Кіріспе

Тарраштың қорғанысы – шахмат ашылысы, мына қимылдармен сипатталатын:

1. d4 d5
2. c4 e6
3. Nc3 c5

Тарраш – «Каролеваның бас тартқан гамбитінің» бір түрі. Қаралардың үшінші қимылы – орталыққа жасалған агрессивті талап. Ақ cxd5 және dxc5 ойнағаннан кейін, қаралар d5-те оқшауланған пешкамен қалады. Мұндай пешка әлсіз болуы мүмкін, себебі оны басқа пешкалар қорғай алмайды, бірақ ол қараға орталықта бекініс орнатуға мүмкіндік береді, ал қараның пілдері даму үшін кедергісіз жолға ие болады. Бұл ашылысты неміс шахматисі Зигберт Тарраш қолдаған, ол қаралардың алған кеңістігі оқшауланған орталық пешканың тудыратын кемшіліктерінен артық деп саққан. Вильгельм Штайнциттің ілімдерінен кейін көптеген шеберлер пешканың әлсіздігіне байланысты Тарраштың қорғанысын тікелей қабылдамаса да, Тарраш өзінің ашылысын ойнауын жалғастырды және «Каролеваның гамбитінің» басқа түрлерінен бас тартты, тіпті «Die moderne Schachpartie» кітабында Тарраштан басқа барлық түрлердегі әдеттегі қимылдарға сұрақ белгісін қойып, Таррашқа бұрыш белгісін берді. (Шахмат белгілерін қараңыз.) Тарраштың қорғанысы қарастырылады. Егер қаралар өздерінің қозғалғыштығын пайдалана алмаса және оқшауланған пешканы қорғауға байланысты нашаррақ эндшпейлге жетсе де, олар дұрыс қорғалса тең түсуге қол жеткізе алады. «Шахмат ашылыстарының энциклопедиясында» Тарраштың қорғанысы D32-ден D34-ке дейінгі кодтармен белгіленген.

Негізгі жол: 4.cxd5 exd5 5.Nf3 Nc6 6.g3 Nf6

Негізгі желіде ақ 4. cxd5 exd5 арқылы қараның ханшайым пешінің оқшаулануын қамтамасыз етеді және оның әлсіздігін пайдалануға тырысады. Ең көп таралған схема – оқшауланған d5 пешіне қысым жасау үшін корольдің слонын фианкеттеу, себебі 3...c5 d5 нүктесін c6 арқылы қорғау мүмкіндігінен бас тартты. 4. cxd5 соң қаралар 4...cxd4 Хенниг-Шкара гамбитін ұсынуы мүмкін. Бұл гамбит бұрын Александр Алекхинмен ойналған, бірақ шеберлер деңгейінде кең таралған жоқ және аққа тиімді деп есептеледі. Ақ түстілер үшінші жүрісте көбінесе 3. Nf3 ойнайды (ішінен Хенниг-Шкара гамбитін болдырмау үшін), содан кейін 3...c5 4. cxd5 exd5 5. Nc3 негізгі желіге өтеді. 7. Bg2 Be7 8. 0-0 0-0

Қазіргі кезде 9. Bg5 ең көп ойналатын нұсқа, бірақ 9. dxc5 және 9. b3 сияқты басқа да маңызды идеялар бар. (Басқа нұсқалар: 9. Be3, 9. Bf4 және 9. a3.) 2010 жылдары бұрын ұмытылған 1. d4 d5 2. c4 e6 3. Nf3 Nf6 4. Nc3 c5 5. cxd5 exd5 6. g3 Nc6 7. Bg2 cxd4 8. Nxd4 Bc5 жүрісі, негізінен орыс гроссмейстері Даниил Дубовтың күш-жігерінің арқасында, жоғары деңгейде теориялық талқылаулардың тақырыбына айналды. Сондықтан осы тәсілге Дубов Таррашы деген ат берілді.

Швед нұсқасы

Швед вариациясы (Фолькстоун вариациясы деп те аталады) – 6. c4-тен басталатын қозғалыс. Қараның енді 4-ке 3 пешесі бар, және ол b5 арқылы кеңейтуге тырысады, ал Ақ e4 арқылы орталықты бұзуға ұмтылады. Бұл вариация шамалы күмәнді деп есептеледі және қазіргі кезде сирек қолданылады. Швед вариациясының ЭКО коды D33.