Екінші дүниежүзілік соғыстағы 163-ші жаяу әскер дивизиясы
163rd Infantry Division (Wehrmacht)
Екінші дүниежүзілік соғысындағы 163-ші неміс әскері дивизиясы: Норвегияға шабуыл, Орталық Швеция дағдарысы, және Кеңес Одағына қарсы операциялар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
163-ші жаяу әскер дивизиясы (163. Infanterie Division) – Екінші дүниежүзілік соғыста Германия армиясының жаяу әскер дивизиясы. 1939 жылдың қараша айында құрылған, ол келесі жылы Норвегияны басып алуға қатысты. Бұл дивизия Финляндия армиясымен бірге Кеңес Одағына қарсы "Барбаросса" операциясы барысында шайқасты. Осы кезде дивизияның бейтарап Швеция арқылы транзиті 1941 жылғы жазғы дағдарысқа (Midsummer Crisis) әкеп соқты. Дивизия соғыстың көп бөлігін Финляндияда өткізіп, соңынан Германияға қайтарылды. 1945 жылдың наурыз айында Померанияда Кеңес Одағының 1-ші Белорусь майданына бағынышты Бірінші поляк армиясы таратып жіберді.
The 163rd Infantry Division (163. Infanterie Division) was a German Army infantry division in World War II. Formed in November 1939, it was engaged in the invasion of Norway the following year. It fought alongside the Finnish Army during Operation Barbarossa against the Soviet Union. During this time, the division's transit through neutral Sweden caused the Midsummer Crisis of 1941. The division spent most of the war in Finland, before being returned to Germany. It was destroyed in March 1945 in Pomerania by the First Polish Army, subordinated to the Soviet 1st Belorussian Front.
Тарих
163-ші жаяу әскер дивизиясы 1939 жылдың қараша айында құрылды. 1940 жылдың сәуір айында Норвегияға басып кіру операциясында қолданылды, Осло, Кристиансанд, Арендал және Ставангер қалаларына қонды. Норвегияға шабуылдың басындағы шайқаста, Дрёбак бұғазында ауыр крейсер «Блюхер» батқанда осы дивизияның әскерлері сол крейсерде болды. Содан кейін 1941 жылдың маусымына дейін Норвегияда оккупациялық міндеттерді атқарды, одан кейін «Барбаросса» операциясы кезінде Суир өзені бойындағы операцияларды қолдау үшін Фин армиясына бағындырылды. «Барбаросса» операциясының және Ұлттық соғыстың алғашқы кезеңдерінде 163-ші дивизия Норвегиядан Финляндияға ауыстырылуы тиіс болды, ал Швеция дивизияның швед аумағы арқылы теміржолмен қауіпсіз транзиттерін рұқсат етуге келісті. Бұл шешім Швецияның бейтараптық саясатына қайшы келді, нәтижесінде саяси дағдарыс туды («1941 жылғы жазғы дағдарыс»), сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Швецияның бейтараптығына қатысты көптеген күрделі сұрақтар тудырды. Бүгінгі күні бұл мәселе Швецияда және Скандинавия елдерінде әлі де қызу талқыланып жатыр. Дивизия 25 маусымнан 12 шілдеге дейін ауыстырылды. Швеция әдебиетінде дивизия сол кездегі командирінің атымен «Энгельбрехт дивизиясы» деп белгілі. Көлік Шарлоттенберг – Лакса – Холлсберг – Крилбо – Анге – Вэннес – Боден – Хапаранда маршрутымен жүрді. 1942 жылдың ақпан айында Кандалакша маңындағы Германияның XXXVI тау корпусына қосылды және 1944 жылдың күзінде немістер Финляндиядан Норвегияға қайтып келгенге дейін сол жерде қалды. 1945 жылдың басында Германияға қайтарылды, біраз уақыт Берлинде резервте тұрды, содан кейін наурыз айында Померанияда кеңес әскерлері таратып жіберді.
The 163rd Infantry Division was raised in November 1939. In April 1940 it was employed in the invasion of Norway, landing at Oslo, Kristiansand, Arendal, and Stavanger. It was troops from this division that was present on the heavy cruiser Blucher when it was sunk in the Battle of Drøbak Sound in the early hours of the invasion of Norway. Thereafter it remained on occupation duty in Norway until June 1941, when it was subordinated to the Finnish army to support operations along the River Svir during Operation Barbarossa. In the early stages of Operation Barbarossa and the Continuation War the 163rd Division was to be transferred from Norway to Finland, and Sweden decided to allow safe transit of the division by railway through Swedish territory. The decision was in conflict with the Swedish neutrality policy causing a political crisis (the "Midsummer Crisis" of 1941), and it raised many challenging questions about Sweden's neutrality during World War II. Today this remains a highly debated subject in Sweden and in the Nordic countries. The division was transferred 25 June to 12 July. In Swedish literature the division is better known as "Division Engelbrecht", after its commander at the time. The transport took the route Charlottenberg Laxå Hallsberg Krylbo Ånge Vännäs Boden Haparanda. In February 1942 it joined the German XXXVI Mountain Corps near Kandalaksha, and remained there until the Germans withdrew from Finland back into Norway in autumn 1944. In early 1945 it was transferred back to Germany, standing in reserve for a time at Berlin, then destroyed by the Soviets in Pomerania in March.