Карло Пьятти: Итальяндық виолоншист және композитор өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Италиялық виолончелист және композитор (1822–1901)

Карло Альфредо Пиатти (8 қаңтар 1822 – 18 шілде 1901) – итальяндық виолончелист, педагог және композитор.

Өмірбаян

Пиатти Бергамодағы Борго Канале көшесінде дүниеге келді және Бергамодан 4 шақырым қашықтықтағы Моццода қайтыс болды. Антонио Пиаттидің ұлы, ол бастапқыда скрипканы ойнауды үйреніп, кейін виолончельге ауысты. Виолончельші ретінде ол ұлы әйелі Гаэтано Занеттиден дәріс алды. Екі жыл оқығаннан кейін ол театр оркестріне қосылып, үш ай бойы он шиллингке ойнады, оның жартысын әкесі алды. Занетти қайтыс болғаннан кейін, ол Милан консерваториясында Винченцо Меригидің шәкірті болды. 15 жасында тұңғыш рет концерт берді және 16 жасында гастрольдік сапарға шықты. Жас виртуоздың аспаптағы шеберлігіне ешкім күмән келтірмеді, бірақ ол үлкен көрермендерді тартпады. Сондықтан, Пиатти кезекті өнер көрсету кезінде ауырғанда, емдеу шығындарын жабу үшін виолончелін сатуға мәжбүр болды. Франц Лист оны өзінің концертінің бірінде қонақ ретінде өнер көрсетуге шақырды; қарыз алынған виолончельдегі оның шеберлігіне таң қалған Лист оған тамаша жаңа аспапты сыйлады. Пиатти заманының ең танымал виолончельшілерінің біріне айналды, ол өзі жазған шығармаларымен де, оларды орындаудың күшті және сезімтал емес стилімен де әйгір болды. 1838 жылдан бастап ол Еуропаны аралап, континенттің барлық маңызды қалаларында үлкен жетістікке жетті. 1844 жылы ол Лондон филармониясының концертінде өнер көрсетті. 1852 жылы ол виолончель мен фортепианоға арналған Уильям Стерндейл Беннеттің Op. 32 сонаталық дуетінің тұңғыш орындауын жасады (және оған арналды), музыканың түпнұсқа қолжазбасын таңертең алып, пойызда оқып, сол күні кешке композитордың өзінің пианинода орындауымен бірге концертте орындады. 1855 жылы Томас Уэлш пен оның әйелі Мэри Энн Уилсонның қызы Мэри Энн Люси Уэлшке үйленді. 1859 жылы Халықтық концерттер негізі қаланғанда, ол отыз тоғыз маусым бойы өзімен тығыз байланысты болған жұмысты бастады. Ол 1897 жылға дейін осы әйгілі камералық концерттерде бірінші виолончельші лауазымын сақтап, әр серияның соңғы жартысында өнер көрсетті. Ол қазір оның есімімен аталатын Страдивари виолончелінде ойнады, ол мексикалық виолончельші Карлос Приетоға тиесілі. 1864 жылы ол пианист Шарлотта Тардье және скрипкашы Камил Сиворимен бірге гастрольдік сапарға шығу үшін трио құрды. 1882 жылы ол Лондонның Сент-Джеймс-холл залында Вильма Неруда мен Людвиг Штрауспен бірге Бетховеннің G мажордағы триосын, кейіннен Луи Рис пен Чарльз Холлеге қосылып, Брамстың F минор квинтетін орындады. 1894 жылы Лондонда алғашқы өнер көрсетуінің елу жылдығы оның және оның өмір бойы досы Иоахимнің құрметіне арналған қабылдаумен атап өтілді. 1897 жылы ауыр науқастығына байланысты қоғамдық өмірден шығып, 1901 жылдың 19 шілдесінде Бергамода қайтыс болғанға дейін уақытын туған қаласы мен Каденаббия арасында бөлісті. Пиатти екі виолончель концерті, бір виолончель концертиносы, алты виолончель сонатасы, дауыс пен виолончельдің сүйемелдеуімен әндер, виолончель сололары, сондай-ақ виолончель оқыту әдістемесін жазды. Оның шәкірттері көп болды, олардың ішінде Роберт Хаусман да бар. Оның қызы 1909 жылы Корольдік музыка академиясына сыйға тартқан "Бергамолық Дьякомо Манцониге" жатқызылатын Пиаттидің мәрмәр бюсті академия коллекциясында сақталады.

Piatti was born at via Borgo Canale in Bergamo and died in Mozzo, 4 miles from Bergamo. The son of a violinist, Antonio Piatti, he originally began his studies on the violin before switching to the cello. As a cellist, he studied under his great uncle, Gaetano Zanetti, a great cellist. After two years of studying, he joined the theater orchestra, where he played for three months for ten shillings, half of which his grandfather took. After Zanetti's death, he became a pupil at the conservatorio of Milan under Vincenzo Merighi. He made his concert debut at 15 and started touring at 16. No one doubted the young virtuoso's skill on the instrument, but he did not draw large crowds. As a result, when Piatti fell ill during an engagement, he was forced to sell his cello to cover the medical costs. Franz Liszt invited him to appear as a guest performer at one of his recitals; stunned by what the boy could do on a borrowed cello, Liszt presented him with a superb new instrument. Piatti went on to become one of the most celebrated cellists of his day, as popular for the pieces he wrote as for the robust and unsentimental way he performed them. From 1838, he journeyed over Europe, playing with extraordinary success in all the important cities of the continent. In 1844 he appeared before the London public at a Philharmonic Concert. In 1852 he premiered (and became the dedicatee of) a Sonata Duo for cello and piano, Op. 32, by William Sterndale Bennett, having been given the original manuscript of the music in the morning, studied it on a train then played it at the concert that same evening with the composer as pianist playing from memory. He married in 1855 Mary Ann Lucy Welsh, daughter of Thomas Welsh and his wife Mary Anne Wilson. In 1859, on the foundation of the Popular Concerts, he took up the work with which he was most intimately connected for thirty nine seasons. He retained until 1897 the post of first cello at these famous chamber concerts, during the latter half of each series. He played a Stradivarius which now is named after him Piatti and is owned by the Mexican cellist Carlos Prieto. In 1864, he formed a trio to tour and perform with pianist Charlotte Tardieu and violinist Camille Sivori. In 1882, he performed Beethoven's Trio in G major at St. James's Hall, London, with Madame Wilma Neruda and Ludwig Straus and later Brahms' Quintet in F minor, where he was joined by Louis Ries and Charles Hallé

In 1894 the fiftieth anniversary of his first appearance in London was celebrated by a reception given in honour of him and his lifelong friend Joachim. He retired from public life, owing to a severe illness, in 1897, and until his death at Bergamo on the 19th of July 1901 divided his time between his native town and Cadenabbia. Piatti composed two cello concertos, one cello concertino, six cello sonatas, lieder for voice and cello accompaniment, and cello solos, as well as a cello method. His pupils were many, and included Robert Hausmann. A marble bust of Piatti, attributed to "Giacomo Manzoni of Bergamo", is in the collection of the Royal Academy of Music, to whom it was gifted by his daughter in 1909.

Селло солосы

Джованни Пачинидің "Ниобе" операсынан алынған тақырып бойынша Каприччо, Op. 22 виолончель солоға (ария, каватина, I tuoi frequenti palpiti)
Виолончель солоға арналған он екі Каприс, Op. 25