Кіріспе

Камо өзені (鴨川) Жапонияның Киото префектурасында орналасқан. Өзен жағалаулары жергілікті тұрғындар мен туристер үшін танымал серуендеу орындары. Жазда мейрамханалар өзенге қарап тұратын балкон ашады. Өзен бойымен жүруге арналған жолдар бар, сондай-ақ өзенді аттап өтуге болатын тас жолдар да бар. Өзеннің су деңгейі көбінесе төмен, көп жерде бір метрден кем. Бірақ жаңбыр маусымында, төменгі бөліктері суға батуы мүмкін. Өзен бойында орналасқан екі Камо қасиетті орындарымен әйгілі: Камигамо қасиетті орны және Шимогамо қасиетті орны, сондай-ақ олардың арасындағы ортақ Чинджу но Мори – Тадасу но Мори орман паркі.

География

Қамо өзенінің бастауы Саджикигатакэ тауының аймағындағы тауларда, Киотоның солтүстік бөлігіндегі Кумогахата ауылы мен Кейхоку ауылының шекарасында орналасқан. Киото алабына қаланың солтүстік бөлігіндегі Камигамо деп аталатын қалалық аумақтан ағып кіріп, сол жерден оңтүстік-шығысқа бұрылады. Камигё (немесе "Жоғарғы Киото") ауданындағы Демачи деп аталатын жер шамасында солтүстік-шығыстан ағып түсетін Такано өзенімен қосылып, содан кейін Киотоның Накагё ("Орталық") ауданы арқылы тікелей оңтүстікке қарай ағады. Киотоның орталық бөлігіндегі Шиджо көшесіндегі Шиджо көпірінің жанынан Ширакава өзені қосылады. Оңтүстік бөлігінде Хорикава өзені мен Батыс Такасе өзендері қосылып, Киото қаласының Фушими ауданындағы Шимотоба бөлігіндегі Шимомукодзима чода Кацура өзенімен бірігіп, Йодо өзенінің саласы болады. Бұрын Қамо өзенінің негізгі арнасы Мисоно көпірінің солтүстігінде Хорикава өзені бойымен өткен, ал Хэйан астанасы (қазіргі Киото) құрылған кезде өзен қазіргі арнасына ауыстырылды деген теория бар. Тарихшы Герберт Э. Плутшоудың сөзіне сүйенсек, "өзеннің астана арқылы ағып өтуіне мүмкіндік беру және осылайша астананы бөлу ұлттың ықтимал біртұтастығының жоғалуын білдіретін еді. Сондықтан жаңа астананы салудың алғашқы міндеттерінің бірі – өзендерді басқа бағытқа бұру болды. Қамо өзені бір кезде қазіргі Хорикава көшесі арқылы ағып, Такано өзенімен қазіргі қосылған жерлерінен оңтүстікке қарай кездесетін. Осылайша, астана үшін жерді дайындау үшін ауқымды жұмыстар қажет болды. Қаланың ең солтүстік шекарасы Камо мен Такано өзендерінің қазіргі қосылған жерінде (бүгінгі Имадегава көшесінің оңтүстігінде) белгіленді". Қамо өзені мен Такано өзені қосылған жердегі жағалаулар Тадасу өзені жағалаулары (жап. Tadasu gawara 糺河原) деп аталады. Мұндағы үшбұрышты жер учаскесінде Шимогамо ғибадатханасының "Өзен қосылысы" киіз үйі орналасқан, ол орманды аймаққа, Тадасу но мориге жетелейді.

Ономастика

Жапон тілінде өзен Kamo gawa деп аталады, ресми түрде 鴨川 канжи құрамын қолданады. Бірінші канжи "жабайы үйрек" дегенді білдіреді және "камо" деп оқылады, ал екінші канжи "өзен" дегенді білдіреді және "гава" деп оқылады. Дегенмен, осы атауға 賀茂川 немесе 加茂川 сияқты басқа канжилер де қолданылады. 賀茂川 канжиінің тарихи құжаттардағы алғашқы пайда болуы Yamashiro no kuni fudoki (山城国風土記) еңбегінде кездеседі. 815 жылғы 6 айдың 19-ы күні жазылған Nihonkiryaku (日本記略) тарихында ол 鴨川 деп аталған. Қазіргі кезде Такано өзенімен қосылған жердің солтүстігіндегі өзен канжимен жазылғанда 加茂川 деп, ал оңтүстігіндегі өзен 鴨川 деп аталады. Киото ойпатына апаратын аңғардың аузы маңындағы Камигамо аймағы ежелгі заманда Камо (賀茂) кланының отаны болған. Осыдан Отаги аймағының Камо бөлігі (愛宕郡賀茂郷) деген аймақтық атау туды, нәтижесінде "Камо" (賀茂) географиялық атауы қалыптасты. Өзеннің атауы осы географиялық атаудан алынған. Деай көпірінен Киото қаласының солтүстігіндегі Ивая көпіріне дейін, Кумогахата ауылынан өтетіндігі үшін Кумогахатагава (雲が畑川) деп аталады. Ивая көпірінің солтүстігінен бастап өзенінің қайнар көзіне дейін Камо өзені Ожитанигава (祖父谷川) деп танылады.

Тарих

VIII ғасырдың соңында Хэйанның жаңа астанасы (қазіргі Киото) сарайы салынғанда, өзеннің бағыты сарайдың шығысына қарай өзгертілді. Ежелгі астананы жиі су тасқыны қауіптің астына алды. Император Ширакава өзінің басқаруға келмейтін үш нәрсесін атады: Сохей (Энряку дзидің қарулы монахтары), ойыншық сүйек және Камо өзенінің суы. Бірақ қазір өзен жағалаулары бетонмен нығайтылып, дренаж жүйесі жақсартылды. 17 ғасырдың басында саудагер Суминокура Рёи Камо өзеніне параллель Такасе өзенін салды. Тасымалдау тұрақсыз негізгі арнаның орнына канал арқылы жүзеге асырылды. Минамото но Йошицуне мен Бенкейдің өзендегі Годзё көпірінде (қазіргісі емес, болжам бойынша Мацубара көпірі) кездесуі – Хэйан кезеңінің соңындағы танымал аңыз. Сандзё көпірі Эдо дәуірінде Токайдоның батыс шегі саналды. Бұрын өзен Киото тұрғындары үшін салыстырмалы түрде таза ауыз судың маңызды көзі болған. Ол сонымен қатар Киотоның атақты қолөнері – Кё Юзэн бояуында да маңызды рөл атқарды. Өзенде дәстүрлі жапон раку керамикасында қолданылатын глазурьдің құрамына кіретін тас табарлық. Камо өзені – кабукинің туған жері. 1603 жылы Идзумо но Окуни әйел бишілер труппасын құрып, өзеннің құрғақ арнасында уақытша сахна құрып өнер көрсетуді бастады.