Кіріспе

Уадсли – Англияның Оңтүстік Йоркшир графтығындағы Шеффилд қаласының шағын ауданы. Ол қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай, шамамен белгілі бір координатада орналасқан. 2011 жылғы халық санағы бойынша, бұл шағын аудан қаланың Хиллсбороу бөлігіне кірді. Уадсли бұрынғы ауылдық елді мекен болған, бірақ 20-ғасырдың басында Шеффилд қаласының өсуі салдарынан қала құрамына енді.

Тарих

Уадсли атауының шығу тегі жеке немесе мифологиялық есімнен, мүмкін Уад, Уадде, Уэйд немесе Уада есімдерінен, және «leah» деген ежелгі ағылшын сөзінен туындаған деп саналады, ол орман ішіндегі ашық кеңістік немесе алаңды білдіреді. Ерте орта ғасырларда Уадслиде Алденнің бақылауында феодалдық поместье жүйесі болған. Англо-саксондық Уэдеслиа поместьесі 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Уэдеслианың жатпайы түрінде тіркелген. Нормандар Англияны басып алғаннан кейін, саксон лордтарының соңғысы Валтеф Халамширді сақтап қалды, оның бір бөлігі Уадсли болды; алайда, ол 1076 жылы Жеңімпаз Уильямға қарсы көтеріліс жасағаны үшін басы кесілді, ал оның жерлері оның әйелі Джудит Ленске өтті, ал Роджер де Бусли, Халамширдің бірінші лорды, билікті иеленді. Уадсли ақырында Де Уадсли отбасының бақылауындағы поместьеге айналды. Поместье иегері ретінде Гривс 1802 жылы поместьеге қатысты зерттеу жүргізді, оны Шеффилдтің геодезистері Фэрбенкс жүзеге асырды. Зерттеу нәтижесінде 200 адам поместье иелері ретінде тіркелді, олар барлығы 2400 акр жерге ие болды. Сол кездегі ең ірі жер иесі Сэмюэл Тернер болды, оның 650 акр жері болды, ал көптеген адамдар бірден үш акрға дейінгі шағын шаруашылықтарға ие болды. 16 ғасырдан 1920 жылдарға дейін Уадслидің негізгі өнеркәсібі пышақ жасау болды; 19 ғасырдың соңында ауылда 100-ден астам пышақ шеберханасы болды. Өнеркәсіп төмендеді, өйткені Уадслидің шағын шеберханалары Шеффилдтің ірі пышақ фабрикаларына тапсырыстардан айырылды. Жалпы, Вадслиде пышақ жасаушы ретінде соңғы жұмыс істеген кішкентай шебер 1938 жылы қайтыс болған Гарри Хорсфилд болды деп есептеледі. 1901 жылы Шеффилд шекарасын кеңейтті және Уадслидің бір бөлігі қала құрамына кірді; 1923 жылғы одан әрі кеңейту ауылдың қалған бөлігін қала шекарасына енгізді. Уадслидің соңғы тарихы 1930 жылдары, әсіресе Уадсли-лейн мен Лангсетт даңғылы арасындағы ауданда көптеген үйлер салынған тұрғын үй маңындағы қала ретінде дамуымен сипатталады. Лайрд жолындағы бастапқы поместье үйі 1958 жылы сатылып, Лайрд жолындағы пәтерлер салу үшін бұзылды. Осыдан кейін Уадслиді сақтау науқаны біртұтас күш ретінде тоқтатылды. Келесі он бес жыл ішінде Уадслидің көптеген кішкентай ескі дүкендері, үйлері мен шеберханалары, айқын қарсылықсыз бұзылды, бұл 1968 жылы қалалық кеңестің Уадслиді қайта дамыту бағдарламасымен аяқталды.

Тарихи ғимараттар мен көрнекті тұрғындар

Бұрынғы ауылдық жер сипатынан туындап, Уадслиде қазір құрылыс жүрген шаһаршықта сақталған бірнеше шатырлы үйлер бар.

Уадсли үйі

Уадсли үйі – екінші санаттағы ескерткіш болып табылатын ғимарат, ол "Драйв" деп аталатын тұйық көшеде орналасқан. Джордж Калверт Холланд 19 ғасырдың ортасында осы үйде тұрған, ал оның еңбектеріне "Көрінетін табиғат философиясы" және "Шеффилдтің өмірлік статистикасы" кіреді. 1851 жылы Манчестер, Шеффилд және Линкольншир теміржолын салуға қатысқан теміржол құрылысшысы Джордж Миллер бұл үйді сатып алып, 1884 жылы қайтыс болғанға дейін онда тұрды. Қазіргі таңда үйде боулинг алаңымен бірге әлеуметтік клуб қызмет етеді.

Уадсли Холл

Фар-Лейнде орналасқан Уадсли-холл да екінші санаттағы ескерткіш болып табылады және көне заманнан жеткен құрылыс. Ол, шамасы, 15 ғасырда салынған, бірақ 1722 жылы сол кездегі помещик Джордж Бамфорт оны күрделі түрде жаңғыртқан. Сэр Роберт Уодсли, помещик, 15 ғасырда холлдың шығыс жағына капелла салды; ол Елизавета I патшалық кезінде ішінара қиратылды, бірақ 1813 жылға дейін толығымен бұзылмады. 1812 жылдан бастап ол Уадслидің ең белгілі отбасыларының бірі – Фаулерлердің үйі болды. Джон Фаулер (1817–1898) – Форт көпірін бірлесіп салған және әлем бойынша көптеген теміржол жобаларын аяқтаған танымал инженер. Уильям Фаулер Шепбридж көмір және темір зауытын Честерфилдке жақын орналастырды, ал Роберт Фаулер Вестминстерде ірі заңгерлік практика ашты. Суретші Томас Кресвик (1811–1869) Уадсли-холлда туған деген де болжам бар, бірақ оның туған жері деп Шеффилдтің тағы екі жері айтылады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін оның жері бөлініп, айналасындағы көптеген жерлер жаңа тұрғын үйлер салу үшін сатылды.

Локсли үйі

Атауына қарамастан, Локсли үйі Уадсли аймағында орналасқан; ол сонымен қатар екінші санаттағы мүлік және бастапқыда 1795 жылы Томас Холлидей салған. Үй 1826 жылы Томас Пэйн тарапынан толығымен қайта жаңартылды.

Уадсли Гроув

Уадсли Гроув Уорралл жолынан шалқап, ағаштармен жақсы қоршалған тыныш жерде орналасқан. Бұл Джон Ливзидің үйі болды, ол 1831 және 1870 жылдар аралығында Шеффилдтегі Шейлсмурдағы Сент-Филип шіркеуінің пасторы болды. 1872 жылы Уадсли Гроувті Джон Марплз сатып алды, ол шарап саудагері болатын. Ол Фитзалан алаңының бұрышында, Шеффилд қаласындағы "Шарап және спирт саудасымен айналысатын қонақүйді" сатып алды. Кейіннен Марплз қонақ үйі деп аталған бұл үй 1940 жылдың желтоқсан айында бомбалау салдарынан қирап, көптеген адамның өмірін қиды. Шеффилдтің алғашқы әйел қала әкімі Энн Элиза Лонгден, 1936 жылы сайланған, Уадсли Гроувте тұрған. Англиялық баритон Питер Глоссоп Уадслиде дүниеге келді.

Ыңғайлылықтар

Уадслиде екі мектеп бар: Марлклиф жолындағы Марлклиф қауымдық бастауыш мектебі және Рурал-Лейндегі Уайзвуд қауымдық бастауыш мектебі. Екеуі де 4-тен 11 жасқа дейінгі оқушыларға арналған. Уайзвуд мектебі мен қауымдық спорт колледжі 2011 жылдың жазында жабылып, 2012 жылдың наурызында бұзылды. Мектеп Майерс Гроув мектебімен біріктірілді, ол да бұзылып, Малин Бридждегі Вуд-Лейндегі жаңа Фордж Вэлли мектебі құрылды. Аймақта төрт қоғамдық үй бар: Уадсли Джек (бұрынғы атауы – Жұлдыз), алдында ауылдың бастапқы тұтқындау құралдары орналасқан, Роза және Тақ (көбінесе Жоғарғы үй деп аталады) 150 жыл бұрын салынған және 1980 жылдары көршілес коттедждермен біріктіріліп кеңейтілген. Ат және жокей Уадсли-Лейн жолының басындағы алғашқы ортағасырлық ауылдың жасыл алаңының орнында тұр. "Спортшы" шіркеуге жақын, Ворралл жолында орналасқан. Уадслидегі аз ғана дүкендер кішкентай, ауылға шашыраңқы орналасқан, ал ең жақын ірі сауда орталығы – жақын орналасқан Хиллсборо.

Уадсли ортақ

Уадсли Коммон – Шеффилд қалалық кеңесіне тиесілі және сенімгерлікпен ұсталатын жер учаскесі, ол жалпы жұртшылықтың демалыс пен жаттығулар үшін пайдаланатын ашық кеңістік. Ілесіп жатқан Локсли Коммонмен бірге, ол 1999 жылы жергілікті табиғат қорығы деп жарияланған жусан, емен, күміс қайың, құрақ және шөптесін жамылғылы жерлерді қамтиды. Уадсли бөлігі 2000 жылғы «Ауылдық жер және жол құқығы туралы» заңға сәйкес, қол жетімді жер ретінде белгіленген. Бұрын, ортақ жердің бір бөлігінде Уадсли шіркеуіне тиесілі төрт футбол алаңы болған, бірақ қазіргі уақытта олар қолданылмайды. Коммонның солтүстігінде 1920 жылы салынған Хиллсборо гольф клубы орналасқан. 1784 жылдан бастап 130 жыл бойы коммон жеке меншікте болды және көмір мен ганистерді өндіруге, сондай-ақ құрылысқа құмтас қазуға арналған кеніштер мен карьерлер аймағы болды. Коммонда екі шахта болды: Боуэр шахтасы және Топ шахтасы. Боуэр шахтасы Оугтибридж силика отқа төзімді кірпіш компаниясына тиесілі болды және 1890 мен 1940 жылдар аралығында жұмыс істеді, ал Топ шахтасы шамамен 1943 жылы өндірісті тоқтатты. 1913 жылы коммонды Пайн отбасының ұрпақтары кеңеске сыйға берді, олар «Локсли Коммон мен Уадсли Коммондағы жетпіс бес акр жерді халықтың жаттығу және демалыс мақсатында пайдалануы үшін, және оны Локсли Чейс деп атау үшін берді». Коммонды Шеффилд қалалық кеңесі үшін жұмыс істейтін Парктер, орман шаруашылығы және рейнджерлер қызметі басқарады. Басқару жоспары жергілікті жер иелерімен, жұртшылықпен, Уадсли және Локсли коммон тұрғындарымен және жергілікті экологтармен кеңесе отырып жасалды. Жоспардың жалпы мақсаты: «Жануарлар дүниесі, ландшафты, тарихи және демалыс ресурстары ретінде коммондарды жергілікті қоғам мен келушілердің ләззаты үшін сақтау және жақсарту».