Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық педагог және теолог (1843–1932)
American educator and theologian (1843–1932)
Фрэнсис Ландей Паттон (22 қаңтар 1843 – 25 қараша 1932) – бермудалық американдық педагог, пресвитериандық пастор, академиялық әкімші және теолог, сонымен қатар Принстон университетінің он екінші президенті болды.
Francis Landey Patton (January 22, 1843 – November 25, 1932) was a Bermudan American educator, Presbyterian minister, academic administrator, and theologian, and served as the twelfth president of Princeton University.
1843-1871 жылдардағы тарих
Паттон Бермудадағы Уорвик округінде шотланд тегінен шыққан отбасында дүниеге келді. Ол Уорвик академиясында оқыды. Бала кезінде отбасы Канадаға көшті. Паттон Торонто университетінде жоғары білім алды, содан кейін Торонтодағы Нокс колледжінде дінтану білімін алды. Ол 1865 жылы Принстон дінтану семинариясын бітірді; 1865 жылдың маусымында пресвитериан дінінің пасторы болып тағайындалды; Нью-Йорк қаласындағы 84-ші көшедегі пресвитериан шіркеуінің пасторы болды, ал 1867–1870 жылдары Бруклиндегі Оңтүстік шіркеуінің пасторы қызметін атқарды.
Patton was born in Warwick Parish, Bermuda, to a family of Scottish descent. He attended Warwick Academy. As a child, the family relocated to Canada. Patton received collegiate education at the University of Toronto, followed by a theological education at Knox College, Toronto. He graduated from Princeton Theological Seminary in 1865; was ordained to the Presbyterian ministry in June 1865; was pastor of the 84th Street Presbyterian Church, New York City, and in 1867–1870, of the South Church, Brooklyn.
Чикагодағы жылдар, 1871-1881
1871 жылы Паттон Чикагоға көшіп, Джефферсон Парк Пресвитериан шіркеуінің, Чикагоның (1874–1881) пасторы болды. 1872–1881 жылдары ол Чикагодағы МакКормик теологиялық семинариясында профессор болып жұмыс істеді. Ол «Жазбалардың шабыты» (1869) және «Христиан ілімінің негізгі қағидалары» (1874) кітаптарын жазды. Паттон Америка Құрама Штаттарындағы Пресвитериан шіркеуінде либералды христиандық діннің таралуына қарсы болды. «Интерьер» атты пресвитериандық апталық басылымның редакторы ретінде ол Чикаго пресвитериясындағы либерализмнің өсуін сынады. 1874 жылы ол Дэвид Свингке (Абрахам Линкольн мен Мэри Тодд Линкольннің жақын досы) қатысты діни бұзықтарлық айыбын қойды және Свингтің ісінде прокурор болды. Ол Свингті сабеллиандық ерестің қазіргі заманғы түріне сүйенгендігі және унитаризмді артық көтергендігі үшін айыптады. Паттон сотты ұтып, Чикаго пресвитериясы Свингтің кінәсіз екенін жариялады, бірақ Паттон шіркеуде жаңа беделге ие болды, бұл 1878 жылы Пресвитериан шіркеуінің Бас ассамблеясының модераторы болып сайлануына ықпал етті.
In 1871, Patton moved to Chicago to become minister of the Jefferson Park Presbyterian Church, Chicago (1874–1881). From 1872 to 1881, he was also a professor at McCormick Theological Seminary, Chicago. He wrote The Inspiration of the Scriptures (1869), and Summary of Christian Doctrine (1874). Patton was opposed to the spread of liberal Christianity in his denomination, the Presbyterian Church in the United States of America. As editor of a Presbyterian weekly entitled Interior, he denounced the growth of liberalism in the Chicago Presbytery. He brought charges of heresy in 1874 against David Swing (a confidant of Abraham Lincoln and Mary Todd Lincoln), and was prosecuting attorney at Swing's trial. He accused Swing of subscribing to a modern version of the heresy of Sabellianism and of unduly countenancing Unitarianism. Patton lost his case and Chicago Presbytery acquitted Swing, but Patton had gained a new prominence in the denomination and this was partially responsible for his election as moderator of the General Assembly of the Presbyterian Church in 1878.
Нью-Джерси колледжіндегі алғашқы жылдары, 18811888
1881 жылы ол Чикагодан кетіп, Принстон теологиялық семинариясында «философия мен ғылымның христиан дінімен қатынасы» (оның үшін арнайы құрылған кафедра) профессоры болды. 1880-1888 жылдары доктор Чарльз Бриггспен бірге «Пресвитериандық шолу» журналын бірлесіп редакциялады. Принстонда Паттон, «Принстон теологиясы» деп аталатын консервативті теологиялық бағыттың жақтастарын тапты, ол пресвитериан шіркеуінде либералды «Чикаго мектебіне» қарсылас болды.
In 1881, he left Chicago and became Stuart professor "of the relation of philosophy and science to the Christian religion" (a chair founded for him) at Princeton Theological Seminary. He co edited the Presbyterian Review with Dr. Charles A Briggs, 1880 1888. At Princeton, Patton found like minded theologians proponents of the so called Princeton theology a conservative theological position that, within the Presbyterian church, was a competitor to the liberal "Chicago school".
Принстон университетінің президенті, 1888-1902
1888 жылы ол Нью-Джерси колледжінің президенті болып сайланды (1896 жылы Принстон университеті аталды), бұл қызметте Джеймс Маккошты алмастырды. Оның тағайындалуын кейбір түлектер сынады, олар Паттонның америкалық азамат емес екенін айтты, ал кейбіреулері оның Джон Нокс стиліндегі уағыздармен студенттерді мазалап, қорқытатынын болжады. 1888 жылы Нью-Йоркте сөйлеген сөзінде ол көптеген түлектердің құрметіне ие болды. Ол: «Ешқашан бармағаныма қарағанда, барып, бекер уақыт өткізгенім жақсы дей алмаймын, бірақ мен гений лоциге сенемін және сэр Джошуа Рейнольдс айтқандай, «әрбір білім ошағының төңірегінде, әркім өзінің түпкі ойларына тән біреуден нәрсені сіңіре алатын жүретін білім атмосферасы бар» дегенге қосыламын», – деді. «Барып, бекер уақыт өткізгенім жақсы» деген сөзді «Джентльменнің C» деп аталатын жақтаушылар жиі келтірді. Паттон танымал президент болды және оның Этика сабағы кампуста ең сұранысқа ие сабақтардың бірі болды. Паттон президенттік қызметін атқарып жүргенде Принстон университетінің студент саны екі еседен асып, 1888 жылы 600 студенттен 1902 жылы 1300 студентке дейін өсті. Паттон көптеген белгілі Принстон профессорларын тағайындады, олардың ішінде: Вудро Вильсон, Блис Перри, Джон Грир Хиббен, Генри ван Дайк, Пол Ван Дайк және Говард С. Уоррен болды. Паттон 1896 жылы колледждің 150 жылдығын тойлау кезінде «Нью-Джерси колледжінің» атауын «Принстон университеті» деп өзгерту туралы жариялады. Паттон президенттік лауазымда болғанда (1900 жылы) Принстон аспирантура ашылса да, Паттон аспирантураның құрылуында аз ғана рөл атқарды. 1891 жылы доктор Чарльз А. Бриггс, Паттонның бұрынғы редакторласы «Пресвитериандық шолуда», Юнион теологиялық семинариясының алғашқы Киелі кітап теологиясы профессоры болып тағайындалды. Бриггс ашылу лекциясында либералды христиандықтың құрамдас бөлігі болып табылатын жоғары сыншылдықты жоғары бағалады және Киелі кітаптардың барлығы қателерге толы екенін, ал Принстон теологиялық семинариясында оқытылатын Киелі кітаптың қатесіздігі туралы доктрина «балаларды қорқытуға арналған қазіргі эвангелизмнің көлеңкесі» екенін мәлімдеді. Паттон бұл лекцияға ашуланып, Пресвитериан семинарияларында теология профессорларын тағайындауға вето құқығы бар Бас Ассамблеядан Бриггсті Одақ факультетінен шеттетуді ұсынды. Паттонның шақыруымен Бас Ассамблея Бриггсті лауазымынан босатуға дауыс берді. Юнион теологиялық семинариясының оқытушылары институттың академиялық еркіндігін қорғау үшін Бриггсті лауазымынан шеттетудің орнына ағымнан шығуға дауыс берді. Паттон ғалым, теолог және публицист ретінде танымал болғанымен, ол шебер әкімші емес еді. 1890 жылдары Принстон университетіне діни басшылықтың ықпалы азайды және бизнесмендер мен заңгерлердің саны артып, Принстон университетінің қамқоршылары болып сайланды. Паттонның университет басқаруына қанағаттанбағандықтан, 1902 жылы қамқоршылар Паттонды президенттік лауазымнан шеттетуге дауыс берді және оның орнына Вудро Вильсонды тағайындады. Принстонда қызмет еткен кезінде Паттон Америка философиялық қоғамына сайланды (1897).
In 1888, he was elected president of the College of New Jersey (which in 1896 became Princeton University), replacing out going president James McCosh. His appointment was criticized by some alumni, who noted that Patton was not an American citizen, while some feared he would harangue students with John Knox style sermons. He won over a large number of the alumni with a speech given in New York in 1888, in which he remarked "I am not prepared to say that it is better to have gone and loafed than never to have gone at all, but I do believe in the genius loci; and I sympathize with Sir Joshua Reynolds when he says, 'that there is around every seminary of learning, an atmosphere of floating knowledge where every one can imbibe something peculiar to his own original conceptions.'" The phrase "Better to have gone and loafed than never to have gone at all" was often quoted by proponents of the so called "Gentleman's C." Patton was a popular president, and his class in Ethics was one of the most popular on campus. During Patton's time as university president, Princeton more than doubled in size, growing from 600 students in 1888 to 1,300 students in 1902. Patton appointed many prominent Princeton professors, including: Woodrow Wilson, Bliss Perry, John Grier Hibben, Henry van Dyke, Paul Van Dyke, and Howard C. Warren. Patton announced the name change from "the College of New Jersey" to "Princeton University" in the midst of the ceremonies celebrating the College's Sesquicentennial in 1896. Although Princeton founded a graduate school while Patton was president (in 1900), Patton played little role in the foundation of the graduate school. In 1891, Dr. Charles A. Briggs, Patton's former co editor at the Presbyterian Review was appointed the first ever Professor of Biblical Theology by Union Theological Seminary. In his inaugural lecture, Briggs praised higher criticism, a component of liberal Christianity, and argued that the Scriptures as a whole are riddled with errors and that the doctrine of biblical inerrancy taught at Princeton Theological Seminary "is a ghost of modern evangelicalism to frighten children." Patton was outraged by this lecture and moved that the General Assembly, which had the authority to veto all appointments of professors of theology at Presbyterian seminaries, should exercise this power and remove Briggs from the Union faculty. On Patton's urging, the General Assembly voted to remove Briggs from his position. The faculty of Union Theological Seminary voted to withdraw from the denomination rather than remove Briggs from his chair in order to defend the institution's academic freedom. Although Patton was popular as an academic, a theologian, and a public speaker, he was not a gifted administrator. In the 1890s, clerical control over Princeton waned, and more and more businessmen and lawyers were elected as Trustees of Princeton University. Dissatisfied with Patton's management of the university, in 1902, the Trustees voted to replace Patton as president, naming Woodrow Wilson as his successor. During his time at Princeton, Patton was elected to the American Philosophical Society (1897).
Осылайша Паттон Принстон теологиялық семинариясының президенті болды. Осы қызметінде ол Генри ван Дайктің Вестминстерлік дін туралы жарнаманың мәтінін қайта қарау туралы ұсынысына қарсылық білдірді.
Patton thus became president of Princeton Theological Seminary. In that capacity, he opposed Henry van Dyke's proposal to revise the Westminster Confession of Faith.
Кейінгі жылдары, 19131932
Паттон 1913 жылы зейнеткерлікке шығып, туған жері Бермудаға оралды. Ол пресвитериан шіркеуіндегі даулы мәселелер туралы пікір білдіруді жалғастырды, ал фундаменталисттер мен модернистер арасындағы тартыс кезінде фундаменталисттер жағын қолдады. Ол "Фундаменталды христиандық" атты кітап жариялады, онда: "Біз христиандықты өзгерте алмаймыз. Қаласақ, одан бас тартамыз, бірақ оның мағынасы айқын" деп жазды. Ол 1932 жылғы 25 қарашада Бермуданың Гамильтон қаласында қайтыс болды.
Patton retired in 1913 and returned to his native Bermuda. He continued to speak out on controversies within the Presbyterian church, and during the Fundamentalist–Modernist Controversy, he supported the Fundamentalist side. He published a book entitled Fundamental Christianity, in which he wrote "We cannot change Christianity. We may reject it if we please, but its meaning is plain". He died in Hamilton, Bermuda on November 25, 1932.