Кіріспе
Америкалық өнертапқыш, қазіргі заманғы трамплиннің авторы
Джордж Питер Ниссен (1914–2010) – қазіргі заманғы трамплинді жасаған және трамплинді әлемдік спорт пен ойын-сауық түріне айналдырған американдық гимнаст және өнертапқыш.
George Peter Nissen (1914–2010) was an American gymnast and inventor who developed the modern trampoline and made trampolining a worldwide sport and recreation.
Өмірбаян
1914 жылдың 3 ақпанында Айова штатының Блэрстаун қаласында Франклин С. Ниссен мен Кэтрин М. (Дженсен) Ниссен отбасында дүниеге келген Джордж орта мектепте белсенді гимнаст болды және Айова университетінде оқып жүрген кезінде NCAA гимнастика чемпионатында үш рет жеңіске жетті. Ниссен Айова штатының Седар-Рапидс қаласындағы Вашингтон орта мектебінде білім алды. Оқу кезінде Ниссен Пи Каппа Альфа бауырластығының мүшесі болды. Ол цирк артистерінің қауіпсіздік үшін қолданатын торларын серіппелі төсек ретінде пайдаланып, қосымша трюктар жасағанын көрді. Бұл оның гимнастикалық жаттығуларына пайдалы құрал болады деп ойлады. 1934 жылы Ниссен мен оның жаттықтырушысы Ларри Грисуолд бұрышты темірден, мата төсек пен резеңке пружиналардан жасалған батуттың прототипін құрастырды. Ниссен оны жаттығуларында қолданып, сондай-ақ жазғы лагерьде балаларды ойын-сауықпен қамтыды. 1937 жылы бизнес саласында білімін аяқтағаннан кейін Ниссен екі досымен Америка Құрама Штаттары мен Мексиканы аралап, жәрмеңкелерде және фестивальдерде өнер көрсетті. Мексикада ол испан тілінде "трамполин" деген сөзді естіп, оны секіру аппаратына қолдануға шешім қабылдады. Ол бұл сөзді ағылшын тіліне бейімдеп, сауда белгісі ретінде тіркеді. Ниссен бірнеше батут жасап, турнелер арқылы сатуын ілгерілетуге тырысты, нәтижесінде сатылымдар біртіндеп артты. 1941 жылы ол Грисуолдпен бірлесіп Айова штатының Седар-Рапидс қаласында Грисвольд Ниссен Трамполин және Тэмблинг компаниясын құрды.
Мансап
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде батуттар ұшқыштарды әуеде бағытталған қимылдарға дайындау үшін қолданылды. Соғыстан кейін Ниссен батутты насихаттауды жалғастырды және Еуропа, содан кейін Кеңес Одағында "кері секіру” спортын және батут жабдықтарын таныстырды. 1956 жылы Ниссен Англияда, Тед Блейк басқаратын, Англияның батут пионерінің басқаруымен өндіріс орнын құрды. Алғашқыда Хейнолтта, кейін Ромфордта және 1960 жылдардың ортасында Эссекстегі Брентвудта орналасқан, ол көп жыл бойы батуттарды өндірді. Брентвудта батут спортының белсенді қауымдастығы әлі де бар, бірақ жергілікті зауыт жоқ. Бірақ 1970 жылдардың соңында басқа өндірушілер де ұқсас жабдықтар жасауды бастады, және «батут» сөзі, бастапқыда Ниссеннің тауарлық белгісі болғанымен, кері секіру құралдарының жалпы атауына айналды. Одан кейін Ниссеннің компаниясы 1980 жылдары қызметін тоқтатты. Ниссен гимнастика мен батут спортына әсерін тигізе берді. 1971 жылы Ларри Грисуолдпен бірге ол АҚШ Трамплин және Акробатика қауымдастығын (USTA) құрды. Ол батут спорты және гимнастика салаларында марапатталды. USTA-да ең үздік батутшіге арналған Гризуолд-Ниссен кубогы бар. Швейцарияда «Ниссен кубогы» атымен халықаралық батут жарысы өткізіледі. АҚШ-та Nissen Emery жүлдесі колледж гимнастикасындағы ең жақсы үлкен гимнастқа беріледі. Ол 1964 жылғы наурызда Лондондағы Альберт-холлда өткен бірінші әлем чемпионатын демеушілік етті, онда алғашқы әйел чемпион атанған және тағы жеті рет титулын қорғаған Джуди Уиллстың суреті бар марка шығарылды. Оның өнертабысы – «Космобол» оның сүйікті ойыншығы болды және ол 1963 жылы Ник Проктор жеңген алғашқы Ұлыбритания чемпионатының жеңімпазы үшін Ниссен кубогын демеушілік етті. Чемпионатта АҚШ командасы Ұлыбритания командасын 7–6, 6–7, 7–6 есебімен тікелей бәсекеде жеңді. Роб Уокердің «Дүниежүзілік батут спортының тарихы» кітабынан.
Кейінгі жылдар
Ниссен трамплин өндірісімен айналысып, жаттығуларға және "ғарыш добы" ойынына арналған трамплиндер жасады – бұл волейболға ұқсас, бірақ трамплин бетінде ойналатын ойын. Ниссен трамплинді Олимпиада ойындары бағдарламасына енгізуді армандаған. Осы арманы 2000 жылғы Сиднейде өткен жазғы Олимпиадада орындалды. 86 жасында Ниссен 2000 жылғы Олимпиадаға қызы Диан Ниссенмен бірге барды. Содан кейін, Диан және немересімен бірге 2008 жылғы Пекинде өткен жазғы Олимпиадаға да қатысты. Оған Олимпиадалық трамплиннің сынақтан өтуіне құрмет көрсетілді. Ниссен 2010 жылдың 7 сәуірінде Сан-Диего, Калифорнияда 96 жасында пневмонияның салдарынан қайтыс болды.