Винченцо Ваннутелли: итальяндық кардинал және паптық дипломат

Кіріспе

Италиялық прелат Винченцо Ванутелли (5 желтоқсан 1836 – 9 шілде 1930) – Рим-католик шіркеуінің итальян прелаты. Ол өмірін Әулие Тақтың дипломатиялық қызметінде өткізіп, 1890 жылы кардинал атағын алды. Өлген кезде ол Кардиналдар алқасының ең кәрі мүшесі, 19 ғасырда осы дәрежеге көтерілген соңғы кардинал және Рим папасы Лев XIII тағайындаған екінші соңғы кардинал болды. Оның ағасы Серафино (1834–1915) де кардинал болған.

Өмірбаян

Винченцо Ванутелли Лацио облысының Палестрина диоцезіндегі Геннаццано қаласында дүниеге келген. Ол Collegium Capranica және Рим Папасы Григориан университетінде оқыды. 1860 жылдың 23 желтоқсанында дін қызметкері болып тағайындалды және бірнеше жылдар семинарияда оқытушы болып жұмыс істеді. Оның мансабының басым бөлігі Римде және Мемлекеттік хатшылығының шетелдік мекемелерінде өтті, тек 1878 жылдан бастап екі жыл бойы Рим Ротасының аудиторы қызметін атқарды. 1880 жылдың 23 қаңтарында Сардес архиепископы және Осман империясының апостолдық делегаты болып тағайындалды. 1880 жылдың 2 ақпанында кардинал Джованни Симеони оны епископқа висвятил (денеге киелі рух сыйлау). 1889 жылдың желтоқсанында Папа Лев XIII оны кардинал етіп тағайындады, бірақ бұл құпия сақталды. Оның тағайындалуы 1890 жылы өткен консисторияда ресми түрде жарияланды, онда ол Сан-Сильвестро-ин-Капите шіркеуінің кардинал-священник атанды. Кардинал дәрежесіне көтерілуі 1586 жылы қабылданған, папаның өз бауырын кардинал етіп тағайындауына тыйым салатын ереженің ерекше жағдайы болды. Винченцоның ағасы Серафино (1834–1915) 1887 жылы кардинал болып тағайындалған және сол кезде тірі болды. Ванутелли 1892 жылы Иманды тарату жөніндегі қасиетті конгрегацияның экономикалық мәселелер жөніндегі префекті болды және осы лауазымда он жыл бойы қызмет етті. 1896 жылдың 16 желтоқсанында Санта-Мария-Маджоре базиликасының архиерейі болып тағайындалды. 1900 жылы Палестринаның кардинал-епископы болды. Кардинал Пьетро Гаспарримен бірге ол 1904 жылы Папа Пий X бастаған және он үш жылдан кейін аяқталған канондық құқық кодексін жасауға жауапты болған маңызды тұлғалардың бірі болды. Ванутелли 1902 жылдан 1908 жылға дейін провинциялық кеңестерді қайта қарау жөніндегі комиссияның префекті болып жұмыс істеді, оның міндетіне өткен кеңестердің құжаттарын жаңағы папалық шешімдерге сәйкес түсіндіру кірді. Ол үш конклавқа қатысты: 1903 жылғы, онда Папа Пий X сайланды, 1914 жылғы, онда Папа Бенедикт XV сайланды, және 1922 жылғы, онда Папа Пий XI сайланды. 1906 жылы ол, егер жіберушіге 1000 лира төленбесе, оның жазған деген айыппен компроматты хаттарды жариялаумен қорқытып, шантаж хат алғанын хабарлады. Ол полицияға хабарласты, соның нәтижесінде бір адам тұтқындалды. 1915 жылы ол ағасы Серафиноның орнына Кардиналдар коллегиясының деканы болды. Осы лауазымда 1923 жылы ол Муссолини туралы «елін құтқару және оның байлығын қайта жаңғырту үшін» таңдалды деген пікірін білдірді; бұл сөздер Италияда қызу пікірталас тудырды және ел ішінде де, сыртында да Ватиканның фашистік режимді қолдауы ретінде қабылданып, әңгімеге айналды. Ол 1930 жылдың 9 шілдесінде Римде қайтыс болды.

Vincenzo Vannutelli was born in Genazzano, Diocese of Palestrina, Lazio. He studied at the Collegium Capranica and the Pontifical Gregorian University. He was ordained a priest on 23 December 1860 and spent several years as a seminary faculty member. Most of his early career was in Roman and at foreign postings of the Secretariat of State, aside from two years starting in 1878 when he was an Auditor of the Roman Rota. On 23 January 1880 he was named Titular Archbishop of Sardes and Apostolic Delegate to the Ottoman Empire. He was consecrated a bishop on 2 February 1880 by Cardinal Giovanni Simeoni. In December 1889 Pope Leo XIII named him a cardinal in pectore, i. e., secretly. His appointment was publicly announced at a consistory in 1890, where he was named Cardinal Priest of San Silvestro in Capite. His elevation to the rank of cardinal was an exception to a rule established in 1586 that barred the pope from naming a cardinal's brother a cardinal. Vincenzo's brother Serafino (1834–1915) had been made a cardinal in 1887 and was still living. Vannutelli became prefect of the economy of the Sacred Congregation for the Propagation of the Faith in 1892 and held that position for ten years. On 16 December 1896 he was named Archpriest of the Basilica di Santa Maria Maggiore. He became Cardinal Bishop of Palestrina in 1900. With Cardinal Pietro Gasparri he was one of the principals responsible for the codification of canon law begun by Pope Pius X in 1904 and completed thirteen years later. Vannutelli also served as prefect of the Commission for the Revision of the Provincial Councils from 1902 until 1908, which was charged with interpreting the documents of past councils according to recent papal rulings. He participated in three conclaves, that of 1903 which elected Pope Pius X, that of 1914 which elected Pope Benedict XV, and that of 1922 which elected Pope Pius XI. In 1906, he reported receiving a blackmail letter threatening to publish compromising letters he was said to have written if the sender was not paid 1,000 lire. He notified the police, and a man was arrested. He succeeded his brother Serafino as Dean of the College of Cardinals in 1915. From this position, in 1923 he said of Mussolini that «for his energy and devotion to the country he was chosen to save the nation and restore her fortune»; these words caused stir in Italy, and were interpreted inside and outside the country as a Vatican approval of the Fascist Regime. He died in Rome on 9 July 1930.