Гаррисон Эванс Салисбери: Америкалық журналистің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Американдық журналист Харрисон Эванс Солсбери (14 қараша 1908 – 5 шілде 1993) – американдық журналист және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Мәскеудегі «Нью-Йорк Таймс» газетінің тұрақты тілшісі болған алғашқы адам.

Өмірбаян

Солсбери Миннеаполис, Миннесота штатында дүниеге келген. Ол 1925 жылы Миннеаполис Солтүстік орта мектебін және 1930 жылы Миннесота университетін бітірген. Шамамен 20 жыл Юнайтед Пресс (UP) агенттігінде жұмыс істеді, оның көп бөлігі шетелде өтті және Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы екі жылында UP-дің шетелдік редакторы болды. Сонымен қатар, 1949-1954 жылдары «Нью-Йорк Таймс» газетінің Мәскеу бюросының меңгерушісі қызметін атқарды. Солсбери совет цензурасымен тұрақты түрде күресіп, 1955 жылы Халықаралық репортаждар бойынша Пулитцер сыйлығын жеңіп алды. Ол екі рет (1957 және 1966 жылдары) шетелдік репортаждар үшін Джордж Полк сыйлығына ие болды. 1960 жылдары АҚШ-тың оңтүстігіндегі азаматтық құқықтар қозғалысының күшеюін жариялады. 1963 жылы президент Джон Кеннедиге жасалған қастандықты «Таймс» газеті арқылы кеңінен жариялады. 1970 жылы Джон Б. Оукс құрған «The Times Op Ed» бетінің алғашқы редакторы болды және 1964-1972 жылдары бас редактордың орынбасары, 1972-1973 жылдары редактордың көмекшісі болып жұмыс істеді. 1973 жылы «Таймс» газетінен зейнетке шықты. Солсбери 1966 жылы Солтүстік Вьетнамнан хабарлағаннан кейін Вьетнам соғысына қарсы шыққан алғашқы негізгі журналистердің бірі болды. Ол Джонсон әкімшілігінен және саяси оңшылдардан көп сынға ұшырады, бірақ оның бұрынғы объективтілік принциптері соғысқа қарсы журналистік пікірде көшбасшы болуына көмектесті. Ол Вьетнам соғысына қарсы «Тоқының жылы» атты деректі фильмде сұхбат берді. 1966 жылдың соңында Солтүстік Вьетнам үкіметі шақырғаннан кейін Солтүстік Вьетнамнан Вьетнам соғысы туралы хабарлаған алғашқы американдық журналист болды. Оның есебі Американың әуе соғысына шын ниетпен күмән келтірген алғашқы материал болды. Солсбери «Esquire» журналы үшін Америка бойынша гастрольдік сапар жасады, оған «Xerox» компаниясы 55 000 доллар төледі. «Пекинге және одан әрі: Жаңа Азия туралы есеп» (1973), «Тозақ қақпалары» (1975), «Қара түн, ақ қар: Ресей революциялары 1905-1917» (1978), «Қорқынышсыз немесе жақсылықсыз: «Нью-Йорк Таймс» және оның заманы» (1980), «Біздің заманымызға саяхат» (автобиографиялық, 1983), «Қытай: 100 жыл революция» (1983), «Ұзақ наурыз: Айтылмаған оқиға» (1985), «Тяньаньмэннің күнделігі: маусымдағы он үш күн» (1989), «Жаңа императорлар: Мао мен Денг дәуіріндегі Қытай» (1992) және оның соңғы еңбегі «Менің уақытымның батырлары» (1993). «900 күн» атты туынды итальяндық режиссер Серджо Леоне 1989 жылы қайтыс болған кезде көркем фильмге бейімдеуді жоспарлап жатқан еді. 1964 жылы ол Азияға көптеген сапарларда бірге болған Шарлотта Ю. Солсбериге үйленді. Ол олардың тәжірибелері туралы жеті кітап жазды. Солсбери «Eagle Scout» болды және Американың «Boy Scouts» ұйымынан «Distinguished Eagle Scout Award» сыйлығын алды. Ол Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі болды. 1990 жылы Ишия халықаралық журналистика сыйлығына ие болды. Ол 84 жасында Род-Айленд штатының Провиденс қаласында қайтыс болды.

Salisbury was born in Minneapolis, Minnesota. He graduated from Minneapolis North High School in 1925 and the University of Minnesota in 1930. He spent nearly 20 years with United Press (UP), much of it overseas, and was UP's foreign editor during the last two years of World War II. Additionally, he was The New York Times''' Moscow bureau chief from 1949–1954. Salisbury constantly battled Soviet censorship and won the Pulitzer Prize for International Reporting in 1955. He twice (in 1957 and 1966) received the George Polk Award for Foreign Reporting. In the 1960s, he covered the growing civil rights movement in the Southern United States. From there, he directed the Times' coverage of President John F. Kennedy's assassination in 1963. In 1970, he served as the first editor of The Times' Op Ed page, which was created by John B. Oakes, and was assistant managing editor from 1964–1972, associate editor from 1972–1973. He retired from The Times in 1973. Salisbury was among the earliest mainstream journalists to oppose the Vietnam War after reporting from North Vietnam in 1966. He took much heat from the Johnson Administration and the political Right, but his previous standards of objectivity helped him to take the lead in journalistic opinion against the war. He is interviewed in the anti Vietnam War documentary film In the Year of the Pig. He was the first American journalist to report on the Vietnam War from North Vietnam after having been invited there by the North Vietnamese government in late 1966. His report was the first that genuinely questioned the American air war. Salisbury also toured America for Esquire, for which the Xerox company paid him $55,000. To Peking and Beyond: A Report on the New Asia (1973), The Gates of Hell (1975), Black Night, White Snow: Russia's Revolutions 1905 1917 (1978), Without Fear or Favor: The New York Times and Its Times (1980), Journey For Our Times (autobiographical, 1983), China: 100 Years of Revolution, (1983), The Long March: The Untold Story (1985), Tiananmen Diary: Thirteen Days in June (1989), The New Emperors: China in the Era of Mao and Deng (1992) and his last, Heroes of My Time (1993). The 900 Days'' was in the process of being adapted into a feature film by Italian director Sergio Leone at the time of Leone's death in 1989. In 1964, he married Charlotte Y. Salisbury, who accompanied him on numerous trips to Asia. She wrote seven books about their experiences. Salisbury was an Eagle Scout and a recipient of the Distinguished Eagle Scout Award from the Boy Scouts of America. He was a member of both the American Academy of Arts and Sciences and the American Philosophical Society. In 1990, he received the Ischia International Journalism Award. He died in Providence, Rhode Island at age 84.