Диана Нэш: Американдық құқық қорғаушы белсендісінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Американдық азаматтық құқық қорғаушы Диана Джудит Нэш (1938 жылғы 15 мамырда туған) – американдық азаматтық құқық қозғалысының студенттік қанатының жетекшісі және стратегиясы жасаушы, азаматтық құқық қорғаушы. Нэштің науқандары сол дәуірдегі ең табысты науқандардың қатарына жатты. Оның күш-жігеріне алғашқы табысты азаматтық құқықтар науқаны – түскі ас ішетін орындарды (Нэшвиллде) біріктіру, штараралық саяхатты десегрегациялауға бағытталған Freedom Riders, Студенттік зорлықсыз үйлестіру комитетін (SNCC) құру, Алабама штатындағы дауыс беру құқығы жобасын бастау және Сельма дауыс беру құқығы қозғалысында жұмыс істеу кірді. Бұл 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заңның Конгресс арқылы қабылдануына көмектесті, ол федералды үкіметке афроамерикандықтар мен басқа да аз ұлт өкілдерінің тіркелуіне және дауыс беруіне кедергі келтірмеу үшін штаттардың саясатын бақылауға және оны іске асыруға уәкілеттік берді. 2022 жылдың шілдесінде президент Джо Байден Диана Нэшке Президенттік бостандық медалін табыс етті.

Ерте өмір

Нэш 1938 жылы туды және Чикагодағы орта таптық отбасында әкесі Леон Нэш пен анасы Дороти Болтон Нэш католик дінінде тәрбиеленді. Оның әкесі Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан. Анасы соғыс жылдары перфокарта операторы болып жұмыс істеді, ал Нашті жеті жасқа дейін әжесі Кэрри Болтонның қамқорлығында қалдырды. Кэрри Болтон мәдениетті әйел еді, ол өте сыпайы және әдепті мінезімен танымал болған. Соғыстан кейін Нэштің ата-анасы ажырасып кетті. Дороти Джон Бейкерге қайта тұрмысқа шықты, ол Пульман компаниясына қарасты теміржол тамақ вагондарында официант болды. Бейкер – ұйықтайтын вагондардағы қызметкерлердің бауырластығының мүшесі, ол елдегі ең беделді афроамерикандық кәсіподақтардың бірі еді. Дороти енді үйден тыс жұмыс істемегендіктен, Диана әжесі Кэрри Болтонмен көруге азырақ мүмкіндік алды. Дегенмен, Болтон Нэштің өміріне үлкен әсер етіп, Диананың өзін бағалайтынына көз жеткізді.

Білім

Нэш католик мектептеріне барып, бір кездері қаһар монах болуды ойлаған. Нэшвиллде ол алғаш рет Джим Кроу заңдары мен әдет-ғұрыптарының толық күшін және олардың қара нәсілділердің өміріне тигізген әсерін көріп сезді. Нэш Теннесси штатының жәрмеңкесінде "Қара әйелдер" дәретханасын пайдалануға мәжбүр болған кездегі тәжірибесін еске алды, бұл оның сегрегациялық белгілерді алғаш рет көріп, олардың өзіне тигізген әсері болды. Сегрегацияның шынайы жағдайына ашуланған Нэш көшбасшылық қасиеттерін көрсетіп, көп ұзамай толық уақытты белсендіге айналды. Нэштің отбасы мүшелері оның Азаматтық құқықтар қозғалысына қосылғанына қатты таңқалды. Оның әжесі: "Диана, сен бұрыс топқа ілесіп кеттің", - деген. Ол Диананың өз университетінде бейбіт наразылық акцияларын ұйымдастырушы төраға екенін білмеді. Оның отбасы азаматтық құқықтар үшін жұмыс істеу идеясымен таныс емес еді, және олардың Нэштің Азаматтық құқықтар қозғалысындағы маңызды тұлға ретіндегі орнын толыққанды мойындауына уақыт керек болды. Оның анасы көп ұзамай "Тәуелсіздік жорықтарына" қаржы жинау арқылы қолдау көрсетті. Нэш PBS Tavis Smiley сұхбатында: "Анам Оңтүстіктегі студенттерге ақша жіберген [Чикагодағы] қайырымдастық шараларға қатысып, тіпті бір күні таңғы сағат 6-да соғысқа қарсы үнқағаздарды тарату үшін көтерілген пойыз-автобус станциясына барды" деді.

Нэшвилл студенттік қозғалысы

Фискте Нэш сегрегацияға қарсы күресудің жолын іздеді. Нэш Джеймс Лоусон жүргізген зорлықсыз азаматтық наразылық семинарларына қатыса бастады. Фисктегі бірінші семестрінің соңында Нэш Лоусонның ең сергек шәкірттерінің біріне айналды. Бастапқыда зорлықсыздыққа көңілсіз қараған Нэш, билік пен баспасөз алдындағы анық сөйлеу қабілеті мен сабырлылығының арқасында көшбасшы болып көзге түсті. 1960 жылы, 22 жасында, ол ақпаннан мамырға дейін жалғасқан Нэшвилл отырыстарының жетекшісі атанды. Лоусонның семинарларында студенттерді сөздік және физикалық қысымға дайындау мақсатында жаттығулар өткізілді, олар отырыстар кезінде кездесуі мүмкін. Дайындық барысында студенттер бөлінген дүкендер мен мейрамханаларға барып, қызметтен бас тартқан жағдайда әкімшілікпен ғана сөйлесетін. Лоусон әр жаттығу мен отырыстағы олардың өзара әрекеттесуін бағалап, қорлаушыларға деген сүйіспеншілік пен мейірімділіктерін еске салды. Студенттер бірнеше ай бойы бөлінген асханаларда отырып, зорлықсыздық принциптерін сақтап тұтқындалуға дайын болды. Нэш, Джон Льюиспен бірге, наразылық білдірушілерді кепіл төлеуден бас тарту саясатына басшылық етті. 1961 жылдың ақпан айында Нэш "Рок-Хилл тоғызы" үшін түрмеде жазасын өтеді – түскі асханада отырғандары үшін түрмеге қамалған тоғыз студент. Олардың барлығы ақтар ғана тамақтанатын асханада отырғаны үшін 50 доллар айып төлеуге үкім шығарылды. Сотта сөз сөйлеген Нэш: "Егер біз осы айыппұлдарды төлесек, тұтқындалғандардың тұтқындалуы мен сотталуы кезінде орын алған әділетсіздік пен моральдық бұзылысты қолдаған болар едік" деді. Нэш қала әкімі Бен Уэстке қала әкімдігі алдында: "Адамды оның нәсіліне немесе тері түсіне ғана қарап кемсіту дұрыс па?" деп сұрағанда, әкім мұны мойындады. Осы оқиға туралы ой бөлісе отырып, Нэш: "Оның жауабына қатты құрметтендім. Ол бұлай жауап беруге міндетті емес еді. Ол Нэшвилл азаматтарын тері түсіне ғана қарап тағамханаларда кемсітудің дұрыс еместігін айтты. Бұл – маған өмірлік сабақ болды. Сол күн маңызды болды" деді. 1961 жылдың тамызында Нэш жергілікті супермаркеттің қара нәсілділерді жұмысқа алудан бас тартуына қарсы пикетке қатысты. Жергілікті ақ нәсілді жастар пикетке жұмыртқа лақтырып, бірнеше адамды ұрып-соққанда полиция араласты. Олар 15 адамды тұтқындады, олардың тек бесеуі ғана ақ нәсілді шабуылшылар еді. Түрмеге қамалғандардың барлығы, біреуінен басқа, 5 доллар кепіл төлеп босатылды. Бірақ Нэш қалды. 23 жастағы белсенді басқа қара нәсілділермен бірге тұтқындалуын талап етті және түрмеге түскеннен кейін кепілден бас тартты.

At Fisk, Nash searched for a way to challenge segregation. Nash began attending nonviolent civil disobedience workshops led by James Lawson. By the end of her first semester at Fisk, Nash had become one of Lawson's most devoted disciples. Although originally a reluctant participant in nonviolence, Nash emerged as a leader due to her well spoken, composed manner when speaking to the authorities and to the press. In 1960 at age 22, she became the leader of the Nashville sit ins, which lasted from February to May. Lawson's workshops included simulations in order to prepare the students to handle verbal and physical harassment that they would ultimately face during the sit ins. In preparation, the students would venture out to segregated stores and restaurants, doing nothing more than speaking with the manager when they were refused service. Lawson graded their interactions in each simulation and sit in, reminding them to have love and compassion for their harassers. Students continued the sit ins at segregated lunch counters for months, accepting arrest in line with nonviolent principles. Nash, with John Lewis, led the protesters in a policy of refusing to pay bail. In February 1961, Nash served jail time in solidarity with the "Rock Hill Nine" — nine students imprisoned after a lunch counter sit in. They were all sentenced to pay a $50 fine for sitting at a whites only lunch counter. Chosen as spokesperson, Nash said to the judge, "We feel that if we pay these fines we would be contributing to and supporting the injustice and immoral practices that have been performed in the arrest and conviction of the defendants." When Nash asked Nashville's mayor, Ben West, on the steps of City Hall, "Do you feel it is wrong to discriminate against a person solely on the basis of their race or color? ", the mayor admitted that he did. Reflecting on this event, Nash said, "I have a lot of respect for the way he responded. He didn't have to respond the way he did. He said that he felt it was wrong for citizens of Nashville to be discriminated against at the lunch counters solely on the basis of the color of their skin. That was the turning point. That day was very important." In August 1961, Nash participated in a picket line to protest a local supermarket's refusal to hire blacks. When local white youths started egging the picket line and punching various people, police intervened. They arrested 15 people, only five of whom were the white attackers. All but one of the blacks who were jailed accepted the $5 bail and were freed. But Nash stayed. The 23 year old activist had insisted on her arrest with the other blacks, and once in jail, refused bail.

SNCC және SCLC

1960 жылдың көктемінде бүкіл ел бойынша "отырыс" қозғалысына қатысқан екі жүзге жуық студент Солтүстік Каролина штатының Рали қаласына ұйымдастыру конференциясына келді. Сол жерде, Элла Бейкердің өтініші бойынша, SCLC (Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясы) 15 сәуірде студенттердің кездесуін демеушілік етті. Бастапқыда түрмеге түсуден қорқыған Нэш, өзінің қызметі үшін ондаған рет тұтқындалды. 1961 жылдың ақпанында Рок-Хилл қаласындағы сегрегацияға қарсы наразылық көрсеткеннен кейін Оңтүстік Каролина түрмесінде 30 күн отырды. 1962 жылы, төрт айлық жүкті болған күйінде, қызы Шерриге екі жылға бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Жүктілігіне қарамастан, ол түрмеде қызын дүниеге әкелу мүмкіндігіне дайын еді. Нэш осы мүмкіндіктің маңыздылығын сезініп, екі күн бойы дұға етіп, ойланып, содан кейін шешім қабылдап, ашық хат жазды. "Егер мен қазір түрмеге түсем, бұл менің баламның және барлық балалардың туған күні ғана емес, өмір бойы еркіндікке ие болатын күнді жеделдетуге көмектесер деп сенемін". Нэш 1961 жылдан 1965 жылға дейін SCLC үшін көптеген қызметтер атқарды, бұл Мартин Лютер Кинг ағаның басшылығымен болды. Көп жылдар өткен соң, Нэш Кингке қатысты өз пікірін нақты айтады: "Мен доктор Кингті ешқашан өзімнің көшбасшым деп санаған емеспін. Мен әрқашан өзімді оның жанындамын деп ойладым, ал оны – өзімнің жанындамын деп санайтынмын. Мен рухтың айтқанын істемек болдым. Егер менде көшбасшы болса, ол менің көшбасшым еді". Кейін ол SCLC-мен байланысын үзді, олардың басшылық құрылымына, әсіресе ерлер мен дін қызметкерлерінің үстемдігіне күмән келтірді. 1965 жылы SNCC-дан да бөлініп кетті, себебі Стокли Кармайклдың басшылығымен ұйымның бағыттары өзгерді, әсіресе ұйымның зорлықсыздық принципінен айырылуына наразылық білдірді.

Бостандық жолаушылары

Біз тоқтамаймыз. Тек бір ғана нәтиже бар" деді Нэш, 1961 жылғы CORE Freedom Riders туралы айта отырып. Мемлекетаралық автобустар мен нысандардағы мемлекеттік сегрегацияға қарсы тұру мақсатындағы жоба, автобусқа өрт сөндіру шабуылы жасалғаннан кейін және Алабама штатының Бирмингем қаласындағы наразылық толқынында бірнеше саяхатшылар ауыр жарақат алғаннан кейін CORE тарапынан тоқтатылды. Нэш Фиск университетінің және басқа да студенттердің "Азаттық саяхаты" акциясын жалғастыру үшін автобустарды толтыруға шақырды. Олар оңтүстік штаттарына барып, күресті бастады. Нэшвилл студенттері Нэштің ынталандыруымен Бірмингемде тоқтатылған саяхатын аяқтауға бірден келісті. Нэшвиллден координациялап, ол Freedom Riders-ті Бирмингемнен, Алабамадан Джексонға, Миссисипиге жетектеп барды, онда CORE далалық хатшысы Том Гейтер жергілікті деңгейде кең ауқымды бағдарламаны ұйымдастырды. Ауыр шабуылдардан кейін CORE-дің атқарушы директоры Джеймс Фармер, CORE-дің 1947 жылғы алғашқы "Азаттық саяхатының" қатысушысы, оларды жалғастыруға тартынды. Нэш Нэшвилл студенттік қозғалысының студенттерімен сөйлесіп, "Олар бізді зорлық-зомбылықпен тоқтатуға болмайды. Егер біз оған жол берсек, қозғалыс өледі" деді. Нэш азаматтық құқықтар күресін зорлық-зомбылықпен тоқтатуға болатынын жұртшылыққа жарияламайтындықтарын атап өтті. Нэш Сейгенталерге өзінің және басқа студенттердің өсиетнамаларын жазғанын түсіндірді. Нэш студенттердің тобын саяхатты жалғастыру үшін Бирмингемге әкелгенде, ол Бирмингемнің белсендісі Фред Шаттлсвортқа телефон соғып хабарлады. Ол оған қатал түрде: "Жас қыз, сіз "Азаттық саяхаттарының" қаза тапқанын білесіз бе?" деді. Нэш оның айтқанымен келісіп, бұл олардың саяхатын жалғастыруына кедергі келтірмейтінін мәлімдеді. Саяхатшылардың соңғы тізімін жинағаннан кейін, ол Шаттлсвортқа телефон соғып, олардың телефон желісін жергілікті полиция тыңдап отырғанын білгендіктен, құс шаруашылығымен байланысты шифрланған хабарламалар жүйесін құрды. Мысалы, "қасқырлар" ер адамдарды, ал "тоқаштар" әйелдерді білдірді. Нэш Шаттлсвортқа сәрсенбі күні таңертең "тоқтар жиналды" десе, ол Freedom Riders жолға шыққанын білді. 1961 жылдың 20 мамырында саяхатшылар федералды үкіметтен қорғауға уәде алып, полиция эскортымен және жоғарыдан ұшып өтетін ұшақтармен Бирмингемнен Монтгомериге бет алды. Шамамен 40 мильден кейін барлық қорғау белгілері жоғалып, саяхатшылар құбырлар мен кірпіштер сияқты қолдан жасалған қарулармен қаруланған наразылық толқынына тап болды. Ақ және қара саяхатшылардың барлығы наразылық толқынынан жарақат алды, соның ішінде арнайы көмекші Джон Зайгенталер ұрып-соғылған әйел саяхатшыға көмектесу үшін көлігінен түсті. 1961 жылдың 21 мамырында Мартин Лютер Кинг Монтгомеридегі (Алабама штаты) Бірінші баптист шіркеуіне келді. Кинг өзінің және Нэштің арасында саяхатқа қатысудан бас тартқаны үшін шиеленіс тудырды. Нэш сол түні Бірінші баптист шіркеуінде болды және Кингті келіп, Freedom Riders-ты қолдау үшін сөйлеуге ықпал еткені үшін мақталады. Түн бойы шіркеудің ішінде 1500-ден астам азамат қамалып қалды, ал сыртында зорлық-зомбылық жалғасты. Алабама губернаторы Джон Паттерсон наразылық толқынын тоқтату үшін соғыс жағдайын жариялауға мәжбүр болды. Губернатор Паттерсонды қозғалыстағы көптеген адамдар саяхатшыларды қолдауға және қорғауға дайын болмағаны үшін сынады. Ол және Алабама штаты қозғалысты қорғауға алғаш рет әрекет етті. Кинг шіркеудің ішінде жиналғандарға уағыз айтып, сырттан көз жастырмай газ ағып жатқанда, оларға "тыныш болуды" және "біз дұрыс деп білетін нәрсені қорғауды жалғастыруды" айтты.

"We will not stop. There is only one outcome," stated Nash, referring to the 1961 CORE Freedom Riders. Designed to challenge state segregation of interstate buses and facilities, the project was suspended by CORE after a bus was firebombed and several riders were severely injured in attacks by a mob in Birmingham, Alabama. Nash called on Fisk University and other college students to fill buses to keep the Freedom Rides going. They traveled to the South to challenge the states. The Nashville students, encouraged by Nash, promptly decided to finish the trip that had been suspended at Birmingham. Coordinating from Nashville, she led the Freedom Riders from Birmingham, Alabama to Jackson, Mississippi, where CORE Field Secretary Tom Gaither coordinated a massive program on the ground. After the severe attacks, CORE's Executive Director James Farmer Jr., a veteran of CORE's original 1947 Freedom Rides, was hesitant to continue them. Nash talked with the students of the Nashville Student Movement and argued that, "We can't let them stop us with violence. If we do, the movement is dead." Nash remained adamant that they not send a message to the public that civil rights efforts could be stopped with violence. Nash explained to Seigenthaler that she and other students had already signed their wills. When Nash was bringing a batch of students to Birmingham to continue the Ride, she telephoned Birmingham activist Fred Shuttlesworth to inform him. He responded to her sternly: "Young lady, do you know that the Freedom Riders were almost killed here?" Nash assured him that she did and that that would not stop her from continuing the ride. After gathering the final list of Riders, she placed a phone call to Shuttlesworth. They knew their phone line had been tapped by local police, so they worked out a set of coded messages related to, of all things, poultry. For instance, "roosters" were substituted for male Freedom Riders, "hens" for female Riders and so on. When Nash called Shuttlesworth again on Wednesday morning to tell him "The chickens are boxed," he knew that the Freedom Riders were on their way. On May 20, 1961, the Riders left Birmingham for Montgomery with the promise of protection from the federal government, including police escorts and planes flying overhead. After about 40 miles, all signs of protection disappeared, and the Riders were subjected to a violent, angry mob armed with makeshift weapons such as pipes and bricks. Both white and black Riders were injured by the mob, including special assistant John Seigenthaler who exited his car to help one of the female Riders who was being beaten. On May 21, 1961, Martin Luther King Jr. arrived at the First Baptist Church in Montgomery, Alabama. King had caused tension between himself and the Freedom Riders, Nash included, due to his refusal to participate in the Rides. Nash was present at the First Baptist Church that night and is credited with playing a key role in getting King to come and speak in support of the Freedom Riders. More than 1,500 citizens were trapped inside the church overnight as violence raged outside. Martial law had to be declared by Alabama Governor John Patterson to finally bring an end to the mob. Gov. Patterson had been highly criticized by many within the movement for his unwillingness to support and protect the Riders. This was the first time he and the state of Alabama had moved to protect the movement. King preached to the crowd inside the church while teargas seeped in from outside, telling them that they would "remain calm" and "continue to stand up for what we know is right."

Алабама жобасы және Сельмадағы дауыс беру құқығы қозғалысы

1963 жылы Бірмингемде шіркеуде төрт қызды өлтірген бомбалау оқиғасынан кейін Нэш пен Джеймс Бевел Алабама штатында зорлық-зомбылықсыз армия құруға бел буды. Олардың мақсаты – Алабамадағы әрбір афроамерикандық ересек азаматтың дауыс беру құқығын қамтамасыз ету, сол кезде бұл радикалды ұсыныс еді. Алабама және басқа оңтүстік штаттар ғасыр басында афроамерикандықтарды саяси жүйеден шеттету арқылы олардан сайлау құқығын айырған болатын. Бірмингемдегі қыздардың жерлеу рәсімінен кейін Нэш SCLC басшылығына өз ұсынысын ұсынды. Оған қарсылық көрсетілді, бірақ ол бұл «революциялық» зорлық-зомбылықсыз жоспарды қолдауға жалғастырды. SCLC-мен бірлесіп, Нэш пен Бевел 1965 жылдың басында Сельмадан Монтгомериге дейін науқан ұйымдастырды, ол Алабама штатында дауыс беру құқығы үшін өткізілген наразылықтар сериясы болды. Бұл науқанды және оны ұйымдастыруды Джеймс Бевел жүзеге асырды, ол SCLC-нің Сельмадағы дауыс беру құқығы қозғалысын басқарды. Нэш 1987 жылғы марапатталған «Eyes on the Prize» деректі фильмдер сериясында және 2000 жылғы зорлық-зомбылықсыз қақтығыстар тарихы туралы «A Force More Powerful» сериясында көрсетілген. Ол сонымен қатар PBS American Experience телеарнасының «Freedom Riders» деректі фильмінде де пайда болды, ол осы аттас тарихқа негізделген. Нэш Дэвид Халберстамның Нэшвилл студенттік қозғалысы туралы «The Children» кітабында, сондай-ақ Лиза Муллинстің «Diane Nash: The Fire of the Civil Rights Movement» кітабындағы еңбектерімен де танымал. Бұған қоса, ол 2003 жылы Джон Ф. Кеннеди кітапханасы мен қорынан «Құрметті американдық» сыйлығын, ал 2004 жылы Линдон Бейнс Джонсон кітапханасы мен мұражайынан азаматтық құқықтардағы көшбасшылық үшін LBJ сыйлығын алды.

Shocked by the 1963 church bombing in Birmingham that killed four young girls, Nash and James Bevel committed to raising a nonviolent army in Alabama. Their goal was the vote for every black adult in Alabama, a radical proposition at the time. Alabama and other southern states had effectively excluded blacks from the political system since disenfranchising them at the turn of the century. After funerals for the girls in Birmingham, Nash confronted SCLC leadership with their proposal. She was rebuffed, but continued to advocate this "revolutionary" nonviolent blueprint. Together with SCLC, Nash and Bevel eventually implemented the Selma to Montgomery marches, a series of protests for voting rights in Alabama in early 1965. They were initiated and organized by James Bevel, who was running SCLC's Selma Voting Rights Movement. Nash is featured in the award winning documentary film series Eyes on the Prize (1987) and the 2000 series A Force More Powerful about the history of nonviolent conflict. She is also featured in the PBS American Experience documentary on the Freedom Riders, based on the history of the same name. Nash is also credited with her work in David Halberstam's book about the Nashville Student Movement, The Children, as well as Lisa Mullins’ book Diane Nash: The Fire of the Civil Rights Movement. In addition, she has received the Distinguished American Award from the John F. Kennedy Library and Foundation (2003), the LBJ Award for Leadership in Civil Rights from the Lyndon Baines Johnson Library and Museum (2004),

Nash has continued to believe in the power of nonviolent action to solve conflicts. In an interview with Theresa Anderson she said,

Violence needs to be addressed. I think the Civil Rights Movement has demonstrated how to resolve human conflicts. I think it's crazy when two countries have problems with each other and one says 'Let's bomb them, kill them, go fight.' If we have a problem with another country I would like to see consideration instead of an automatic tendency to go to war. Let's hear their side, consider our side, and look at what is logical and reasonable. Let's look at what serves the best interests of the people and see if we can negotiate solutions, more sane solutions. In December 2021, the Metropolitan Council of Nashville and Davidson County voted to name the landing in front of the courthouse, where marchers led by Nash confronted Mayor West regarding segregated downtown lunch counters, the Diane Nash Plaza. An earlier effort to name the park in front of the courthouse for her failed because rules prevented Nashville parks from being named for living people. On July 1, 2022, the White House announced that Nash would be awarded the Presidential Medal of Freedom.

Нэш қақтығыстарды шешу үшін зорлық-зомбылықсыз әрекеттің күшіне сенуін жалғастырып келеді. Тереза Андерсонмен сұхбатында ол: «Зорлық-зомбылық мәселесіне қатысты шаралар қабылдануы керек. Менің ойымша, Азаматтық құқық қозғалысы адамдар арасындағы қақтығыстарды қалай шешуге болатынын көрсетті. Екі елдің арасында мәселе туғанда, бірі «оларды бомбалайық, өлтірейік, соғысайық» десе, менің ойымша, бұл ақымақтық. Егер біздің басқа елмен мәселеміз болса, мен соғысқа баруға асығудың орнына, ескеруді қалап едім. Олардың пікірін тыңдап, біздің пікірімізді қарастырып, логикалық және ақылға қонымды нәрсені анықтау керек. Халықтың мүддесіне қызмет ететін және келісімге келуге мүмкіндік беретін, ақылға қонымды шешімдерді іздеуіміз керек». 2021 жылдың желтоқсанында Нешвилл және Дэвидсон округінің қалалық кеңесі сот үйінің алдындағы алаңшаға Нэш басшылығымен жүргізілген шерушілердің әрекеттеріне байланысты Диана Нэш алаңы деп ат қоюға дауыс берді. Бұрын сот үйінің алдындағы саябаққа оның есімін беруге жасалған әрекет сәтсіз аяқталды, себебі ережелер бойынша Нешвилл саябақтарына тірі адамдардың есімдерін беруге рұқсат берілмеген. 2022 жылдың 1 шілдесінде Ақ үй Нэшке Президенттік бостандық медалі табысталатынын мәлімдеді.

Кейінгі өмірі

Азаматтық құқықтар қозғалысынан кейін Нэш Чикагоға қайтып келді, онда ол білім беру және жылжымайтын мүлік салаларында жұмыс істеді, әділ тұрғын үйді қамтамасыз ету және соғысқа қарсы күрес сияқты мәселелерді қолдаушы және жақтаушы ретіндегі қызметін жалғастырды. Азаматтық құқықтар қозғалысындағы маңызды рөлінен ондаған жылдар өткен соң да Нэш өмір бойы бойымен келе жатқан зорлықсыздық принциптеріне адал. Ол қозғалыстың көптеген сәтті жобаларының бастамашыларының бірі болғанымен, естеліктермен бөліскенде қарапайымдылығын сақтайды. "Біз жасаған өзгерістерді жасау үшін мыңдаған адамдар қатысты, олардың есімдерін біз ешқашан білмейміз. Олардың құрбандықтары үшін ешқашан құрмет көрмейді, бірақ мен оларды есімде сақтаймын." 2022 жылдың шілде айында Джо Байден Нэшке Президенттік бостандық медалін табыс етті.

Жеке өмір

Нэшвиллдегі отырысқа қатысқанда Нэш алғаш рет Джеймс Бевел атты қарсылықшылмен танысты, кейін ол оған үйленді. Олардың екі баласы болды – ұл мен қыз. Жеті жыл үйленгеннен кейін олар ажырасып, Нэш екінші рет тұрмысқа шыққан жоқ.

Танымал мәдениетте

Нэшті 2014 жылғы «Селма» фильмінде Тесса Томпсон сомдады. Нэш «The Boondocks» мультсериалының «Freedom Ride or Die» атты эпизодында да көрсетілген.