Ортағасырлық музыка нотациясындағы "Пролация" ұғымы
Prolation
Ортағасырлық және Ренессанс музыкасындағы "prolation" термині – ритм құрылымын анықтайды. Tempus-пен бірге, қазіргі таңдағы такт өлшеміне ұқсас. Музыка теориясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Проляция – ортағасырлық және Ренессанс музыкасының менсуралдық нотация теориясында ырғақты құрылымын кішкентай масштабта сипаттау үшін қолданылатын термин, ал темпус үлкен масштабты сипаттайды. "Проляция" термині латын тіліндегі prolatio ("ұлғайту"/"ұзарту") сөзінен туындаған, оны алғаш рет Филипп де Витри 14 ғасырдағы Францияда пайда болған Арс Нова музыкалық стилін сипаттағанда қолданған. Проляция, темпуспен бірге, қазіргі заманғы музыкадағы такт өлшемі (time signature) тұжырымдамасына шамамен сәйкес келеді. Проляция толық нотаның (semibreve) екі жартылай нотаға (minims) (кіші проляция немесе толық емес проляция; латынша "prolatio minor") немесе, туплет сияқты, үш жартылай нотаға (үлкен проляция немесе толық проляция; латынша "prolatio maior") тең екенін көрсетеді. Темпус да қысқа нота мен жартылай қысқа нота арасындағы қатынасты дәл осылай сипаттайды. Бұларды такт өлшемін анықтайтын қосымша ырғақ және бөлінетін ырғақ, ырғақтық бөліністер мен ырғақтық топтамалармен салыстыруға болады. Ерте ортағасырлық музыка көбінесе үштік бөліністерде құрылған, ал қазіргі заманғы музыкадағы ноталар көбінесе екіге бөлінеді, 4/4 – ең көп қолданылатын такт өлшемі, яғни кіші проляция біздің такт өлшемі жүйемізде сақталған, ал үлкен проляция ноталарға нүктелер қосу арқылы немесе үштіктермен өзгерту арқылы алмастырылған. Жазбаша ортағасырлық музыка тарихы үлкен проляциядан кіші проляцияға қарай біртіндеп ауысуды көрсетеді. 14 ғасырғы итальяндық нотациядағы эквивалент термин – "divisio", ол темпус пен проляцияның екеуін де қамтиды. Маркетто да Падова алғаш сипаттаған итальяндық дивизиолар жартылай нотаның ішінде төрт жартылай нотаға да рұқсат береді. Мысалы, октанория мен дуоденариялар сегіз және он екі жартылай нотаны тиісінше екі немесе үш "үлкен" жартылай нотаға бөлінген breve-ке орналастырады.
Prolation is a term used in the theory of the mensural notation of medieval and Renaissance music to describe its rhythmic structure on a small scale, as opposed to tempus, which described a larger scale. The term "prolation" is derived from the Latin prolatio ("enlargement"/"prolongation"), first used by Philippe de Vitry in describing Ars Nova, a musical style that came about in 14th century France. Prolation, together with tempus, corresponds roughly to the concept of time signature in modern music. Prolation describes whether a semibreve (whole note) is equal in length to two minims (half notes) (minor prolation or imperfect prolation; in Latin "prolatio minor") or, like a tuplet, three minims (major prolation or perfect prolation; in Latin "prolatio maior"). Tempus similarly describes the relationship between the breve and semibreve. These may be compared to the additive rhythm and divisive rhythm, rhythmic divisions and rhythmic groupings which define time signatures. Early medieval music was often structured in subdivisions of three, while the note values in modern music are most often subdivided into two parts, 4/4 being the most common time signature, meaning that minor prolation has primarily survived in our time signature system, while major prolation has been replaced by notation modifying note values with dots or triplets. The history of written medieval music shows a gradual shift from major to minor prolation being common. The equivalent term in the Italian notation of the fourteenth century is "divisio", which covers both tempus and prolation. Italian divisiones, first described by Marchetto da Padova, can also allow four minims within a semibreve. For instance octonaria and duodenaria place eight and twelve minims in a breve respectively divided into two or three "major" semibreves.