Төмен технология: қарапайым шешімдер мен философиясы
Low technology
Төмен технология – қарапайым технологиялар, жоғары технологияға қарама-қарсы. Төмен және орта технология, тұрақтылық, автономия, табиғи құралдар туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қарапайым технология
Simple technology
Төмен технология (low tech; сын есімдері: төмен технология, төмен технология, lo tech) – жоғары технологияға қарама-қарсы қарапайым технология. Бұған қоса, төмен технология орта технология тұжырымымен байланысты, яғни төмен және жоғары технология арасындағы тепе-теңдік. Орта технология жоғары технологияның тиімділігі мен әмбебаптығын төмен технологияның дербестігі мен төзімділігімен үйлестіреді.
Low technology (low tech; adjective forms: low technology, low tech, lo tech) is simple technology, as opposed to high technology. In addition, low tech is related to the concept of mid tech, that is a balance between low tech and high tech, which combines the efficiency and versatility of high tech with low tech's potential for autonomy and resilience.
Тарихи шығу тегі
Бұта жасау, ағаш, тас, жүн сияқты қарапайым технологиялар, сондай-ақ жел тегершіктері мен желкенді қайықтар сияқты өнеркәсіптік революцияға дейінгі машиналар төмен технологиялық деп есептелуі мүмкін.
Primitive technologies such as bushcraft, tools that use wood, stone, wool, etc. can be seen as low tech, as the pre industrial revolution machines such as windmills or sailboats.
70-ші жылдары
Вьетнам соғысынан кейінгі экономикалық өркендеу 70-жылдардың басында прогресске, технологияға және өсуге күмән тудырды, бұл әсіресе "Өсудің шектері" (1972) есебі арқылы көрінді. Көптеген адамдар жұмсақ технологиялардың мәнін анықтауға тырысып, "төмен технологиялық қозғалысқа" жол ашты. Мұндай технологиялар "аралық буын" (Э. Ф. Шумахер), "азат етуші" (М. Букчин) немесе тіпті демократиялық деп сипатталды. Осылайша, АҚШ-та жұмсақ технологияларды кеңінен қолдануды жақтау философиясы қалыптасты, және сол жылдары, әсіресе Лэнгдон Уиннер сияқты зерттеушілер көптеген зерттеулер жүргізілді.
The economic boom after the Vietnam war resulted in a doubt on progress, technology and growth at the beginning of the 70s, notably with through the report The Limits to Growth (1972). Many have sought to define what soft technologies are, leading to a "low tech movement". Such technologies have been described as "intermediaries" (E. F. Schumacher), "liberating" (M. Bookchin), or even democratic. Thus, a philosophy of advocating a widespread use of soft technologies was developed in the United States, and many studies were carried out in those years, in particular by researchers like Langdon Winner.
Бинарлық анықтама
Кембридж халықаралық ағылшын тілінің сөздігінде «төмен технология» ұғымы жаңа емес немесе ескі материалдарды қолданатын техника ретінде қарапайым ғана анықталған. Төмен технологиялы деп есептелетін компаниялардың қызметі қарапайым болады. Объект неғұрлым қарапайым болса, технологиясы да соғұрлым төмен болады. Бұл анықтама экологиялық немесе әлеуметтік жақтарын ескермейді, себебі ол төмен технология философиясының ғана қарапайым анықтамасына негізделген. Осылай қарағанда, төмен технологиялар «артқа қадам» ретінде қарастырылады, ал жаңалық ретінде ескерілмейді. Сонымен қатар, осы анықтама бойынша, белгілі бір дәуірдің «жоғары технологиясы» (мысалы, телеграф) келесі дәуірде «төмен технологияға» айналады (мысалы, телефонмен салыстырғанда).
According to the Cambridge International Dictionary of English, the concept of low tech is simply defined as a technique that is not recent, or using old materials. Companies that are considered low tech have a simple operation. The less sophisticated an object, the more low tech. This definition does not take into account the ecological or social aspect, as it is only based on a simplistic definition of low tech philosophy. The low techs would then be seen as a "step backwards", and not as possible innovation. Also, with this definition, the "high tech" (ex: the telegraph) of a certain era becomes the "low tech" of the one after (ex: compared to the telephone).
Технокритиктер
Төмен технология кейде "жоғары технологияға қарсы" қозғалыс деп сипатталады, күрделі және қымбат технологиядан әдейі бас тарту ретінде. Осы сияқты наразылық қозғалысы пропорционалды емес кез келген технологияны сынап көрсетеді: мұндай жағдайларда өнеркәсіптік революциядан бері пайда болған неолуддиттік немесе технологиялық сын қозғалыстарымен салыстыруға болады. Төмен технология қозғалысының осы сындық бөлігін "технологиясыз" деп атауға болады, мысалы, "Технологиясыз журналды" қараңыз.
Low tech is sometimes described as an "anti high tech" movement, as a deliberate renunciation of a complicated and expensive technology. This kind of protest movement criticizes any disproportionate technology: a comparison with the neo luddic or technocritical movements, which appeared since the Industrial Revolution, is then possible. This critical part of the low tech movement can be called "no tech", see for instance "No tech magazine".
Соңғы уақытта: кең және теңгерімді тәсіл
Төмен технологияның екінші, әлдеқайда терең анықтамасы пайда болуы мүмкін. Бұл анықтама философиялық, экологиялық және әлеуметтік жақтарын ескереді. Төмен технология енді тек ескі әдістермен ғана шектелмейді, сонымен қатар болашаққа бағытталған, экологиялық тұрғыдан тиімді және әлеуметтік байланыстарды қалпына келтіруге арналған жаңа әдістерді де қамтиды. Осылайша, төмен технологиялық инновациялар дамуы мүмкін. Соңында, төмен технологияның анықтамасы салыстырмалы екенін ескере отырып, кейбіреулер жоғары технологияға қарағанда үнемдірек болуын көрсету үшін «төмен технология» терминін қолдануды ұйғарады, бірақ толығымен «төмен» деуді қаламайды.
A second, more nuanced definition of low tech may appear. This definition takes into account the philosophical, environmental and social aspects. Low tech are no longer restricted to old techniques, but also extended to new, future oriented techniques, more ecological and intended to recreate social bounds. A low tech innovation is then possible. Finally, considering that the definition of low tech is relative, some prefer to use lower tech, to emphasize a higher sobriety compared to high tech, without claiming to be perfectly "low".
Философия
Заманауи технологияларға қарсы шыққан ойшылдардың қатарында Жак Элюль («Технологиялық қоғам», 1954; «Технологиялық алдау», 1988), Льюис Мамфорд және Э. Ф. Шумахер бар. Льюис Мамфордтың «Машина мифы» (1970) кітабының екінші томында «биотехнология» ұғымын қадамымен дамытады, осы арқылы экологиялық жауапкершілік саналатын, ресурстар мен қажеттіліктер арасында гомеостаздық қарым-қатынас орнататын «биоқабілетті» техникаларды белгілейді. Ал, өзінің танымал «Кішкентай – әдемі» (1973) еңбегінде Шумахер «аралық технология» тұжырымын қолданады, ол «төменгі технология» дегенмен үлкен дәрежеде сәйкес келеді. Ол сондай-ақ «Аралық технологияны дамыту тобын» құрды.
Among the thinkers opposed to modern technologies, Jacques Ellul (The Technological Society, 1954; The technological bluff, 1988), Lewis Mumford and E. F. Schumacher. In the second volume of his book The Myth of the Machine (1970), Lewis Mumford develops the notion of "biotechnology", to designate "bioviable" techniques that would be considered as ecologically responsible, i. e. which establish a homeostatic relationship between resources and needs. In his famous Small is beautiful (1973), Schumacher uses the concept of "intermediate technology", which corresponds fairly precisely to what "low tech" means. He has also created the "Intermediate Technology Development Group”.
Төмен технологияның құқықтық мәртебесі
АҚШ-тың федералды заңына сәйкес, "қолмен жасалған" немесе "қол өнерiмен жасалған" деген белгіні тек аз машиналар мен күрделі механизмдер қолданылып немесе қолданылмаған заттарға ғана қоюға болады. Қазіргі уақытта азық-түлік тағамдарына қатысты "органикалық" және "табиғи" терминдерінің нақты анықтамасы үшін ұзақ сот даулары жүріп жатыр.
By federal law in the United States, only those articles produced with little or no use of machinery or tools with complex mechanisms may be stamped with the designation "hand wrought" or "hand made". Lengthy court battles are currently underway over the precise definition of the terms "organic" and "natural" as applied to foodstuffs.
Төмен технологиямен байланысты топтар
1900 жылы Америкада Густав Стикли танымал еткен өнер және қолөнер қозғалысы. Германиядағы Баухаус қозғалысы да сол шамада пайда болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Америкада пайда болған «өз қолыңмен жаса» құбылысы. 1960 жылдары Америкада бастау алған «жерге оралу» қозғалысы. Өнеркәсіптік революцияның бастапқы кезеңдерінен бастау алатын Луддиттер. Әлемдегі өткен қоғамдарды қайта жаңғыртуға тырысатын тірі тарих және ашық аспан астындағы мұражайлар. Амиш сияқты, сондай-ақ меннониттердің кейбір секталары, өздеріне немесе қоғамдарына зиян келтіретін жаңа технологияларды қасақана қабылдамайтын қарапайым өмірді ұстанатындар. Төменгі технология жоғары технологиядан берік болғандықтан, оны қолдаушылардың арасында аман қалушылар да жиі кездеседі.
Arts and Crafts Movement, popularized by Gustav Stickley in America around 1900. Bauhaus movement of Germany around the same time. Do It Yourself phenomenon arising in America following World War II. Back to the land movement beginning in America during the 1960s. Luddites, whose activities date to the very beginning of the Industrial Revolution. Living history and open air museums around the world, which strives to recreate bygone societies. Simple living adherents, such as the Amish and to a lesser extent some sects of the Mennonites, who specifically refuse some newer technologies to avoid undesirable effects on themselves or their societies. Survivalists are often proponents, since low technology is inherently more robust than its high technology counterpart.