Кіріспе

Соңғы соғыс кезеңіндегі Германия танк жобасы

Entwicklung сериясы (неміс тілінен Entwicklung), көбінесе E сериясы деп аталады, екінші дүниежүзілік соғыстың соңында нацистік Германияның танк конструкцияларын стандартизациялауға жасаған әрекеті. Бес түрлі салмақ санатында (E 10, E 25, E 50, E 75 және E 100) стандартты конструкциялар жасалуы тиіс еді, олардың негізінде бірнеше мамандықтанған түрлері жасалатын болды. Конструкцияны стандартизациялау арқасында бұрынғы танк конструкцияларының тым күрделілігінен туындаған өндіріс жылдамдығының төмендігі мен механикалық тұрақсыздығы мәселелері шешілуі күтілді.

Шолу

E сериялы конструкциялар алдыңғы үлгілеріне қарағанда қарапайым, өндірісі арзан және тиімді болды; алайда, олар Jagdpanzer 38(t), Panther Ausf. G немесе Tiger II сияқты алмастыруға арналған үлгілерге қарағанда броня мен атыс қуатын шамалы ғана жақсартты; және неміс бронетехникасының соңғы стандарты болар еді. Шындығында, E сериясының барлық машиналары – E 75-ке дейін – Tiger II-нің 80 сантиметрлік болат жиекті дөңгелектерін пайдалануға арналған, олар бірін-бірі жапсарластырып орналастырылуы тиіс еді (кейінгі Tiger және Panther танктерінде де қолданылған), 1930 жылдардың басында неміс әскери машиналарында алғаш пайда болған Schachtellaufwerk аспасын тоқтату мақсатында болды.

Jagdpanzer E-10 (жау танкісі)

E 10 жобасы (дамыту атауы: "Hetzer") Ульм қаласындағы Klockner Humboldt Deutz Magirus AG фирмасымен жобаланған деп есептеледі. Ол Jagdpanzer 38(t) танкын алмастыру мақсатымен әзірленген. Hetzer атауы 38(t) үшін ресми түрде қолданылмаған. Бұл жаңа шасси негізіндегі конструкциялардың барлығы 10-25 тонна салмақ санатына жатқан болып, әр жағында төрт Tiger II стиліндегі, бірақ үлкен, толық металл доңғалектерді, артқы жетек дөңгелегі және кері дөңгелектері жоқ, "бос тізбек" аспасымен біріктірілген орналасуда қолданылатын еді. Аспалы жүйе айтарлықтай жеңілдетілді, ол E сериялы бронетранспорттық құралдардың барлығы үшін конустық серіппелі Belleville шаймаларын пайдалану тұжырымына негізделген. Олар тікелей шассиге бекітіліп, жөндеу немесе ауыстыру үшін оңай алынып тасталатын. Бұл аспалы жүйе кейіннен швейцариялық Panzer 61 танкысында қолданылды. Ең қызықты жайт, аспалы бөлімдердің тіреу нүктелерін корпустың төменгі жағына қарағанда жоғарырақ орналастыру арқылы корпустың биіктігін төмендету мүмкіндігі болды; корпустың ең төменгі ішкі аймақтарында бүкіл корпус пішінін алып жатқан торсионды сымдар болмады, бірақ корпустың бүйірінде орналасқан гидравликалық жетектің көмегімен иіліп тұратын механизмдер арқылы жүзеге асырылды. Бұл көліктердің биіктігін 176 см-ден 140 см-ге дейін төмендетті. Мақсат – Jagdpanzer 38(t) танкын алмастыру үшін бірнеше жаңа жеңіл танк жойғыштарын, сондай-ақ ауыр танққа қарсы қарулармен жабдықталған жаңа платформаларды (Waffenträger) құру болды. Алайда, 1944 жылдың қыркүйегінен бастап, бұл жоба қайта жобаланған және кеңейтілген Jagdpanzer 38(t) танкысының пайдасына тоқтатылды, ол Jagdpanzer 38(t) үшін чех емес, неміс бөліктерін пайдалануға көшті. Бұл жаңа конструкция Jagdpanzer 38D деп аталды және Sd.Kfz. 234 'Puma' танкысындағыдай, ауамен салқындатылатын 12 цилиндрлі дизельдік қозғалтқышты пайдалану жоспарланған. Алайда, бұл көліктердің ешқайсысы сериялық өндіріске шығарылмады.

Жақпанцер Е-25

25-50 тонна салмақ класындағы E 25 конструкциялары Panzer III және Panzer IV негізіндегі барлық конструкцияларды алмастыру мақсатында жасалған, және Alkett, Argus, Adler және Porsche фирмаларының қатысуы көзделген. Бұл отбасыға орташа барлау машиналары, орташа Jagdpanzer және ауыр Waffenträger машиналары кіретін болды. Барлығы бес Tiger II үлгісіндегі жол дөңгелегін пайдаланар еді, бірақ әр жағындағы саны көбірек болып, жеңіл E 10 шассисіне ұқсас жапсарлас орналасуда, сондай-ақ "бос тізбек" дизайны және артқы жетек дөңгелегі болды. Басты қару ретінде 75 мм Pak 42 L/70 қаруын орнату жоспарланған, ал кішкентай мұнарада MG орнату мүмкіндігі де қарастырылған. Жалпы алғанда, бұл машина Hetzer танк жойғышына ұқсас болар еді. Танк өте маневрлі болып, төмен профилінің арқасында соғыс даласында анықтау қиын болар еді.

E-50 Стандарттық танкі

E 50 Standardpanzer стандартты орта танк ретінде жоспарланған, ол Panther және Tiger I танкілерін, сондай-ақ олардың негізінде жасалған түрлендірілген машиналарын алмастыруға тиіс болды. E 50 корпусы Panther-ден ұзынырақ болуы керек еді, жалпы көлемі Tiger II-ге ұқсас болды (жоғарғы және төменгі майданшалық плиталардың орналасуын есептемегенде). Дегенмен, бұл алдыңғы жобалармен салыстырғанда, осы Standardpanzer-ді өндіруге қажетті бұрғылау және механикалық өңдеу жұмыстары күрт азайтылды, бұл оларды жылдамдатуға, оңайлатуға және арзандатуға мүмкіндік берді. Сондай-ақ, бұрынғы торсионды арқалық жүйесін, арнайы болат қорытпасын қажет ететін, конустық серіппелі жүйемен алмастыру жоспарланған. E 50 және E 75 үшін жаңа мұнара жобалануға тиіс еді, бірақ ешқандай суреттер жасалмады және мұнара тіпті тұжырымдалған жоқ. Қаруландыру ешбір жобалық құжатта расталмады. Атынан көрініп тұрғандай, E 50 танкысының салмағы 50 мен 75 тонна аралығында болуы күтілді. Жұмыс істеуге арналған қозғалтқыш – 900 ат күшіне ие Maybach HL234-тің жақсартылған нұсқасы. Ең жоғары жылдамдығы 60 км/сағ болуы тиіс еді.

E-75 Стандарттық танкі

E 75 Standardpanzer стандартты ауыр танк ретінде Tiger II және Jagdtiger-ді алмастыру мақсатында жасалған. E 75 өндіріс жеңілдігі үшін E 50 сияқты бірдей өндіріс желілерінде құрастырылуы жоспарланған, екі машина да көптеген компоненттерді, соның ішінде Maybach HL234 қозғалтқышын ортақ пайдалануға тиіс болған. Tiger II-ге қарағанда E 75-тің бронясы едәуір қалың болжаныпты. Атауынан көрініп тұрғандай, жасалған көліктің салмағы 75 тоннадан асып, жылдамдығы шамамен 40 км/сағ-қа төмендеуі мүмкін еді. Салмақтың артуын өтеу үшін, E 50-ге қарағанда богилердің орналасуы өзгеше болды, әр жағына қосымша бір жұп қосылды, бұл E 75-тің тізбек пен жер беті арасындағы жанасу ұзындығын сәл арттырды. Кейбір деректерге сәйкес, E 50 мен E 75 арасындағы ұқсастықтар одан да терең болған; олар бірдей мұнарамен және 88 мм L/71 зеңбірегімен, сондай-ақ ұзақ қашықтықтағы дәлдікті арттыру үшін оптикалық қашықтық өлшегішпен жабдықталуы керек еді (соғыс аяқталуға жақын, неміс инженерлері Panther Ausf. F прототипінде пайдалану үшін инфрақызыл жарықтандыру және көру құралдары бар Schmalturm немесе тар мұнараны жобалады). Алайда, басқа дереккөздер E 75-ке әлдеқайда үлкен Tiger II мұнарасы орнатылатынын көрсетеді, оны тіпті қуаттырақ 105 мм жоғары жылдамдықты зеңбіректі орнатуға бейімдеуге болар еді.

Соғыстан кейінгі дамуы

Соғыстан кейін француздар AMX 50 сериялы бронетехникалық машиналарын жобалап, құрастырды. Олар 1000 ат күші бар Maybach қозғалтқышын артқы жетекпен пайдаланды, бұл E 50 және E 75 машиналары үшін де жоспарланған болатын. Ал сыртқы Belleville серіппелі аспасының идеясы, бұл Entwicklung сериясымен бірге әзірленген, Швейцарияның Panzer 61 танкысында қайта қолданылды.