Кіріспе

Париж түрмесі, 1780–1845

Ла Форс түрмесі – қазіргі Париждің 4-ші округінде, Сицилия королі көшесінде орналасқан француз түрмесі. Бастапқыда Ла Форс отельі деп аталған бұл ғимарат Анри Жак Номпар де Комон, Ла Форс герцогінің жеке резиденциясы болған. Людовик XIV билігінің соңына қарай Ла Форс отельі екі бөлікке бөлінді, олардың бірі Бриенн отельі деп аталды және оның кіреберісі Rue Pavée көшесінде болды; екіншісі бұрынғы атауын сақтап, Сицилия королі көшесіндегі кіреберіс арқылы қол жеткізілетін болды.

" Ла Гранде Форс "

Бірнеше қолдан өткеннен кейін ғимараттарды 1754 жылы соғыс министрлігі сатып алды және 1780 жылы түрмеге айналдырылды. "Hôtel de la Force" "La Grande Force" деп қайта аталды және борышкерлер мен азаматтық қылмыстар жасағандарға арналды. Түрме бірнеше ғимараттан тұратын, әрқайсысының жеке ауласы болды. Ең жақсы ауасы бар ғимарат екі ағаш отырғызылған ауланың ортасында орналасқан. Дәл сол жерде қандай да бір шығынға баруға шамасы бар тұтқындар ұсталатын. Сол жақта емхана орналасқан.

Кішкентай күш

Hôtel de la Force түрмеге айналған кезде, Hôtel de Brienne қиратылды, ал оның орнында жезөкшелерге арналған жаңа түрме салынды, ол La Petite Force деп аталды. Фасады көңіл көншітпейтін көрініс берді. Ол өрнекті тігістермен әшекейленген және кіреберісі эллипстік арка түрінде жасалған. Үш қабатты ғимараттың үстіне дориялық карниз орнатылған. Құрылысында ағаш пен гипс қолданылмады, барлығы темір тарамдармен байланыстырылған тастан салынған. Бұл түрме Hôtel de Lamoignon-ға жақын орналасқан. Француз революциясы кезінде бұл түрме саяси тұтқындарды қамауға пайдаланылды, және Мари Антуанеттаның жақын досы, Принцесса де Ламбаль осы жерге әкелінді. Ла Форс 1792 жылдың 3 қыркүйегінде және одан кейінгі төрт күнде наразылық көтерілісіне ұшырады: бір жүз алпыс тұтқын, олардың ішінде үш дін қызметкері және Принцесса де Ламбаль қаза табады. Grande Force-та тек ер адамдар, ал Petite Force-та тек әйелдер қамалды, бірақ 1830 жылы екі түрме біріктіріліп, бір басқаруға берілді. Содан кейін түрменің барлық бөлігі сотқа дейін қамауға алынған ер адамдарды қамауға пайдаланылды. Тұтқындар екі топқа бөлінді: бұрын сотталғандар бір бөлімге, ал жас және салыстырмалы түрде кінәсіздер екінші бөлімге орналастырылды. Тұтқындар үлкен және жақсы желдетілетін бөлмелерде ұйықтады, ал әр ұлға бір кереуеті бар шағын бөлме берілді. Тұтқындар қаласа жұмыс істеуге құқылы болды, бірақ олар оны міндетті түрде істеуге мәжбүр емес еді, себебі олар тергеу изоляторында болды және әлі қылмыс жасағаны үшін сотталмаған. Мұнда науқастарға арналған бөлме, жуыну бөлмесі, қонақ бөлмесі және адвокаттың кабинеті болды, онда тұтқындар өз қорғаушыларымен сөйлесе алатын. Ла Форс түрмесінің екі бөлігі 1845 жылы қиратылды, ал қазірде қалған бөлігі – Париж қаласының тарихи кітапханасына іргелес қабырғаның бір бөлігі.