Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кук аралдары партиясы – Кук аралдарындағы ұлтшыл саяси партия. Бұл Кук аралдарында құрылған алғашқы саяси партия және 1965 жылдан бері аралдар саясатының екі маңызды партиясының бірі. 1999 жылдан 2005 жылға дейін ол кейде коалициялық үкіметтерге қатысты. 2006 жылғы сайлауда ол екінші орынды алып, аралдардағы ең ірі оппозициялық партия атанды. Партия 2010 және 2014 жылғы сайлауларда жеңіске жетті және қазіргі уақытта үкімет құрап отыр. 2018 жылғы сайлау қорытындысы бойынша Кук аралдары Парламентіндегі екінші ірі партия болып табылады. Партия басшысы – премьер-министр Марк Браун.
The Cook Islands Party is a nationalist political party in the Cook Islands. It was the first political party founded in the Cook Islands, and one of the two major parties of the islands' politics since 1965. From 1999 until 2005 it sometimes participated in coalition governments. In the 2006 elections, it came runner up and largest opposition party in the islands. The party won both the 2010 and 2014 elections and currently forms the government. As a result of the 2018 elections, it is the second largest party in the Cook Islands Parliament. The leader of the party is the Prime Minister Mark Brown.
Тарих
Кук аралдары партиясы 1964 жылғы 15 маусымда Кук аралдары прогрессивті қауымдастығының бұрынғы жетекшісі Альберт Генри құрды. Ол 1940 жылдары өзін-өзі басқару құқығын кеңейту үшін күшпен жұмыс істеді. Партия экономикалық даму, Жаңа Зеландиямен байланысты сақтау, Кук аралдарының дәстүрлі мәдениетін қорғау және дәстүрлі лауазымдарды мойындауды арттыру платформасы негізінде құрылды. Партия құрылғаннан кейін бір ай ішінде Раротонгада 2000-нан астам мүше жинады. Тәуелсіздікке дейін партия Генридің Заңнамалық жиналысқа кандидат ретінде қатысуына мүмкіндік беру үшін кандидаттардың тұрғын үй талаптарын төмендету үшін үгіт жүргізді. Олар сәтті болмады, нәтижесінде Генридің орнын 1965 жылғы сайлауда оның қарындасы Маргарет Стори басты. Партия 14 орын жеңіп алып, тұрғын үй талаптарын төмендету үшін конституцияға өзгеріс енгізді. Жаңа Зеландия Парламенті қажетті заңдарды қабылдағаннан кейін Стори отставкаға кетті. 2006 жылғы 26 қыркүйектегі сайлауда партия халықтың 45,3% дауысын алып, 24 орынның 7-сін жеңіп, ең ірі оппозициялық партия атанды. 2010 жылдың шілдесінде кандидаттарды іріктеу туралы даудан кейін Аватиу/Руатонга депутаты Альберт (Пето) Николас партиядан шығып, «Партия Туму» партиясын құрды. Бұл жаңа партия CIP-дің ықпалды қолдаушысы, CIP-дің негізін қалаушы және бұрынғы премьер-министр Альберт Генридің ұлы Тупуи Арики Генридің қолдауын алды. CIP 2010 және 2014 жылғы сайлауда жеңіске жетіп, Генри Пунаның премьер-министр болып екі мәрте қызмет етуіне әкелді. 2018 жылғы сайлауда парламентте дауысқа бөліну болды. Қазіргі уақытта олар парламентте 13 орынға ие.
The Cook Islands Party was established on 15 June 1964 by Albert Henry, a former leader of the Cook Islands Progressive Association, who had agitated for greater self rule in the 1940s. The party was founded on a platform of economic development, maintaining ties with New Zealand, the protection of traditional Cook Islands culture and increased recognition of traditional titles. Within a month of foundation, the party had gained over 2,000 members on Rarotonga. Prior to independence, the party campaigned for the residential qualification for candidates to the Legislative Assembly to be reduced, in order to allow Henry to stand. They were unsuccessful, and as a result Henry was replaced at the 1965 elections by his sister, Marguerite Story. The party won a strong majority of 14 seats, which they used to amend the constitution to reduce the residency requirement. Following the passage of the necessary legislation by the New Zealand Parliament, Story resigned. At the 26 September 2006 elections, the party won 45.3% of the popular vote and 7 out of 24 seats, making it is the largest opposition party. In July 2010 following a dispute about candidate selection, Avatiu/Ruatonga MP Albert (Peto) Nicholas left the party and founded the Party Tumu. The breakaway party attracted the support of influential CIP backer Tupui Ariki Henry, son of CIP founder and former prime minister Albert Henry. CIP won the 2010 and 2014 elections, leading to two terms as prime minister for Henry Puna. The 2018 election resulted in a hung parliament. They currently hold 13 seats in the parliament.