Аустрия-Мажарстан және Бірінші Австрия Республикасындағы Консервативтік Христиандық Партиясы
Christian Social Party (Austria)
Аустрия-Мажарстан мен Австрияның бірінші республикасындағы маңызды консервативтік саяси партия – Христиан-әлеуметтік партиясы. Католик ұлтшылдығы, антисемитизм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Негізгі консервативті саяси партия
Major conservative political party
Христиандық әлеуметтік партия (link=no, CS немесе CSP) – 1891 жылдан 1934 жылға дейін Австрия-Мажарстанның Цислейт тәждік жерлерінде және Бірінші Австрия Республикасындағы маңызды консервативті саяси партия. Партия 1871 жылы құрылған Германия мемлекетіне қарамастан, католик Австрияны сақтап қалуды көздеген австриялық ұлтшылдықпен байланысты болды, оны протестанттық және пруссиялық үстемдік деп қарады. Партия австриялықтарды негізінен католик діни ұстанымы бойынша, ал пруссиялықтарды – негізінен протестанттық діни ұстанымы бойынша анықтады. Сондай-ақ, партияда дін қызметкерлері көп болды, оның ішінде кейіннен Австрия канцлері болған Игнац Зайпель де бар еді, ол дәстүрлі ауылдық халықтан көп дауыс жинады. «Құдайсыз» социал-демократтарға қарсы әлеуметтік консервативті күш ретінде партия Люгердің либералдыққа қарсы және антисемиттік ұрандары арқылы кең қолдауға ие болды. Партияның Австрия-Мажарстанның бірлігін және биліктегі Габсбург әулетін қолдауы ақсүйектер арасында да үлкен танымалдылыққа ие болды, бұл оны «үлкен шатыр» партиясының ерте мысалына айналдырды. Министр-президент Макс Владимир фон Бек басшылығымен еркектерге жалпы сайлау құқығы берілгеннен кейін, КСР 1907 жылғы Рейхсрат сайлауында көпшілік дауыс жинап, Төменгі палатадағы ең ірі парламенттік фракцияға айналды. Алайда, 1911 жылғы сайлауда бұл позицияны Социал-демократиялық жұмысшы партиясына (СДЖП) жоғалтты. 1914 жылғы шілде дағдарысы кезінде министр-президент Карл фон Штюрк парламенттің дискрециялық өкілеттігін елемесе де, Христиандық әлеуметтік партия Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австрия үкіметін қолдады. Бірақ 1918 жылғы қазанда Монархия таратылғаннан кейін неміс тілді Рейхсрат өкілдері «уақытша ұлттық жиналыс» құрып, 65 КС депутаты Германия Австрия Республикасын құруға және Веймар Германиясына қосылуға дауыс берді. Бірақ көп ұзамай партия мүшелері неміс аннексиясына қарсылық көрсетуді бастады.
The Christian Social Party (link=no, CS or CSP) was a major conservative political party in the Cisleithanian crown lands of Austria Hungary and under the First Austrian Republic, from 1891 to 1934. The party was affiliated with Austrian nationalism that sought to keep Catholic Austria out of the State of Germany founded in 1871, which it viewed as Protestant and Prussian dominated; it identified Austrians on the basis of their predominantly Catholic religious identity as opposed to the predominantly Protestant religious identity of the Prussians. and clerical Catholic; there were many priests in the party, including the later Austrian chancellor Ignaz Seipel, which attracted many votes from the tradition bound rural population. As a social conservative counterweight to the "godless" Social Democrats, the party gained mass support through Lueger's anti liberal and antisemite slogans. Its support of the Austro Hungarian cohesion and the ruling House of Habsburg also gave it considerable popularity among the noble class, making it an early example of a big tent party. Upon the implementation of universal suffrage (for men) under minister president Max Wladimir von Beck, the CS gained plurality in the 1907 Reichsrat elections, becoming the largest parliamentary group in the Lower House; however already in the 1911 elections, it lost this position to the Social Democratic Workers' Party (SDAP). Though Minister president Karl von Stürgkh had ignored the discretionary competence of the parliament during the 1914 July Crisis, the Christian Social Party backed the Austrian government during World War I. Nevertheless, when upon the dissolution of the Monarchy in October 1918 the German speaking Reichsrat representatives met in a "provisional national assembly", the 65 CS deputies voted for the creation of the Republic of German Austria and its accession to Weimar Germany, though shortly after members of the party began to oppose German annexation.
Бірінші республика
1918 жылғы ассамблея социал-демократ Карл Реннерді штаттық канцлер етіп сайлағаннан кейін, Христиандық әлеуметтік партия Карл Зайц басшылығымен СДПП-мен үлкен коалиция құрды. 1919 жылғы Австрия Конституциялық Ассамблеясына сайлауда Христиандық әлеуметтік партия (ХӘП) дауыстардың 35,9%-ын жинады, бұл оны Социал-демократтардан кейін екінші ең күшті партияға айналдырды. Оның қолдауымен ассамблея Габсбургтер үйінің мүліктерін шығару және алу туралы Габсбургтер заңын қабылдады. 1919 жылдың 10 қыркүйегінде канцлер Карл Реннер Германиямен кез келген байланысқа тыйым салған Сен-Жермен келісіміне қол қоюға мәжбүр болды. Ол 21 қазанда ассамблеямен ратификацияланды. Бірақ келесі жылы коалиция тарап, Реннер 1920 жылдың 11 шілдесінде отставкаға кетті, оның орнын Христиандық әлеуметтік саясаткер Майкл Майр басты. Екі партия да жаңа сайлау өткізуге келісті, ал ұлттық ассамблея 1920 жылдың 1 қазанында Австрия Конституциясын қабылдағаннан кейін таратылды. 1920 жылғы сайлауда ХӘП дауыстардың 41,8%-ын жинады, бұл Социал-демократтарды басып өтіп, ең күшті партия ретінде жаңадан құрылған ұлтшыл Үлкен неміс халық партиясымен (ҮНХП) оңшыл коалиция құрды. Ұлттық кеңес парламенті, ұлттық ассамблеяның мұрагері, 1920 жылдың қарашасында Майрды қайтадан канцлер етіп сайлады. ХӘП сондай-ақ, шын мәнінде Үлкен неміс идеясын қолдайтын партиялық емес Майкл Хайништы Австрия президентіне ұсынды, ол 9 желтоқсанда Федеративтік Ассамблеямен сайланды. 1920 жылдан бастап Бірінші Австрия Республикасының барлық канцлерлері Христиандық әлеуметтік партияның мүшелері болды, сондай-ақ 1928 жылы Хайништың орнын бастан Хайништің орнын бастан алған президент Вильгельм Миклас та осы партияның мүшесі болды. Социал-демократтар оппозицияда қалды және "Қызыл Вена" бекінісіне күшін жұмылдырды, ал Австрияның саяси ахуалы келесі жылдары шиеленісті күшейді. Канцлер Майр 1922 жылы Үлкен неміс халық партиясы Судет неміс аймақтарына қатысты Чехословакия Республикасымен жасалған келісімге келіспеушіліктерге байланысты коалициядан шыққаннан кейін канцлер лауазымынан кетуге мәжбүр болды. Оның орнын 1921 жылдан бері ХӘП төрағасы Игнац Сейпель басты. Дінінде берік, Социал-демократтарға қарсы тұрған Сейпель ҮНХП-мен коалицияны қайта құрып, 1922 жылдың 31 мамырында канцлер болып сайланды. 1929 жылдан бастап партия Хаймвёр қозғалысымен одақ құруға тырысты. Осы коалицияның тұрақсыздығына байланысты партия басшылығы аграрлық Ландбундпен коалицияны жаңадан құру туралы шешім қабылдады.
After the 1918 assembly had elected the Social Democrat Karl Renner state chancellor, the Christian Social Party formed a grand coalition with the SDAP under Karl Seitz. In the 1919 Austrian Constitutional Assembly election, the CS gained 35.9% of the votes cast, making it again the second strongest party after the Social Democrats. With its support the assembly enacted the Habsburg Law concerning the expulsion and the takeover of the assets of the House Habsburg Lorraine. On 10 September 1919, Chancellor Karl Renner had to sign the Treaty of Saint Germain, which prohibited any affiliation with Germany. It was ratified by the assembly on 21 October. However, in the following year the coalition broke up and Renner resigned on 11 July 1920, succeeded by the Christian Social politician Michael Mayr. Both parties agreed on scheduling new elections and the national assembly dissolved after it had passed the Constitution of Austria on 1 October 1920. Upon the following 1920 election, the CS gained 41.8% of the votes cast surpassing the Social Democrats and as the strongest party entered into a right wing coalition with the newly established nationalist Greater German People's Party (GDVP). The National Council parliament, successor of the national assembly, re elected Mayr chancellor in November 1920. The CS also nominated the non partisan Michael Hainisch, actually a Greater German sympathizer, for Austrian president, who was elected by the Federal Assembly on 9 December. All Chancellors of the First Austrian Republic from 1920 onwards were members of the Christian Social Party, and so was President Wilhelm Miklas, who succeeded Hainisch in 1928. The Social Democrats remained in opposition and concentrated on their Red Vienna stronghold, while the Austrian political climate polarized over the next years. Chancellor Mayr had to resign as chancellor in 1922, after the Greater German People's Party left the coalition in disagreement over a treaty signed with the Czechoslovak republic concerning the Sudeten German territories. He was succeeded by Ignaz Seipel, CS chairmen since 1921. Seipel, a devout Catholic and fierce opponent of the Social Democrats, was able to re arrange the coalition with the GDVP and was elected chancellor on 31 May 1922. From 1929 onwards, the party tried to form an alliance with the Heimwehr movement. Because of the instability of this coalition the party leadership decided to reform a coalition with the agrarian Landbund.
Отандық майдан
Аустриялық фашистік диктатураны орнату процесінде, христиандық-әлеуметтік канцлер Энгельберт Доллфусс 1933 жылғы 20 мамырда Отандық майданды (Vaterländische Front) құрды, осы арқылы CS-ді Ландбунд, Хаймвер және басқа консервативтік ұйымдармен біріктірді. Партия 1934 жылғы «мамыр конституциясы» күшіне енгеннен кейін, Австрия Федералдық Республикасының құрылуымен бірге таратылды.
In the process of establishing the so called Austro fascist dictatorship, Christian Social Chancellor Engelbert Dollfuß founded the Patriotic Front (Vaterländische Front) on 20 May 1933, merging the CS with the Landbund, Heimwehr and other conservative groups. The party was finally dissolved with the entry into force of the "May Constitution" of 1934, the foundation of the Federal State of Austria.
Ескертпелер мен сілтемелер
Шиндлер, Франц Мартин: Қазіргі заманның әлеуметтік мәселесі, христиандық тұрғысынан қарастырылған, Verlag der Buchhandlung der Reichspost Opitz Nachfolger, Вена 1905, 191 бет.
Schindler, Franz Martin: Die soziale Frage der Gegenwart, vom Standpunkte des Christentums, Verlag der Buchhandlung der Reichspost Opitz Nachfolger, Wien 1905, 191 S.