Кіріспе

Польшаның Ричезасы (Richesa of Poland; Ryksa śląska; шамамен 1140 – 16 маусым 1185) – Силезия тармағындағы Пяст әулетінен шыққан поляк ақсүйек әйел. Ол некелері арқылы Галисия, Леон және Кастилия королевасы, Прованс графинясы және Эберштейн графинясы болды. Ричеза – Польшаның жоғары герцогы және Силезияны билеуші Владыслав II-нің үшінші баласы және жалғыз қызы, оның әйелі – Австрия маркграфы Леопольд III-нің қызы, Агнес Бабенберг, және Германия королі Конрад III-нің жарты қарындасы.

Кастилия, Леон және Галисия королеві

Ричеза өмірінің алғашқы жылдары Польшада туып өсті. 1146 жылы ол ата-анасы мен ағаларымен бірге елден қуылды. Олар алдымен Богемияда, кейін Германияда король Конрад III қамқорлығында қоныстанды, ол өзінің қуылған күйеу ағасына Саксон округінің Альтенбург аймағында тұруға рұхсат берді. 1151 жылы Леон және Кастилия королі Альфонсо VII Германия патшалығымен одақ құру үшін некелесуді қалайтыны туралы жаңалық келді. Ричеза, король Конрад III-тің немересі, ең қолайлы үміткер саналды. Ричеза мен король Альфонсо VII 1152 жылдың қазан және желтоқсан аралығында үйленді. Бір жыл өткен соң, 1153 жылы, олардың тұңғыш ұлы Фердинанд Толедо қаласында дүниеге келді. Екі жылдан кейін, 1155 жылы Ричеза екінші баласын, Санчаны дүниеге әкелді. Король Альфонсо VII 1157 жылдың 21 тамызында Сиерра-Моренада маврларға қарсы соғыс кезінде күрт қайтыс болды. Фердинанд әкесінен сәл бұрын қайтыс болған көрінеді.

Прованс графесі

Марқұм патша өзінің иелігін Барселонаның Беренгеламен жасаған алғашқы некесінен туған екі ұлының арасында бөлді: Санчо III Кастилияны, ал Фердинанд II Леонды алды. Ричеза мен оның келіншектері арасындағы қарым-қатынас жақсы болған жоқ, әсіресе король Санчо III Ричезаның қызы Санчаға күйеулікке белгіленген Альфонсоның (кейін Арагон королі) әкесі, Барселона графы Рамон Беренгуер IV-ке соғыс жариялағаннан кейін. Фердинанд II патшаның Киелі Рим императоры Фредерик Барбароссамен (Ричезаның туысы) және антипапа Виктор IV-пен болған тұрақсыз қарым-қатынастары жесір патшайымға одан әрі қиындықтар тудырды, ол 1159 жылы Арагон Корольдігіне көшуді шешті. Арагон сарайында Ричеза Барселона графының немере інісі, Прованс графы Рамон Беренгуер II-мен танысты. Олардың арасындағы неке тез қарастырылды, бірақ бұл махаббатқа негіделген одақ емес, саяси мақсатта жасалатын шартты одақ болатын. Рамон Беренгуер II Виктор IV-ті Папа Александр III-ке қарсы қолдады, ал ол өз кезегінде Франция королі Людовик VII-ді қолдады. Прованс графтығы Франция мен Италия арасында стратегиялық жағдайда орналасқан еді. Фредерик Барбаросса Франция, Кастилия және Леон патшаларымен одақтас граф Рамон Беренгуер IV-ті де өзіне тартуға тырысты. Ал Рамон Беренгуер II, императордың жақын туысы болғандықтан, беделге ие болып, жаңа ғана императорлық Провансты иеленген Ле-Боның иесінің талаптарына қарсы тұра алды. Некеге дейінгі келіссөздер шамамен бір жарым жылға созылды. Ричеза мен граф Рамон Беренгуер II 1161 жылдың қаңтар және қазан айлары аралығында үйленді. Олардың бір ғана қызы болды, Дус де Прованс, ол шамамен 1162 жылы дүниеге келді. 1166 жылы Ниццаны қоршау кезінде Рамон Беренгуер II қаза тапты. Екінші күйеуінің қайтысынан кейін көп ұзамай Ричеза үшін жаңа неке жасау жоспарлары қолға алынды. Деректерге сәйкес, 1166 жыл шамасында оның туысы, император Фредерик Барбаросса оны Тулуза графы Реймонд V-ке айттырған, сонымен бірге қазіргі Прованс графесі Дус II болашақ Реймонд VI-ға берілді. Граф Реймонд V бұл одақ арқылы Гогенштауфен әулетімен байланысын нығайтып, Прованс графтығын толық бақылауға алуды көздеді. Алайда, Арагон королі Альфонсо II (Ричезаның болашақ күйеу баласы) бұл екі құдалыққа да қарсылық көрсетті. Генуялықтардың көмегімен ол Реймонд V-ке қарсы сегіз жылға созылған соғыс бастады. Кейбір дереккөздерде Ричеза мен Реймонд V-тің некелескені айтылады, бірақ қазіргі заманғы тарихшылардың көпшілігі бұл оқиғаны жоққа шығарады.

Эберштейн графесі

1167 жылы Ричеза үшінші және соңғы күйеуі Эберштейн графы Альберт III-ке үйленді, ол Гюльфтарға қарсы соғыстарында Фредерик Барбароссамен бірге шайқасты. Ол жаңа күйеуімен Германияға көшті. Осы одақтан граф Альберт IV және Конрад II Эберштейн есімді екі ұл дүниеге келді. Ричезаның кейінгі өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол 1185 жылы қайтыс болды.