Кіріспе

Американдық кантри әншісі (1938–2011)

Билли Джо Спирс (туған Билли Джин Мур; 14 қаңтар 1938 – 14 желтоқсан 2011) – американдық кантри әншісі. Ол кейіпкерлері көбінесе беделді ұстанымдағы әйелдерді бейнелейтін бірнеше хит-синглдарымен танымал болды. Осы жазбалардың ішінде сексуалдық қысым туралы ("Мистер Уокер, бәрі аяқталды") және сексуалдық құштарлықты қайта ояту туралы ("Жердегі жамылғы") әндер бар. Спирс Техастағы қара жұмысшы отбасында өскен. Ол 13 жасында Abbott лейблінде алғашқы жазбасын жасады. Әнші-сазгер Джек Роудс оның ерте музыкасын ашып, продюсер Келсо Херстонмен кәсіби серіктестік орнатуға көмектесті. Херстонның туындысымен ол 1969 жылғы "Мистер Уокер, бәрі аяқталды" әнімен (Capitol Records-та шығарылған) алғашқы ондыққа енді. Бірнеше келесі шығарылымдар сәтті болмады, ал дауыстық қиындықтан кейін ол United Artists-ке оралды. Оның екінші шығарылымы 1975 жылғы "Blanket on the Ground" болды, ол американдық кантри чартында көшбасшы болды және бірнеше елде коммерциялық поп-хитке айналды. Спирс "What I've Got in Mind", "Misty Blue", "If You Want Me", "'57 Chevrolet" және "I Will Survive" сияқты бірнеше американдық топ-10 және топ-20 әндерін орындады. Спирс шетелде де сәттілікке жетті, әсіресе Ұлыбританияда, онда ол тағы бірнеше топ-40 әнін шығарды. 1981 жылы Спирс United Artists (қазір Liberty) компаниясынан кетіп, 1980 және 90-жылдары британдық лейблдермен бірнеше альбом жазды. Ол сондай-ақ, әсіресе Ұлыбританияда, гастрольдік сапарларын жалғастырды. Осы аралықта Спирс 1960 жылдар мен 1990 жылдар аралығында бес рет үйленді және ажырасты. 2011 жылы Спирс 73 жасында рактан қайтыс болды.

Ерте өмір

Билли Жан Мур Техас штатының Бомонт қаласында алты баланың бірі болып дүниеге келді. Оның әкесі жүк көлігінің жүргізушісі болса, анасы кеме жасаудағы дәнекерлеуші және официант болып жұмыс істеді. Бала кезінде оны көбінесе "BJ" деп атап, осы лақапты ересек өміріне дейін сақтап қалды. Ол өскен кезінде үнемі кантри музыкасын тыңдайтын. Анасы бос уақытын "Light Crust Doughboys" атты батыс свинг тобында гитарист ретінде өткізді. Мурдың әпкесі Бетти алғашқыда кантри-артист болу арманымен жүрді, тіпті жазу келісімшартына қол қойды, бірақ кәсіби мансаптан гөрі отбасылық өмірді таңдады. 1953 жылы компания оның алғашқы синглын шығарды, ол әлі жасөспірім кезінде "Ойыншықтарға тым үлкен, жігіттерге тым жас" деп аталды. Бұл трек "Billie Jo Moore" деген атпен жарық көрді. "20 ғасырдағы музыка энциклопедиясы" мәліметінше, бұл пластинкадан шамамен 4200 доллар табыс түскен. Алайда, The Independent газеті бұл жазба Мурға тек 2000 доллар әкелгенін хабарлады. Ол United Artists компаниясы арқылы бірнеше сингл шығарды, бірақ сәттілікке жете алмады. Ол кезде оның продюсері Келсо Херстон болды, ол кейін Capitol Records компаниясына көшті. Оның музыкалық қабілетіне сенген Херстон 1968 жылы оның Capitol Records компаниясына ауысуына көмектесті. Спирстің осы лейбл үшін алғашқы синглі "Harper Valley PTA" әні болды. Сол уақытта Дженни Си Райлидің де осы әннің коммерциялық сәттілігін басып оздырған нұсқасы жарық көрді. Спирстің келесі синглі "He's Got More Love on His Little Finger" алғаш рет американдық Billboard кантри чартында көтерілді. Жыл соңында оның "The Voice of Billie Jo Spears" атты тұңғыш студиялық альбомы шықты, ол сондай-ақ Канаданың RPM Country Tracks чартының топ-10-дық тізіміне енді. Кейін Capitol Records компаниясы Спирстің сол аттас екінші студиялық альбомын шығарды, ол Billboard Top Country Albums чартында топ-30-ға жетті. Бұл дискіде оның топ-10 синглінің сюжетіне ұқсас жаңа жазбалар мен Тамми Уайнеттің "Stand by Your Man" әнінің кавері бар болды. Capitol Records компаниясы Спирстің әлеуметтік мәселелерді қамтыған бірнеше синглін шығарды. 1970 жылы Спирс Capitol Records продюсері Джордж Ричимен жұмыс істей бастады. Ол оның музыкасын оркестрлік поп стиліне жақындатуға тырысты. 1971 жылы "I Stayed Long Enough" және "It Could 'A Been Me" синглдері Billboard чартының топ-40-қа енді. "Blanket on the Ground" әні Billboard кантри чартында бірінші орынға, Ирландияда 11-орынға және басқа да елдерде сәттілікке жетті. Бұл альбом Ұлыбританияда ең көп сатылған альбомдардың бірі болды және Британдық фонографиялық индустриядан "Күміс" сертификатын алды. Осы қайта оралу Спирстің Academy of Country Music Awards сыйлығында "Жылдың ең жас әйел вокалисі" атағын жеңіп алуына мүмкіндік берді. Бұл ән сингл ретінде шығаруға жоспарланған еді. The Independent газетінің хабарлауынша, Спирс Преслидің қайтысынан кейін синглді шығарудан бас тартты, өйткені ол оның өлімін "пайдаланғысы келмеді". Бұл ән сондай-ақ Америка кантри чартында 21-орынға, ал Канада кантри чартында 9-орынға жетті. 1980 жылы сәтсіз қарым-қатынастан ("Standing Tall") арылу туралы ән Спирстің Америка кантри чартының топ-20-сына және Канада кантри чартының топ-10-дық тізіміне қайтаруға көмектесті.

1982-2011: Ұлыбританиядағы жұмыстарға назар аудару және мансабының соңғы жылдары

1982 жылы Спирс Ұлыбританиядағы Ritz Records лейблімен келісімшартқа отырды. Лейбл BBC Radio 2 арнасында эфирде ойнады және Спирске сол арнада эфир уақыты берілуі уәделенді. Оның лейблдегі алғашқы синглы – 1982 жылы жарық көрген "Apologizing Roses" әні болды. Ол Ritz студиялық альбомына, BJ – Billie Jo Spears Today (1983) енді. Жаңа материалмен қатар, дискіде "Seven Lonely Days" және Джон Андерсонның "Swingin'" әндерінің кавер-нұсқалары да бар. Спирс сондай-ақ Кэри Дунканмен "I Can Hear Kentucky Calling Me" деп аталатын дуэттік ән жазды. Оның тайтл-трегі 1983 жылы сингл ретінде шықты. Спирс АҚШ-тағы соңғы хит-парадқа 1984 жылы Billboard кантри әндерінің топ-40-қа енген "Midnight Blue" әнінің кавер-нұсқасымен түсті. 1991 жылы Broadland International компаниясы Спирске тиесілі Unmistakably атты келесі студиялық жобасын жариялады. Дискіде он ән болды, олардың көпшілігі жаңадан жазылған. Оның жалғыз синглы – "One Smokey Rose" әні, ол бастапқыда Анита Перрас үшін Канада кантри-чартында топ-10-ға енген еді. Спирс Broadland студиясында дуэттік жоба үшін бірнеше ән жазды, бірақ ол жоба аяқталған жоқ. "Альбом аяқталған жоқ, мен ақшаның не болғанын білмеймін. Бұл өте өкінішті және мен қатты көңілім тоңды," деді ол журналист Спенсер Лиге. Спирс өзінің ең танымал әндерін бірнеше төмен бюджетті альбомдарға жазды. Карьерасының соңғы жылдарында Спирс тұрақты түрде концерттер беріп тұрды. Ұлыбританиядағы жанкүйерлердің көптігіне байланысты, Спирс концерттерінің көп бөлігін сол жерде өткізді. Жазушылар мен сыншылар Спирс вокалының блюз әсерінде болған стилін де атап өтті. AllMusic-тің Стив Хьюи оны "көңілді, блюзді дауысы бар" "үлкен баллада орындаушысы" деп сипаттады. Музыка жазушылары Спирс вокалындағы ерекше акцентті де байқады. Bufwack және Oermann оның "сальсадан қалың және екі есе ащы техастық акценті" бар екенін айтты. Курт Вольф: "Оның дауысы күшті және сенімді, Лоретта Линннің ырғағы мен Бобби Джентридің батпақты жанының үйлесімі" деді. Лорри Морган Спирске тиесілі тәуелсіз әйелдер туралы көптеген әндерді білді және 1995 жылы шығарған "Reflections: Greatest Hits" жинағына Спирске тиесілі "Standing Tall" әнін қосты. Морган концерттерінде Спирске тиесілі көптеген танымал әндерді орындады, соның ішінде "Silver Wings and Golden Rings" әні де бар.