Кіріспе

Берн Альп тауындағы Алетшхорн – Швейцария Альпында, ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Юнгфрау-Алетш аймағында орналасқан тау. Таудың аты оның етегінде жатқан Алетш мұздығымен байланысты. Алетшхорн – Финстераархорннан кейін Берн Альпының ең биік екінші тауы және бұл тау Валейде орналасқан ең биік шыңдардың бірі. Ол, бөлгіш қыратқа параллель созылған тізбектің ең биік нүктесі болып табылады және оның басты шыңдарының биіктігімен одан асып түседі. Берн Альпының басты қыраты мен Пеннин тізбегі арасында орналасқандықтан, Алетшхорн Биetschhorn сияқты, айналасындағы биік тауларға қатысты орталық орналасқандығының артықшылығын бөліседі. Көптеген адамдар Алетшхорннан Альпі тауларының ең әдемі панорамалық көрінісін тамашалауға болады деп санайды.

География

Оның солтүстік беткейінде Алетшфирн мұздығы жатыр, ол Алетш мұздығының бір бөлігі. Оңтүстік-батысында Обералетш мұздығы, ал оңтүстік-шығысында Миттелелетш мұздығы орналасқан. Екеуі де Алетш мұздығынан бастау алып, Рона өзеніне құятын Масса өзенінің су жиналатын алабында жатыр. Алетшхорн, қалың мұздықтардың арасындағы шалқақ орнынан, биіктігіне қарамастан, солтүстікте шамамен 10 км қашықтықта орналасқан Юнгфрау және Эйгер тауларына қарағанда сирек барылатын және аз танымал.

Тау-кен жорықтарының тарихы

Ал Алтешхорнға алғаш рет Юнгфрауға алғаш көтерілгеннен кейін шамамен 50 жыл өткен соң шықты. Юнгфрауға алғаш көтерілгенде, альпинистер Алецфирн мұздығының етегіндегі базалық лагерьлерді пайдаланды. Алетшхорнға алғаш 1859 жылы Фрэнсис Фокс Таккет, Дж. Дж. Беннен, В. Тайрраз және П. Борен шықты. Олар түнді Миттель-Алеч мұздығының үстіндегі таулардағы қуыстарда өткізді. Келесі күні, 18 маусымда таңертең көтерілу басталды және Дрейкхорн мен негізгі шыңды байланыстыратын қарлы қырына жетті. Жылдың осы ерте кезеңінде, қар жетіліп бекігенге дейін, осы қырадан өту қауіпті болды, ал 50 градус бұрышта жатқан неве беткейі сақтықты және қадамдарды дұрыс басуды талап етті. Бірақ шыңға тым қиындықсыз жетуге болады еді. Көптеген альпинистер сияқты, Таккет өзімен барометр алып, ғылыми байқаулар жасады. Ол мұзды суық температураны және қатты желдің қарды соғып, альпинистерді құлатуға қауіптендіріп тұрғанын байқады. Шыңға жеткеннен кейін Таккет Бенненнен бөлініп, Борен мен Тайрразбен бірге солтүстік беткеймен түсті. Ол Лёчкенталға тікелей түсуді жоспарлаған, бірақ олар түсе бастағанда, альпинистердің аяқ астында қар көшкіні жүрді. Олар сақтықпен кері қайтып, Миттелалец мұздығына қарай түсті.