Кіріспе

Ежелгі Римнің құпия қызметі

Фрументарийлер – ежелгі Римнің әскери және құпия полиция ұйымы, барлау агенттігі ретінде пайдаланылған. Олар курьерлік қызмет ретінде басталып, кейіннен империялық тыңшылық агенттігіне айналды. Бұл ұйымның құрамындағы адамдар кісі өлтіруге де қатысқан. Фрументарийлердің штаб-пәтері Кастра Перегринада орналасқан және оны princeps peregrinorum басқарған. Халық арасындағы жаман беделіне байланысты Диоклетиан тұсында таратылды.

Тарих

Римдік легиондар мен әскерлердің ұзақ уақыт бойы қолданып келген саясаты - хабаршылар мен тыңшыларды пайдалану, бірақ ешқашан ұйымдасқан түрде. Бұл әсіресе Рим қаласында орын алды, ол шыбыртқылар мен шексіз заговорлармен қапталған. Фрументарийлерді, мүмкін, Домициан құрған, бірақ олар тек оның билігі аяқталғаннан кейін, екінші ғасырдың басында ғана жазбаларда кездеседі. Құрылғалысымен олардың базасы Кастра Перегринада Келиан төбесінде орналасқан, бірақ Траян кейіннен олардың орнын Римде орталықтандырды. Олардың алғашқы кезеңдерінде әскерилерге астық жеткізу, провинциялар мен империя арасында хабар жеткізу және салық ақшасын жинау міндеті жүктелген. Олар кейде жау аумағында өздерінің жеке басын қорғау үшін нома ("номад" латын тілінде) деп аталатын. Флавий әулеті құлағаннан кейін фрументарийлер полиция құрамына айналды. Олар римдік әміршілердің қасында қызмет етіп, халықты күзететін. Бұл ұйым әскери құрамына кіретін, оның мүшелері легионерлер болатын. Бұл топтың мүшелері әскери қызметшілерден алынған. II ғасырда империяның барлығына арналған барлау қызметі қажет екені анық болды. Бірақ тіпті император да Римнің алыс аймақтарындағы азаматтарды тыңдау үшін жаңа бюро құруға оңайлықпен қол жеткізе алмады. Адрианның келісімімен келісілген. Ол фрументарийлерді тыңдаушы агенттік ретінде қолданды, өйткені олардың міндеттері оларды жергілікті тұрғындармен және тума жерлілермен жеткілікті түрде байланыста ұстады, бұл оларға кез-келген аумақ туралы айтарлықтай ақпарат алуға мүмкіндік берді. Осы міндеттермен қатар олар тау-кен жұмыстарын қадағалау мен күзетуді де атқарған болуы мүмкін. Олар ежелгі Римде құпия полиция және барлау қызметіне қызмет етті. Императорлар оларды достары, отбасы, лауазымды адамдар немесе сарбаздар туралы мәлімет жинауға қолданатын. Кейде бұл ұйымға императордың қалауымен келген адамды өлтіру міндеті жүктелген. Шаруалар фрументарийлерді жалған және еріксіз тұтқындаулары үшін ұнатпады. Олар империяға тираникалық "апат" ретінде қаралды. Бұл шағымдар Диоклетианның тұсында 312 жылы ұйымның таралуына әкелді. Фрументарийлер ребустағы агенттермен ауыстырылды. Оларды преториан префектіне жауап беретін, жоғары лауазымды жүзбасы деп саналатын princeps peregrinorum басқаратын. Субпринцесс - пергрегринорум принцессіне екінші, ал опция пергрегринорум, каналикариус және эдилис кастрорум - фруменатаридегі басқа да лауазымдар. Фрументарийлер кюрациясына императорлық провинцияларда фрументарийлер командалық жасайтын. Фрументарийлер жергілікті губернатордың консулярлық кеңсесінде қызмет атқарған. Фрументарийлердің рөлін дәлелдеу үшін келесі оқиға қолданылды: [Адрианның] қырағылығы өзінің үй ішімен шектелмеді, бірақ достарына да қатысты, ал жеке агенттері (фрументарийлер) арқылы ол тіпті олардың барлық құпияларына кіріп шықты, және олар императордың жеке өмірлерімен таныс екенін ешқашан білмейтін, оны өзі ашқанға дейін. Осыған байланысты, оның достары туралы көп нәрсе білгенін көрсететін оқиғаның енгізілуі қолайсыз болмайды. Бір кісінің әйелі күйеуіне хат жазып, оның көңіл көтеру мен суға түсуге тым көп көңіл бөлгенін, сондықтан үйіне қайтпайтынын айтып шағымданды. Сондықтан күйеуі демалысқа кеткенде, Адриан оны өзінің суға түсуіне және ләззат алуына деген ықыласына бола кінәлады. Сонда ол: "Әй, әйелім, ол маған жазған хатты саған да жазып берді ме? " деп жазылған.