democratic Party became the largest political party in the 1999 elections, winning 11 of 25 seats. The New Alliance Party, with 4 seats, made a coalition with the Cook Islands party to keep that party in power for several more months, but the coalition soon broke down, and the New Alliance Party formed a coalition party with the Democrats, allowing Democratic party leader Terepai Maoate to become prime minister. The Democratic Alliance Party and the New Alliance Party later reunited under the old Democratic Party name. In 2002 Maoate was overthrown in a no confidence vote and replaced by his deputy Robert Woonton, also a member of the DAP. It formed a coalition with the Cook Islands Party which broke down in 2003.
2004 және 2006 жылғы сайлаулар
Келесі сайлауда, 2004 жылдың 7 қыркүйегінде, Демократиялық Альянс халық дауысының 47,2%-ын және 24 орынның 12-сін жеңіп алды. Премьер-министр Роберт Вунтон бастапқыда өзінің орынды сақтап қалғаны және бұл Демократиялық партияға көпшілікті қамтамасыз ететіні есептелгенімен, қайта санауда оның қарсыласымен бірдей дауыс саны алғаны анықталды және ол қайта дауыс беруде жеңіліске ұшырады. Партияның жаңа басшысы Джим Марурай премьер-министр болды. Алайда, 2005 жылы Марурай ішкі дауларға байланысты партиядан шығып, өзінің «Кук аралдары бірінші» партиясын құрды. Марурай CIP көмегімен үкімет басқаруын жалғастырды. Бірақ кейіннен CIP-мен келісім бұзылып, Марурай қайтадан Демократтармен одақтасты. Ол содан бері партияға қайта қосылды, премьер-министр қызметін жалғастыруда, бірақ партия басшысы емес. Терепай Маоате премьер-министрдің орынбасары және партия басшысы болды. 2006 жылғы сайлауда Демократиялық партия 24 орынның 15-ін жеңіп, көпшілік орындарға ие болды.
At the next elections, 7 September 2004, the Democratic Alliance won 47.2% of popular votes and 12 out of 24 seats. Prime Minister Robert Woonton, though initially believed to have retained his seat, which would have allowed the Democratic Party to have a majority, was determined in a recount to have received an equal number of votes as his opponent, and he lost a revote. The new party leader, Jim Marurai, became Prime Minister. In 2005, however, Marurai left the party due to internal disputes, founding his own Cook Islands First Party. Marurai continued to govern with the help of the CIP. Later, however, the agreement with the CIP broke down, and Marurai allied himself with the Democrats again. He has since rejoined the party, continuing to serve as Prime Minister but not party leader. Terepai Maoate became deputy prime minister and party leader. At the 2006 elections, the Democratic Party gained a majority of seats, winning 15 of the 24 seats.
2010 жылғы сайлау науқаны
Партия 2010 жылғы сайлауға дейін ішкі тартыстардан зардап шекті. 2009 жылдың желтоқсанында премьер-министр Джим Марурай өзінің вице-премьері Терепай Маоатені қызметтен босатып, Демократиялық партия кабинетінің мүшелерінің жаппай отставкасына себеп болды. Ол және жаңа вице-премьер Роберт Вигмор кейіннен Демократиялық партиядан қуылды, ал партия оларға қолдауын кері тартып алды. 2010 жылдың маусымында өткен партия конференциясында Марурай, Вигмор және басқа да кабинет мүшелері қайта қабылданып, Вигмор партия басшысы, ал Уилки Расмуссен оның орынбасары болып тағайындалды. Дегенмен, бұрынғы партия басшысы Терепай Маоате және бұрынғы президент Джон Танги сияқты бірнеше тәжірибелі депутаттар қайта сайлануға үміткер болмады және тәуелсіз кандидаттар ретінде сайлауға қатысты. Партия өзінің сайлау кампаниясын 7 қазан күні Вака Такитумуда "Біздің болашағымыз. Қазір!" слоганымен бастады. Партия тұрақтылықты уәде етті және Арутанга Никаупара Реуреу сайлау округінен басқа барлық округтерде бақ сынады. 2012 жылдың сәуір айында Роберт Вигмордың қатерлі ісіктен қайтыс болуынан кейін Уилки Расмуссен партияның уақытша басшысы болып тағайындалды. Оның партия басшылығы 2012 жылдың тамызында өткен партияның жылдық конференциясында ресми бекітілді.
The party suffered from internal strife in the leadup to the 2010 election. In December 2009, Prime Minister Jim Marurai sacked his Deputy Prime Minister, Terepai Maoate, sparking a mass resignation of Democratic Party cabinet members He and new Deputy Prime Minister Robert Wigmore were subsequently expelled from the Democratic Party, and the party withdrew its support. A formal split was averted in June 2010 when a party conference readmitted Marurai, Wigmore, and the other Cabinet members, and appointed Wigmore as party leader, with Wilkie Rasmussen as his deputy. However, several senior MPs, including former leader Terepai Maoate and former President John Tangi subsequently failed to win reselection and ran as independents. The party launched its campaign on 7 October in vaka Takitumu with the campaign slogan "Our Future. Now." The party promised stability, It contested every electorate except Arutanga Nikaupara Reureu. After the death of Robert Wigmore from cancer in April 2012 Wilkie Rasmussen was appointed acting leader. His leadership of the party was confirmed at the party's annual conference in August 2012.