Кіріспе
Бернхард Ренш (21 қаңтар 1900 – 4 сәуір 1990) – Индонезия мен Үндістанда далалық зерттеулер жүргізген неміс эволюциялық биологы және орнитологы. Ғылыми мансабын Ламаркшілдік көзқарастармен бастаған ол, кейін таңдау теориясына (селекционизм) көшті және эволюциялық биологиядағы қазіргі синтездің негізін қалаушылардың бірі болды, осы синтезді Германияда кеңінен таныстырды. Географиялық тұрғыдан оқшауланған популяциялардың эволюциясына қоршаған орта факторларының әсері және түрлер деңгейінен жоғары эволюция бойынша жұмыстары қазіргі синтезге үлкен үлес қосты. Сонымен қатар, ол жануарлардың мінез-құлқы (этология) және биологиялық ғылымның философиялық аспектілері саласында да көп жұмыс істеді. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде неміс әскерінде қызмет етуі оның білімі мен ғылыми еңбегіне кедергі келтірді.
Bernhard Rensch (21 January 1900 – 4 April 1990) was a German evolutionary biologist and ornithologist who did field work in Indonesia and India. Starting his scientific career with pro Lamarckian views, he shifted to selectionism and became one of the architects of the modern synthesis in evolutionary biology, which he popularised in Germany. Besides his work on how environmental factors influenced the evolution of geographically isolated populations and on evolution above the species level, which contributed to the modern synthesis, he also worked extensively in the area of animal behavior (ethology) and on philosophical aspects of biological science. His education and scientific work were interrupted by service in the German military during both World War I and World War II.
Өмірбаян
Ренш Тале қаласында дүниеге келген. Ол бала кезінен табиғатты бақылауға қызығушылық танытып, сурет салу және бояу өнеріндегі қабілетін ашты. 1917 жылдан 1920 жылға дейін неміс армиясында қызмет етті және Францияда тұтқын болғанда табиғи құбылыстарды зерттеуге кірісті. Германияға оралған соң, Валентин Хекердің (1864–1927) басшылығымен қауырсын құрылымын зерттеді, ал Хекер Август Вейсманның шәкірті болған. 1930 жылға дейін Ренш дарвинизмге және ламаркизмге қарсы көзқарас ұстанды. Ренш ғылым философиясына да қызығушылық танытып, Теодор Зиенге (1862–1950) тәнті болды. Ол экспрессионизм суретін де зерттеді және кейінірек өнердің биологиялық тамырларын қарастырды. 1922 жылы Галле университетінен философия докторы ғылымын қорғады. 1925 жылы Берлин университетінің зоологиялық мұражайында көмекші болып жұмысқа орналасты. 1927 жылы Сунда аралдарына зоологиялық экспедицияға қатысты. Ол көп түрлі түрлердің подвидтарының және жақын туысқан түрлердің кешендерінің географиялық таралуын зерттеді, сонымен қатар жергілікті қоршаған орта факторларының, әсіресе климаттың, олардың эволюциясына қалай әсер ететініне назар аударды. 1929 жылы география мен түр пайда болу арасындағы байланысты талқылаған «Географиялық расалық шеңберлер принципі және түр пайда болу мәселесі» атты кітабын жариялады. Бұл саладағы жұмысы Эрнст Майрға әсер етті, ол 1927-1930 жылдары мұражайда көмекші болған, және қазіргі эволюциялық синтездің дамуына үлес қосты. 1937 жылы нацистік партияға қосылудан бас тартқаны үшін мұражайдан кетуге мәжбүр болды және Мюнстердегі зоологиялық бақта қызметке кірді. 1947 жылы жарық көрген «Түрлер деңгейінен жоғары эволюция» атты кітабы кейін ағылшын тіліне аударылды. Кітапта түр пайда болуға ықпал ететін эволюциялық механизмдер жоғары таксондар арасындағы айырмашылықтарды қалай түсіндіре алатыны талқыланды. Ол «Artenkreis» (Майр оны «супертүр» деп аударды және «жақын туысқан және негізінен немесе толығымен аллопатрикалық түрлердің монофилетикалық тобы» деп анықтады) тұжырымын енгізді. Бұл қазіргі синтездің маңызды құжаты саналды. Сол жылы ол Мюнстер университетінің зоология кафедрасының меңгерушісі және зоология институтының директоры болды. 1953 жылы Үндістанға зоологиялық экспедицияға қатысты. Мансабының кейінгі кезеңінде ол жануарлардың мінез-құлқы (этология), оқу және есте сақтау салаларында кең ауқымда жұмыс істеді. Бұл жыныстық диморфизм мен қай жыныстың үлкендігі арасындағы байланыс туралы аллометриялық заң. Ол түрлер арасындағы өлшем диморфизмінің еркек жынысы үлкен болғанда дене мөлшерінің артуымен бірге өсетінін, ал әйел жынысы үлкен болғанда орташа дене мөлшерінің артуымен бірге төмендейтінін көрсетеді.
Марапаттар мен мойындау
1958 жылы Лондон Линнеев қоғамының беделді Дарвин-Уоллес медалімен марапатталды. 2004 жылдан бері Германияның Биологиялық жүйелеме қоғамы (GfBS) жүйелеме және биоәртүрлілік саласындағы жас ғалымдардың неміс немесе ағылшын тілінде жазған еңбектері үшін Бернхард Ренш сыйлығын табыстап келеді. Оның құрметіне индонезиялық кесіртке түрі Cryptoblepharus renschi деп аталған.