Кіріспе

Пумсайнт – Уэльстің Кармартеншир аймағындағы ауыл. Ол Лланворда мен Лампетердің арасындағы А482 тас жолы бойында, Афон Коти өзенінің аңғарында, шамамен ортасында орналасқан. Бұл Ұлттық Трастқа тиесілі Долаукоти кеңес иелігінің бір бөлігі. Атауының уэльс тіліндегі мағынасы – "Бес қасиетті" ("Pump" сөзі "бес" дегенді білдіреді). Атау жақын жердегі алтын кеніндегі тас блоктан шыққан, ол Огофау лоджасының қарсы бетінде орналасқан. Бұл төрт жақты тастың әр бетінде ықтимал соққылардан пайда болған ойықтар бар. Рим дәуірінде ол алтын кенін ұсатуға арналған намыртқа ретінде пайдаланылған. 1990 жылдардағы тасқа жақын аумақтағы қазба жұмыстары көрсеткендей, тас бастапқыда көлденең болған және сумен жұмыс істейтін ұсату тігірлерінің намыртқасы ретінде қолданылған. Рим дәуіріндегі испан кен орындарында осыған ұқсас тас намырттар көптеп кездеседі.

Қызықты орындар

Жақын жердегі қорғалатын аумақта Долаукоти алтын кен орындарымен қатар бірнеше ежелгі ескерткіштер бар. Археологтар аймақта римдіктердің болғанына дәлелдер тапты, оның ішінде римдік акведуктар, көптеген цистерналар мен су қоймалары, ағаштан салынған ғимараттар және бекініс бар. Сонымен қатар, жер астындағы кең жұмыстар бар, оларды Ұлттық қор ұйымдастырған экскурсияларда көруге болады. Археологиялық зерттеулерге сәйкес, осы жерде алтын өндіру қола дәуірінде басталуы мүмкін, мүмкін алтынды іздеудің ең қарапайым түрі – Афон Котидің алтынды тасыған құмдағын жуу арқылы. Секст Юлий Фронтин 74 жылы Рим Британиясына Квинт Петилий Цериалистің орнын басып, губернатор болып тағайындалды. Ол Силурлерді, Деметейлерді және Рим Уэльсінің басқа да жауынгер тайпаларын бағындырып, II Аугуста легионы үшін Каерлеонда жаңа база құрды және өзінің римдік қосымша әскерлері үшін 15-20 шақырым қашықтықтағы кіші римдік бекіністер желісін құрды. Өкілеттігі кезінде ол, негізінен Долаукотидегі алтын кендерін пайдалану үшін, батыс Уэльстегі Пумсайнтке бекініс салған. Кейін Фронтин Римнің су құбырларын қалпына келтірді. Бұл жерде алтын болғанын 18 ғасырда алтын әшекейлердің табылғаны көрсетеді. Табылған заттардың арасында дөңгелек брошь және жылан тәрізді білезіктер болды, олар қолға оралып, көрсету үшін жеткілікті жұмсақ болғандықтан осылай аталды. Барлық заттар қазір Британ мұражайында сақталады және Романо-британ галереясында қойылған. 1844 жылы Генри де ла Беше алтын кенінің үлгісін тауып, алтынның бар екенін растады. Бекіністен (Птолемейдің мәліметтері бойынша Луентинум деп аталған) және викустан алынған дәлелдер римдіктердің біздің заманымыздың бірінші және екінші ғасырларында (шамамен 78 жылдан 125 жылға дейін) кен орнын өңдегенін көрсетеді. Дегенмен, кен кешеніндегі су қоймасынан (Melin y Milwyr) табылған ірі керамикалық ыдыстар мен Сами тағамдары кен орындарындағы жұмыс кем дегенде үшінші ғасырдың соңына дейін жалғасқанын көрсетеді. Птолемейдің картасы шамамен 150 жылы жасалғандықтан, оның үшінші ғасырдың соңына дейін, тіпті одан да кейін де жұмыс істегені мүмкін. Римдіктер суды бірнеше акведуктар мен арналар арқылы жеткізген (олардың ең ұзыны өзеннің бастауынан шамамен 7 миль (11 км) қашықтықта), қазіргі Пумсайнт ауылынан жоғары орналасқан төбелердегі топырақ астында жасырылған алтын тамырларын іздеу үшін кеңінен пайдаланған. Mynydd Mallaen, Annell және Gwenlais өзендеріндегі шағын ағыстар бастапқыда кен іздеу үшін сумен қамтамасыз ету үшін қолданылды, ал негізгі учаскенің солтүстігіндегі төбенің беткейіне қазылған оқшауланған ашық карьердің үстінде әлі де суды сақтауға арналған бірнеше үлкен резервуарлар бар. Суды "шушинг" әдісімен пайдаланды, онда толқын топырақ пен жер асты топырағын алып тастап, тасқа ашып береді. Бұл әдіс сондай-ақ ашық карьерді өндіру үшін құралдар мен отты қолдану арқылы тамырды бұзудан кейін тас қалдықтарын жою үшін де қолданылды. Коти өзенінен келген үлкен акведук осы ашық карьерді кесіп өтеді, бұл ашық карьердің одан бұрынғы екенін дәлелдейді.

Басқа көрікті жерлер

Басқа қызықты орындарға ауылдың орталығындағы Ескі Көлік Үйінде орналасқан Қызыл Желкенді Қонақтар Орталығы кіреді, онда бұл құстың дәстүрлі ұялайтын жері – еменді ормандар туралы көрмелерді көруге болады. Солтүстікке қарай Коти аңғары бойымен және суайдырғыштан өте, Тиви аңғарына қарай Ллин Брайанның үлкен бөгеті мен одан әрі жартасты дала жатыр, ол атпен саяхаттауға өте қолайлы. Бұл аймақ трейлерде, балық аулау және атпен демалысқа танымал орын.