Кіріспе

Ричард Джеймс Кушинг (24 тамыз 1895 – 2 қараша 1970) – американдық католик кардиналы. Ол 1944 жылдан 1970 жылға дейін Бостон архиепископы қызметін атқарды және 1958 жылы кардинал атағын алды. Кушингтің басты қызметі – жаңа шіркеулер, мектептер мен мекемелерге қаржы жинау және оларды салу болды. Оның алдыңғы архиепископтан айырмашылығы, ол Бостон элитасының барлық өкілдерімен жақсы қарым-қатынаста болды, католик ирландтықтар мен протестанттық жоғарғы топ арасындағы дәстүрлі шиеленісті азайта білді. Ол еврейлермен, протестанттармен және әдеттегі католик қауымынан тыс мекемелермен өте пайдалы байланыстар орнатты. Кушинг президенттікке үміткер Джон Ф. Кеннедиге, егер католик президент болса, Рим папасының американ үкіметіне араласуы мүмкін деген қорқыныштан құтылуға көмектесті. Кушингтің жоғары энергиясы оған күні бойы көптеген адамдармен кездесуге және көбінесе түні бойы ұзақ сөздер сөйлеуге мүмкіндік берді. Ол бизнес мәселелерінде тиімді болған жоқ, шығындар артқанда шығындарды қысқартудың орнына, қаржы жинау дағдысына сүйенді. Насаудың айтуынша, Кушинг "көңілді, бейресми және жаны ашық адам болған. Ол қатал, әдемі, ирланд полицейіне ұқсады және жоғары шіркеу қызметкеріне қарағанда, аудандық саясаткерге көбірек ұқсады". Оның ең үлкен кемшілігі – ол ұзақ мерзімде сақтап тұру мүмкін болмаған жаңа мекемелерді құрды, оларды кейіннен ізбасарлары қысқартуға мәжбүр болды.

Ерте өмір және білім

Кушинг 1895 жылдың 24 тамызында Оңтүстік Бостонның Сити-Пойнт қаласында дүниеге келді. Бес баланың үшіншісі болған ол, Патрик пен Мэри (туған тегі Дахилл) Кушингтің ұлы еді. Оның ата-анасы екеуі де ирланд иммигранттары; әкесі бастапқыда Корк окруғының Гланворт қаласынан, ал анасы Уотерфорд окруғының Турнеена қаласынан келген. Әкесі 1880 жылы АҚШ-қа келді, ол теміржолшы болып жұмыс істеді және Бостонның көтерілген темір жолының вагондарды жөндеу бөлімінде аптасына 18 доллар табады. Кушинг алғашқы білімін Оңтүстік Бостонның Перри мемлекеттік грамматикалық мектебінде алды, себебі сол кезде Gate of Heaven приходында ұлдарға арналған шіркеу мектебі болмаған. Кушинг бірінші курстың соңында мектептен шығып кетті, себебі ол үнемі сабақтан қашып жүретін. Оның алғашқы қызметі Роксберидегі Сент-Патрик шіркеуінде пастор болып басталып, екі айға созылды. Содан кейін ол Сомервиллдегі Сент-Бенедикт шіркеуіне ауыстырылды. 1922 жылы ол кардинал О'Коннелдің үйіне еш хабарсыз келіп, миссионер ретінде жұмыс беруді сұрады. Ньютон-Центрде. Кардинал О'Коннелдің 1944 жылдың сәуір айында қайтыс болғаннан кейін ол архиепископтың апостолдық әкімшісі болып тағайындалды. Кушинг, Сент-Франциск орденінің үшінші дәрежесінің мүшесі және Америкадағы үшінші дәрежелі орденнің ұлттық қорғаушысы, Лурд пен Римге ұлттық қажылық сапарды басқарып бара жатып, Сент-Францисктің туған жері – Ассизи қаласына тоқтап өтті. Сапарға шығар алдында ол Римге ең жақын жердің Оңтүстік Бостонның Касл-Айленд екенін әзілдеп айтқан. Бұл сапар барысында ол сол күні Францияның Сыртқы істер министрі Роберт Шуманнан Құрмет легионымен марапатталды. Пий XII қайтыс болғаннан кейін Кушинг оған арналған терең құрметін білдірді. 1959 жылы Кушинг марқұм Папа Пий XII-нің (1939–1958) өмірбаянын жариялады, онда марқұм папа "Бейбітшілік Папасы" ретінде бейнеленді. Оның еңбегі Рим католик шіркеуінің сол кездегі сенатор Джон Ф. Кеннедидің Ақ үйге үміткерлігі кезінде халыққа қабылдануына үлкен үлес қосты. Бұл жұмыстың бір бөлігі Бостонның католик емес халқына жетуді қамтыды, себебі кардинал О'Коннел Бостон мен Массачусетс штатындағы діни, әлеуметтік және саяси мәселелерге қатысты "күшті католиктік ұстанымды" қолданған. Кушинг 1956 жылы Бнай Бритх ұйымынан "Құдай алдындағы адамзаттың бауырластығына өмір бойы сіңірген еңбегі және білім беру және қоғамдық қатынастар саласындағы үлкен көшбасшылығы үшін" "Жыл адамы" атағын алды. Ол Бостонның еврей қауымдастығымен қарым-қатынас кеңесінің ұзақ жылдар бойы атқарушы директоры болған Роберт Э. Сегалмен тығыз байланыста болды, ол Бостон қаласындағы еврей-католик қарым-қатынастарында маңызды рөл атқарды. Сонымен қатар, Кушинг Брандейс университетінің Абрам Л. Сахармен де жақын байланыс орнатты. Кушингтің Бостон архиепископы ретіндегі қызметінің басынан бастап, ресми Бостон католицизмі мен иудаизм арасындағы қарым-қатынаста үлкен өзгеріс болды. Бұрын өзара күдік болған жерде, Кушинг жақындатуға тырысты. Кушинг 1958 жылдың 15 желтоқсанында Папа Иоанн XXIII-нің шешімімен Санта-Сусаннаның кардинал-қасиетшісі болып тағайындалды. 1961 жылы Ұлы жұма күні Пентагонда "Құдайлық және адамдық күш" тақырыбында уағыз айтты. "Қырық жылдық соғыстың" ортасында сөйлеген ол, Құдай зор күш-қуатқа ие болғанымен, көбінесе өзін ұстайтынын, сондықтан мемлекеттер де, әсіресе әскери күш-қуатына қатысты, солай істеуі керектігін уағыздады. Ол 1963 жылы Папа Пауыл VI-ны сайлаған папалық конклавтағы кардинал-сайлаушылардың бірі болды. Кеннеди отбасының жақын досы, ол 1953 жылы Джон Ф. Кеннеди мен Жаклин Ли Бувьердің үйлену тойын өткізді, онда ол Папа Пий XII-нің арнайы дұғасын оқыды және Кеннедидің көптеген балаларын шүкіршілік рәсімінен өткізді. 1961 жылы Кеннедидің инаугурациясында Кушинг дұға оқыды. Кардинал сондай-ақ 1963 жылы Вашингтондағы Сент-Мэтью соборында Техас штатының Даллас қаласында өлтірілгеннен кейін президент Кеннедидің жерлеу рәсіміне қатысты. Жерлеу рәсіміне бір күн қалғанда, ол президентке арнап теледидардан мақтау сөз айтты. Кейін Кушинг 1968 жылы Аристотель Ониссиске тұрмысқа шыққаннан кейін Жаклин Кеннедиді қорғады. Ол көптеген жеккөрінішті хаттар алды және Ватикан оған қарсы шықты. 1969 жылдың 11 сәуірінде Аричиядағы "Илаһи Ұстаз" монастырында өткен шіркеу мен масондық арасындағы алғашқы кездесуден кейін ол Рим-католик шіркеуінің жоғары билеушілері мен масондықтардың басшылары арасындағы бірқатар қоғамдық қол алысулардың басты кейіпкері болды. 2002 жылдың 5 маусымында "Бостон глобусы" газеті бір күн бұрын жарияланған шіркеу құжаттары Бостон архиепископтығының бірнеше дін қызметкерлерінің жыныстық зәбір тағулары туралы білгенін, бірақ шағымдарға қарамастан олардың қызметтерін тоқтатпағанын көрсеткенін хабарлады. Құжаттар Бостон архиепископтығын 25 жыл бойы, 1971 жылға дейін басқарған кардинал Ричард Кушингтің 1960 жылдары жыныстық зәбір тағу туралы айыптауларға қарамастан кем дегенде екі дін қызметкерін жаңа приходтарға ауыстырғанын көрсетті.

Папа Пий XII-дің өмірбаяны

1959 жылы Кушинг өзінің жалғыз кітабын, марқұм Папа Пий XII-нің (1939–58) өмірбаянын жариялады. Бұл, Папа қайтыс болғаннан кейін жазылған, дерлік қасиеттілер өмірі сияқты өмірбаян. Кушинг оны тек лауазымына сай рухани құралдармен қаруланып, христиандық әлемнің орталығын құлатуға асыққан жамандықтарды жеңген "Тыныштық Папасы" деп бейнеледі.

Екінші Ватикан кеңесі

Екінші Ватикан кеңесінде (1962–65) Кушинг «Nostra aetate» құжатын әзірлеуде маңызды рөл атқарды, бұл құжат еврейлерді құдайға қарсы жасалған қылмыс айыбынан ресми түрде ақтады. Оның жобалар бойынша пікір алмасу кезінде айтқан құйынтқан сөздері соңғы нұсқада да қалды: «Біз еврейлерге қатысты Декларацияны әлдеқайда жағымды, емес, қорқынышпен емес, сүйіспеншілікпен жазуымыз керек. Олар – біздің ортақ мұрамыздың иегерлері, Рух бойынша Ыбырайымның балалары, сондықтан ет бойынша Ыбырайымның балаларына ерекше құрмет пен махаббат көрсетуіміз керек. Адамның балалары ретінде олар бізге жақын, ал Ыбырайымның балалары ретінде – Мәсіхтің қанынан туған туыстар. 2. Құтқарушымыздың өлімінде еврейлердің кінәсіне келетін болсақ, Киелі кітапта айтылғандай, Оның өзінің халқынан Мәсіхті қабылдамауы – құпия, бізге өзімізді мақтау үшін емес, нұсқау үшін берілген құпия. Біз Израильдің бұрынғы басшыларына сот талғамаймыз – олардың үкімшісі тек Құдай. Әлемнің Құтқарушысы Иса Мәсіхтің айыбын, оның өлімін келесі еврей буындарына жүктемейміз, бірақ ортақ кінәден басқа, барлығымыздың да үлесі бар. Сондықтан, біз еврейлерді Құтқарушымыздың өліміне кінәлі деп нақты және ашық түрде жоққа шығаруымыз керек. Біз, әсіресе, еврейлерге қарсы кемсітушілік, жек көрушілік және тіпті қудалауды христиандық іс ретінде ақтауға тырысатындарды айыптаймыз. 3. Құрметті бауырлар, біз әлемнің алдында еврей бауырларымызға қатысты христиандар көбінесе шын христиандар, Мәсіхтің адал ізбасарлары емес екенін мойындауымыз керек пе? Біздің заманымызда қаншама еврей азап шекті? Христиандар бейжайлық танытып, үнсіздік сақтағандықтан қаншамасы қаза тапты? Егер соңғы жылдары осындай әділетсіздіктерге қарсы көптеген христиан дауыс көтермесе, енді біздің дауысымыз, кемсініп, естілсін. Ол Кеңестің реформаларын іске асыруға және шіркеуде жаңаруды дамытуға белсенділік танытты. Ол католиктерді Билли Грэмнің жарық беру жорықтарына қатысуға ынталандырды. Кушинг коммунизмді, әсіресе Югославиядағы Иосип Броз Титоның режимін қатты айыптады. Денсаулығының нашарлауына байланысты Кушингтің Бостон архиепископы лауазымынан кетуі 1970 жылдың 8 қыркүйегінде қабылданды. Оның отставкасы туралы сенатор Тед Кеннеди былай деді: «Үш ғасырдың төрттен бір бөлігі бойы [Кушингтің] өмірі – жарыққа мұқтаж әлемде нұр шашқан өмір болды. Ол өзінің қызметі үшін ешқашан жауап беруге міндетті болмайды, өйткені егер оның жақсылығы Құдайға белгілі болса, ешкімнің жақсылығы да белгілі болмайды».

Өлім

1970 жылы 2 қарашада (Барлық жандар күні), отставкаға кеткеніне екі айдан аспағанда, Кушинг 75 жасында Массачусетс штатының Брайтон қаласындағы кардинал резиденциясында ұйқыда бейбіт түрде қатерлі ісіктен қайтыс болды. Оның қасында інісі мен сіңлілері және оның ізбасары, архиепископ Хамберто Медейрос болды. Кушинг Массачусетс штатының Хановер қаласында Кардинал Кушинг орталықтары аумағындағы Портиункула капелласында жерленді.

Әр түрлі

Кушинг NAACP мүшесі болды. Кушинг 1958 жылы Оңтүстік Америкадағы ең мұқтаж жандарға көмек көрсету мақсатымен Қасиетті Жақып елшісінің миссионерлік қоғамын құрды. Кушинг Киелі кітаптың қайта қаралып, стандартталған католиктік басылымына алғы сөз жазды және Оксфорд түсіндірмелі Киелі кітабына өзінің бекітілуін берді.

Мұра

1947 жылы Ассизидің қасиетті Франциск әпкелерінің демеушілігімен Теңіз жағасындағы Сент-Колеттаға (қазір оның құрметіне Кардинал Кушинг орталықтары) негіз салынды. Бүгінде Кардинал Кушинг орталықтары 6 жастан бастап өмір бойы бойы дамуы шектеулі жандарға қолдау көрсетуді жалғастыруда. Орталықтардың кампустары Массачусетс штатындағы Hanover және Braintree қалаларында орналасқан, ал Массачусетс штатының Оңтүстік жағалауындағы қауымдастық үйлерінде де қызмет көрсетеді. Қазір жабылып қалған Кардинал Кушинг колледжі, Массачусетс штатындағы Бруклин қаласындағы әйелдер колледжі оның есімімен аталады. 1950 жылы Ричард Кардинал Кушинг Массачусетс штатының Метуен қаласында Бон-Секур ауруханасын құрды, ол қазір Holy Family ауруханасы және медициналық орталық деп аталады. Оның жетекшілігі мен басшылығының арқасында аурухана Массачусетс штатындағы ең беделді католик ауруханаларының біріне айналды. Эммануэль колледжінің Кардинал Кушинг кітапханасы оның құрметіне аталған. Ғимаратта кампустың кітапханасы, лекциялық зал және түрлі оқу сыныптары орналасқан. Бостон колледжінде оның есімімен аталған екі ғимарат бар: Ньютон кампусындағы бірінші курс студенттерінің жатақханасы – Кушинг Холл, сондай-ақ Коннелл медбикелік мектебінің үйі – тағы бір Кушинг Холл. Сент-Джонс семинариясында (Массачусетс штаты) кардиналдың есімімен аталған үшінші теологиялық сынып бар: Ричард Кардинал Кушинг сыныбы. Нью-Гэмпшир штатының Гоффстаун қаласындағы Сент-Анселм колледжінің бас студенттік орталығы Кардинал деп аталады. Кушинг үйлерінде, көптеген маңызды топтар мен кеңселермен қатар, үлкен Манчестер аймағындағы қоғамдық қызметтерді ұйымдастыратын Meelia орталығы да орналасқан. 1961 жылы Санта-Крузда (Боливия) ол екі мектеп салуға қаражат бөлді: Мариста және бастапқыда Кардинал Кушинг институты деп аталған, ал 1969 жылы Иса Мәриям діни ордені басқаратын Colegio Cardinal Cushing. Ол Санта-Круз аймағындағы АҚШ-тың үгіт-насихат, қуғын-сүргін және христиан дінін индей шаруаларына қарсы пайдалану кампаниясына қатысты. Кушинг 1961 жылдың 9 тамызында Евхаристиялық конгресс өткізді және Құтқарушы Мәсіх мүсінінің ашылу салтанатын өткізді.