Кіріспе
Американдық ғылыми фантастика жазушысы, бейсболшы Джон Майкл Скальци II (10 мамыр 1969 жылы туған) – американдық ғылыми фантастика авторы және Америка ғылыми фантастика және фантастика жазушылары қауымдастығының бұрынғы президенті. Ол ең белгілі "Қарлы шайқас" (Old Man's War) сериясымен танымал, оның үш романы Хьюго сыйлығына ұсынылған. Сондай-ақ, ол 1998 жылдан бері түрлі тақырыптарда жазатын "Whatever" блогының авторы. 2008 жылы ол осы блогының негізінде "Ең үздік жанкүйер жазушысы" аталымын жеңіп алды және оны бірнеше қайырымдылық шараларын өткізу үшін де пайдаланды. Оның "Қызыл жейделер" (Redshirts) романы 2013 жылы "Ең үздік роман" номинациясында Хьюго сыйлығын жеңіп алды. Ол қаржы, бейне ойындар, фильмдер, астрономия, жазу және саясат сияқты әртүрлі тақырыптарда ғылыми емес кітаптар мен мақалалар жазды, сонымен қатар "Stargate Universe" телесериалының шығармашылық кеңесшісі болды.
the baseball player
John Michael Scalzi II (born May 10, 1969) is an American science fiction author and former president of the Science Fiction and Fantasy Writers of America. He is best known for his Old Man's War series, three novels of which have been nominated for the Hugo Award, and for his blog Whatever, where he has written on a number of topics since 1998. He won the Hugo Award for Best Fan Writer in 2008 based predominantly on that blog, which he has also used for several charity drives. His novel Redshirts won the 2013 Hugo Award for Best Novel. He has written non fiction books and columns on diverse topics such as finance, video games, films, astronomy, writing and politics, and served as a creative consultant for the TV series Stargate Universe.
Балалық шағы, білім алуы және алғашқы мансабы
Скалци 1969 жылғы 10 мамырда Калифорния штатының Фэрфилд қаласында дүниеге келген. Жалғыз ананың үш баласының бірі ретінде ол Лос-Анджелес маңындағы Ковина, Глендора, Азуса және Сан-Димас қалаларында өсті. Оның тегі итальяндық. Скалци ғылыми фантастика мен детектив жанрындағы кітаптарды оқып өскен, бұл оны ғылыми фантастика жазушысы болуға шабысдандырды – бұл шешім кездейсоқ болды. Дейтон Daily News газетіне берген сұхбатында ол былай деп еске алды: «Роман жазуды бастауды шешкенде, мен оқырман ретінде жақсы білетін және сүйетін жанрда жазуды қаладым. Сондықтан, бұл ғылыми фантастика немесе детектив болуы мүмкін еді. Мен тиянақтау үшін монета лақтыруға шешім қабылдадым. Монетаның сыртын көрсетуі ғылыми фантастиканы білдірді. Монетаның есін көрсетуі детектив жанрын білдірді. Монета сыртын көрсетті». Орта мектепті бітіргеннен кейін Скалци Чикаго университетінде философияны оқыды. Бір қысқа мерзімге Скалцидің диссертациялық жетекшісі Саул Беллоу болды. Бірақ ол университеттің студенттік омбудсмені болып сайланғаннан кейін Беллоумен оқуын жалғастырмады. Философия профессоры Тед Коэн оның келесі жетекшісі болды, алайда Скалци диссертациялық жобасын аяқтамай бітірді. Ол 1990 жылы, студент кезінде Chicago Sun Times газетінде тәуелсіз автор ретінде жұмыс істеуді бастады. Скалци 1991 жылы Чикаго университетін бакалавр дәрежесімен бітірді. Бітіргеннен кейін Скалци корпоративтік кеңесші болып жұмыс істеді және Fresno Bee газеті үшін пікір мақалалары мен киносын жазды. 1998 жылы жұмыстан босатылып, содан бері ол толық уақытты тәуелсіз жазушы және автор болып табылады. Скалци алғаш рет 2010 жылы Америка ғылыми фантастика және фантастика жазушылары қауымдастығының президенті болып сайланды. Ол бюллетеньдегі жалғыз үміткер болды. Бұрын 2007 жылы жазбаша үміткер ретінде қатысып, сол жылығы жалғыз үміткерге қарсы тұрды, бірақ сәтті болмады. Ол үшінші мерзімі 2013 жылдың 30 маусымында аяқталып, төртінші мерзімге қайта сайлануға ниет білдірмегендіктен, қызметтен кетті. 2006 жылдың қыркүйегінде өзінің «Ghlaghghee» атты мысығына шикі беконды жабыстырып, көптеген БАҚ назарына ілікті. Осы оқиғадан кейін Скалци Whatever сайтында «All Things Bacon» сілтемелерінен тұратын веб-жинақ құруды бастады.
Көркем әдебиет
Скалцидің кітаптары әзіл-қалжыңымен танымал. Оның жазу стиліне Роберт Хайнлайн, Орсон Скотт Кард және Джо Холдеман әсер еткен. Скалцидің алғашқы романы "Жұлдыздарға агент" 1997 жылы жазылып, 1999 жылы жеке сайтында тегін оқуға ұсынылды. Ол оқырмандардан роман ұнаса, қаржылай көмек көрсетулерін сұрады және бес жыл ішінде шамамен 4000 доллар тапты. Subterranean Press 2005 жылдың шілдесінде Penny Arcade суретшісі Майк Крахуликтің мұқабалық суреті бар, шектеулі таралымды қатты мұқабалы нұсқасын шығарды; кейіннен роман Tor басылымында саудалық және қапталды қағаздан жасалған кітаптар түрінде, ал Audible аудиокнигасы түрінде жарық көрді. Бұл – ғарыштан келген шетелдіктер өз түрлерін адамдарға тартымды ету үшін жас Голливуд агентін жалдауы туралы әңгіме. Роман аралас пікірлер алды: Booklist оны "абсурдты, күлкілі және сатирикалық тұрғыдан ойлы" деп сипаттады, ал Publishers Weekly сюжеттің болжамды екенін сынға алды. Скалцидің дәстүрлі баспадан шыққан алғашқы романы – "Қарт адамның соғысы" (Old Man's War) – ғарыш кеңістігін адамдардың отарлауы үшін ғасырлар бойы соғыс жүргізетін 75 жастағы ер адам туралы әскери ғылыми-фантастикалық роман. Ол Роберт Хайнлайнның, әсіресе "Жұлдызды кеме жасақшылары" (Starship Troopers) шығармаларынан шабыт алды. "Жұлдыздарға агент" романы сияқты, ол алғаш рет Whatever сайтында жарияланды; Скалци 2002 жылдың желтоқсан айында күніне бір тараудан жариялады. "Ghost Brigades" телесериалының құқығын Syfy 2014 жылы сатып алды. Оны The New York Times газетінің журналисі Дэйв Ицкофф сынға алды, ол "сатиралық болғанда, тек әзіл-қалжыңға толы" екенін айтты. Скалци бұл кітапты бастапқыда еркін өлең түрінде жазғанын, кейін прозаға аударғанын мәлімдеді. 2007 жылдың ақпан айында "Саган күнделігі" аудиокнигасы Скалцидің сайты арқылы ұсынылды, оны ғылыми-фантастика авторлары Элизабет Бер, Мэри Робинет Коваль, Эллен Кушнер, Шери Прист, Карен Мейснер және Хелен Смит оқыды. Сол жылдың қараша айында Subterranean Press "Саган күнделігі" мәтінін тегін онлайн-режимінде жариялады. 2008 жылдың сәуірінде Audible Frontiers Стефани Вольф оқыған аудиокниганы шығарды. Осы ғаламшардың үшінші романы "Соңғы колония" 2007 жылдың сәуір айында жарық көрді. Ол 2008 жылғы Хьюго сыйлығына үміткер болды. "Соңғы колония" романындағы оқиғаларға басқаша көзқарас ұсынатын "Олдың соғысы" романының төртінші кітабы "Зояның ертегісі" 2008 жылдың тамызында жарық көрді. "Зояның ертегісі" 2009 жылы үздік роман үшін Хьюго сыйлығына үміткер болды. Сондай-ақ 2008 жылы Audible.com Скалци редакциялаған және Скалци, Элизабет Бер, Тобиас Баккелл, Джей Лейк және Карл Шредер жасаған ортақ әлемдегі әңгімелерден тұратын "METAtropolis" аудиоантологиясын шығарды. "METAtropolis" бастапқыда басылымнан бұрын аудиоантология ретінде шығару жоспарланған. Аудиокнигаға "Battlestar Galactica" актері Майкл Хоган, Алессандро Джулиани және Кандизе МакКлюр дауыстарын берді және 2009 жылы ең жақсы драмалық тұсаукесер, ұзақ форма үшін Хьюго сыйлығына үміткер болды. 2010 жылы Джей Лейк редакциялаған "METAtropolis: Каскадия" аудиокнигасы жарық көрді. 2009 жылы Subterranean Press "METAtropolis" кітабының шектеулі таралымын шығарды, ол кейіннен 2010 жылы Tor басылымында стандартты қатты мұқабалы нұсқасы ретінде жарық көрді. "Фузи Нэйшн" – Скалцидің тоғызыншы романы, ол жазу жаттығуы ретінде басталды. Скалцидің айтуынша, ол "жазудың қызығын сезіну үшін және ғылыми-фантастикалық шығармалар жазуды қайтадан әдетке айналдыру үшін" жазылған. Бұл 1962 жылы H. Beam Piper баспасында жарық көрген "Little Fuzzy" романының адаптациясы болды және Пайпер мұрагерлерімен келісілді. Скалци кітаптың жарыққа шығуын өзінің блогында 2010 жылдың 7 сәуірінде жариялады, ал роман 2011 жылдың 10 мамырында жарық көрді. Скалци көптеген әңгімелер жазған жоқ: олардың бірі, "Афтер Кут", бастапқыда Tor.com сайтында жарияланған алғашқы әңгіме ретінде танымал болды және 2009 жылы ең жақсы қысқа әңгіме үшін Locus сыйлығының финалисі болды. Tor оны 2009 жылы электрондық кітап ретінде шығарды. 2012 жылы жарық көрген "Қызыл көйлектер: үш кодандық роман" (Redshirts: A Novel with Three Codas) кітабы 2013 жылы үздік роман үшін Хьюго сыйлығын жеңіп алды. Скалци "Қызыл көйлектер" романын жазуға "Жұлдызды жол" (Star Trek) сериалындағы аты-жөні көрсетілмейтін, төменгі дәрежедегі кейіпкерлердің қашықтыққа аттанған миссияларда әрқашан қаза болатыны туралы идеяны қарастыратын көптеген қысқа сатирикалық шығармалар туралы ойлағанда түрткі алды, мұндай ұғымды зерттейтін романдар жетіспеді. Бұл келісімге оның "Олдың соғысы" ғаламшарындағы тағы бір кітап, "Лок Ин" (Scalzi 2014 жылы жариялаған жақын болашақтағы триллер) романының жалғасы "Head On", жаңа ғарыш операсы сериясы және бірнеше жеке кітаптар кірді. Келісім 2015 жылдың 25 қарашасында жасалды. Бұл келісім бойынша шығарылған алғашқы кітап – 2017 жылдың наурыз айында жарық көрген ғарыш операсы "The Collapsing Empire". 2019 жылы оның үш әңгімесі Netflix антологиялық сериалының бірінші маусымындағы "Love, Death & Robots" эпизодтарына бейімделді: "Three Robots", "When the Yogurt Took Over" және "Missives From Possible Futures #1: Alternate History Search Results". Оның "Automated Customer Service" әңгімесі де "Love, Death & Robots" сериалының екінші маусымы үшін бейімделді, ал Скалци өзі сценарийді жазуға қатысты. Скалци "Three Robots" әңгімесіне сілтау болған "Love, Death & Robots" сериалының үшінші маусымы үшін жалғастыру жазды. Оның 2022 жылы жарық көрген "The Kaiju Preservation Society" романы 2023 жылғы Алекс сыйлығының лауреаты атанды, ол "12-ден 18 жасқа дейінгі жасөсперімдерге ерекше қызығушылық тудыратын ересектерге арналған он кітаптың" бірі ретінде танылды.
Шығармашылық емес
Ең танымал ғылыми фантастикалық туындыларымен белгілі Скалци бірнеше ғылыми-популярлық кітаптар да жазды, оның ішінде Лондондық Rough Guides баспасының анықтамалық кітаптар сериясы үшін үш кітап. Олардың біріншісі – 2000 жылдың қазан айының соңында жарық көрген «The Rough Guide to Money Online» кітабы. Бұл анықтамалықта онлайн қаржы құралдарын пайдалану туралы кеңестер берілген. Скалцидің айтуынша, кітап күтілгендей танылмады, мүмкін, кітап шыққан кезде интернет көпіршігінің жарылуына байланысты. Скалцидің келесі ғылыми-популярлық кітабы – 2003 жылдың мамырында жарық көрген, бастаушы және орта деңгейдегі жұлдызды зерделеушілерге арналған астрономиялық «The Rough Guide to the Universe» кітабы. Скалцидің Rough Guides үшін жазған үшінші кітабы – «The Rough Guide to Sci Fi Movies», ол 2005 жылдың қазан айында жарық көрді. Бұл кітап ғылыми фантастика мен ғылыми фантастикалық фильмдердің тарихын қамтиды және 50 маңызды ғылыми фантастикалық фильмдердің «канонын» тізімдейді. Скалци сонымен қатар Portable Press баспасынан шыққан «Ақымақтың кітабы» сериясының авторы. Бұл кітаптарда адамдардың ақымақтыққа бой алдырған жағдайлары суреттеледі. Серияның алғашқы кітабы 2003 жылдың қазан айында, ал екіншісі бір жылдан кейін жарық көрді. 2005 жылдың қарашасында Скалци өзінің Whatever блогынан алынған жазбалар Subterranean Press баспасынан кітап болып шығатынын хабарлады. «Кофеханаға ноутбугіңізбен барсаңыз, ешкімді алдамайсыз: Скалци жазу туралы» атты кітап 2007 жылдың ақпан айында Subterranean Press баспасынан жарық көрді. Whatever блогынан алынған жазбалардың тағы бір жинағы – «Your Hate Mail Will Be Graded: A Decade of Whatever 1998–2008» 2008 жылдың қыркүйегінде жарық көрді. Кейіннен ол 2009 жылы «Ең жақсы байланысты кітап» номинациясы бойынша Хьюго сыйлығын жеңіп алды. Үшінші жинақ – «The Mallet of Loving Correction» 2013 жылы жарық көрді және оның блогындағы модерациялық қызметі үшін алған лақап атымен аталды. Төртінші жинақ – «Don't Live For Your Obituary» 2017 жылдың желтоқсан айында жарық көрді.
Онлайн және басқа жазу
Скалци 1998 жылдың қыркүйегінде өзінің Whatever жеке блогына жазуды бастады. Атауы Скалцидің онда жазатын тақырыптардың кең ауқымын көрсетеді, алайда оның көптеген жазбалары саясат және жазу туралы. Ол жерде бастапқыда жарияланған бірнеше жазбалар дәстүрлі БАҚ-та жарық көрді, соның ішінде "Мен сіздің саясатыңызды жек көремін" және "Кедейлікте болу" жазбалары. Соңғысы 2005 жылдың қыркүйегінде Chicago Tribune газетінің пікірлер бетінде жарияланды. Оның "Кедейлікте болу" эссесі кедейлікте өскен өзінің тәжірибесіне негізделген. Скалци 2005 жылы Whatever-ді пайдаланып, 4-шы нөмірінде жарық көрген Subterranean Magazine журналы үшін ғылыми-фантастикалық клишелер тақырыбындағы ойдан шығарылған және шын өмірден алынған туындыларды жинауды ұйымдастырды, ол осы журналдың қонақ редакторы болды (2006 жылы Subterranean Press баспасында жарық көрді). Алғашқы шақыру 2005 жылдың наурыз айында жарияланды, онда туындылар тек қана электрондық түрде, жазық мәтін форматында және 10/1/05 мен 11/1/05 аралығында ғана қабылданатыны, дәстүрлі мерзімге дейін емес, ерекше талап ретінде қойылды. Басылымның барлық данасы сатылып біткеннен кейін, ол тегін жүктеу үшін онлайн режимінде қолжеткілі болды. Скалцидің "Мен әйеліме қалай ұсыныс жасадым: шетелдік сексуалдық оқиға" атты қысқа әңгімесі журналда басылмады, ол тек қалың қаптамалы басылымды сатып алғандарға арналған жеке тарауда жарық көрді. 2008 жылдың сәуірінде Скалци осы әңгімені өзінің веб-сайтында "shareware қысқа әңгіме" ретінде жариялады. 2007 жылдың 29 наурызында Скалци тағы да Hugo сыйлығына ұсынылғаны хабарланды, бұл жолы ғылыми-фантастика саласындағы онлайн жазуы үшін "Ең жақсы фан-жазушы" номинациясында. Ол осы номинацияға ие болған алғашқы Campbell сыйлығының иегері болды. 2008 жылы ол тағы да "Ең жақсы фан-жазушы" Hugo сыйлығына ұсынылды, бұл жолы сыйлықты жеңіп алды, сонымен бірге 1970 жылдан бері осы номинацияға және "Ең жақсы роман" Hugo сыйлығына бірдей ұсынылған алғашқы адам атанды. Скалци сонымен қатар Whatever-ді қолдаған ұйымдар мен мақсаттарға ақша жинау үшін пайдаланады. Атап айтқанда, 2007 жылдың маусымында ол шіркеу мен мемлекеттің бөлінуі үшін күресетін Americans United ұйымына 6 күн ішінде 5000 доллардан астам ақша жинады, себебі әріптесі Джо Хилл оны Цинциннатиге жақын жерде ашылған Creation Museum-ға баруға шақырды, егер Хилл билетті төлесе, Скалци сапар туралы толық есеп жариялағаннан кейін, ол таңдаған қайырымдылық ұйымына билет құнына тең соманы аударуға уәде берді. Скалци бұл ұсынысты Whatever оқырмандарына да ұсынды, кіру ақысының 256 еселенген сомасын жинады және 2007 жылдың 12 қарашасында Creation Museum туралы сындық баяндамасын жариялады. 2010 жылдың қыркүйегінде ол Subterranean Press және авторлар Уил Уитон, Патрик Ротфусс, Катерина М. Валенте, Рейчел Свирски және басқалармен бірге Clash of the Geeks атты әңгімелер жинағын жасады, ол Американың Lupus Alliance ұйымының Мичиган/Индиана филиалына қайырымдылық ретінде онлайн ұсынылды. Кейбір әңгімелер Скалцинің Джефф Зугальден тапсырыс берген картинаны түсіндіру үшін әңгіме жазу бойынша өткізілген байқаудан таңдалды, онда Скалци орк ретінде, ал Уитон бір мүйізді пегасус мысығына мініп отырды. Скалцидің интернеттегі танымал болуы және феминистік мақсаттарды қолдауы көбінесе қорлау мен троллингке әкелді. Скалциді Vox Day және оның жақтастары мазалады. Скалци РЭЙНН, Emily's List, Human Rights Campaign және NAACP ұйымдарына Vox Day өзінің веб-сайтында оны әр еске алған сайын 5 доллар мөлшерінде ақша беруге уәде берді. Ол ақша сомасын 1000 доллармен шектеді, бірақ Скалци, соның ішінде актер Уил Уитон да осы уәдеге қосылғаннан кейін 50 000 доллардан астам ақша жинады. 2008 жылы Скалци AMCTV үшін ғылыми-фантастикалық/фэнтези фильмдер туралы апталық бағана жаза бастады. com, кабельдік телеарна AMC веб-сайты. Дәстүрлі БАҚ-та Скалци 2000 жылдан 2006 жылға дейін Official U.S. PlayStation Magazine журналында DVD-шолу бағанын және пікір бағанын жазды, 2006 жылға дейін Dayton Daily News газеті үшін қосымша DVD-шолу бағанын жазды және басқа журналдар мен газеттерде мерзімік жазады. Ол сонымен қатар бизнеске, негізінен онлайн және қаржы салаларында кеңесші ретінде жұмыс істейді. 2009 жылы Скалци "Жұлдыздық қақпаның ғаламшары" атты ғылыми-фантастикалық телешоудың шығармашылық кеңесшісі болды. Ол 39 эпизодта осы қызметін атқарды. 2011 жылдың 1 сәуірінде Tor Books Скалцимен бірлесіп сәуірдің ақымақ шалақысын жасады, Tor "Tor Books Джон Скалзидің жаңа фэнтези трилогиясы, The Shadow War of the Night Dragons-тың бірінші кітабымен басталатын: Өлі қала" деп жариялайтынын мәлімдеді. Осы ойдан шығарылған романнан алынған үзінді өзінің өміріне ие болды және 2011 жылғы Tor.com Readers' Choice Awards сыйлығында қысқа әңгімелер номинациясында жеңіске жетті. 2012 жылғы Hugo сыйлығында "Ең жақсы қысқа әңгіме" номинациясына да ұсынылды. 2013 жылдың 1 сәуірінде осы серияға негізделген музыкалық қойылым туралы "хабарлама" жарияланды. Скалци 2015 жылы Industrial Toys компаниясы жасаған Midnight Star атты мобильді құрылғыларға арналған бейне ойыны үшін сценарий жазды. Ол ойынға қосымша, Midnight Rises атты комикс түріндегі алдын-алағының сценарийін де жазды. 2016 жылдың 30 наурызында Los Angeles Times Скалцидің газетке әдебиет және мәдениет туралы бағана жазатын он "ірі сыншылардың" бірі екенін жариялады.
Жеке өмір
Ол әйелі Кристин Энн Блаузермен Фресно қаласында тұрғанда танысты. Ол отбасымен бірге Огайо штатының Брэдфорд қаласында тұрады, 2001 жылы әйелінің отбасына жақын болу үшін көшіп келді. Скалци өзін феминист деп жариялаған, бұрын Рокфеллер республикашылы болған, бірақ қазір Демократиялық партияны қолдайды. Ол бір жынысты некелерді және ЛГБТ+ қауымдастығын қолдайды.