Кіріспе
Сөлді шығару – ауыздан сілекей немесе басқа заттарды күшпен шығару. Бұл әрекет көбінесе ауыздағы қажетсіз немесе жағымсыз дәмді заттардан құтылу үшін, немесе көп мөлшерде жиналған шырыштан арылу үшін жасалады. Сөйлеу кезінде, әсіресе, эжективті және имплозивті дауыссыз дыбыстарды айтуда кішкентай сілекей тамшылары кездейсоқ шашырауы мүмкін. Көпшілік жерде түкіру көптеген елдерде, соның ішінде Батыс елдерінде әдепсіз және қоғамдық тыйым саналады, ал әлемнің басқа аймақтарында бұл әрекет көбірек қабылданады. Басқа адамға, әсіресе бетіне түкіру – ашу, жек көру, құрметсіздік немесе кемсітушілік белгісі болып саналады. Бұл "символдық қайта құсу" немесе қасақана ластау актісін білдіруі мүмкін.
Spitting is the act of forcibly ejecting saliva or other substances from the mouth. The act is often done to get rid of unwanted or foul tasting substances in the mouth, or to get rid of a large buildup of mucus. Spitting of small saliva droplets can also happen unintentionally during talking, especially when articulating ejective and implosive consonants. Spitting in public is considered rude and a social taboo in many parts of the world including the West, while in some other parts of the world it is considered more socially acceptable. Spitting upon another person, especially onto the face, is a global sign of anger, hatred, disrespect or contempt. It can represent a "symbolical regurgitation" or an act of intentional contamination.
Еуропа және Солтүстік Америка
Орта ғасырдан бері Батыс Еуропада түкіруге қатысты қоғамдық көзқарас күрт өзгерді. Бұрын түкіру күнделікті өмірдің бір бөлігі болды, және қоғамның барлық деңгейлерінде сілекейді жұту арқылы түкіруден аулақ болу ұятсыздық саналды. 1700 жылдардың басына қарай түкіруді жасыру керек нәрсе деп есептесе, 1859 жылға таман кем дегенде бір әдеп нұсқауында ол «әр уақытта жеңілсіз әдет» деп сипатталды. Түкіруге қарсы пікірлер ересектерге арналған мінез-құлық кітаптарында жарияланғаннан бастап, балаларға арналған нұсқаулықтарда да кездесе бастады, тіпті балалар әдебиетінде де орын алмады, себебі «көптеген [Батыс] балалары оқуға үйренбес бұрын түкіруге тыйым салынған ережелерді бойына сіңіріп алады». 19 ғасырда түкірушілерге арналған ыдыстар (сонымен қатар, сілекей жинағыш деп те аталады) ашық түрде қолданылып, түкіруге қабылданатын орын қамтамасыз етілді. 1918 жылғы тұмау эпидемиясынан кейін мұндай ыдыстардың саны азайды, және олардың қолданылуы дерлік тоқтады, бірақ АҚШ Жоғарғы Сотының әрбір судьясына жеке ыдыс беріліп тұрады. 20 ғасырдың бірінші жартысында Туберкулезді зерттеу және алдын алу жөніндегі Ұлттық қауымдастық (Америка өкпе қауымдастығының алдағы ұйымы) және оның аймақтық бөлімшелері туберкулездің таралуын азайту мақсатында түкіруге қарсы ағарту науқандарын жүргізді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, жөтел, ұстаныс немесе түкіру туберкулезді таратуы мүмкін. Түкіру арқылы жұқпалы ауруға шағу қаупі төмен. Кофе дәмдеу, шай ішу және шарап бағалаудан кейін сынама 'түкіру ыдысына' немесе сілекей жинағышқа түкіріледі. АҚШ-та, әсіресе америкалық еркектер арасында түкіру фактілері тіркелді. Миннесота штатында кейбір жастардың осы әдетке баруы туралы хабарлар келіп түсті. Канадада Оттава және Виннипег сияқты қалаларда түкіру оқиғалары тіркелді.
Басқа өңірлер
Кейбір елдерде түкіру – өмір салтының қалыпты бір бөлігі саналады. Бангладеш, Қытай, Үндістан, Индонезия, Мьянма, Папуа-Жаңа Гвинея, Филиппин, Оңтүстік Корея, Біріккен Араб Әмірліктері және Вьетнам сияқты Азия-Тынық мұхиты елдерінің кейбір азаматтарында осы әдет кездеседі. Көп жағдайда бұл практика бетел жаңғағы шайнаумен байланысты. Африканың кейбір аймақтарында, мысалы, Ганада да түкіру туралы мәліметтер бар. Үндістан мен Индонезияда түкіру әртүрлі түрдегі шырындарды шайнаумен байланысты. Плимут университетінің әлеуметтану профессоры Росс Кумбердің сөзіне сәйкес, Қытайда көптеген адамдар түкіруді денеді тазартатын амал деп есептейді.
Жарыстар
Кейбір жерлерде түкіру бәсекелестік спорты болып табылады, ауызда дәнек болсын немесе болмасын. Мысалы, шие қабығын түкіру және крикет допты түкіру бойынша Гиннес рекордтары бар, сондай-ақ куду тынысымен түкіру бойынша әлем чемпионаттары өтеді.
Жамандықтан қорғану үшін түкіру
Солтүстік Үндістанның ауылдық жерлерінде ежелгі заманда аналар балаларына (әдетте, тікелей емес, балалардың жанына) жеңіл түкіру әдеті болған, бұл оларды жаман көзден (немесе назардан) қорғайтын кемсіздік және жетілмеушілік сезімін білдіреді. Шынайы ниеті жақсы болған жандардың да шамадан тыс мақтауы жаман көзді тартады деп есептелген, сондықтан бұл балаларды аналарының "артық" сүйіспеншілігінен туындауы мүмкін назардан қорғайды деп саналған. Мұндай әдет кейбір Шығыс Еуропа елдерінде де болған, мысалы, Румыния мен Молдовада, бірақ қазір бұл кеңінен таралмаған. Адамдар жас адамдарға (көбінесе жақын туыстарға, немерелерге немесе туғандарға) құрмет көрсеткенде, деочиден сақтану үшін әдеппен түкіретін, ол – мақтаған адамға немесе "көзбен қадаған адамға" тиесілі еріксіз қарғыс. Грецияда біреуді мақтағаннан кейін үш рет "түкіру" әдеті бар, бұл түкіру жаман көзден қорғау мақсатында жасалады. Бұл әдет тек ана мен балаға ғана емес, барлық адамдарға қатысты. Қазіргі еврей тілінде де "тфу, тфу" (әдетте екі рет айтылады) деген сөз бар, оны еврей тілінде сөйлейтіндер орыс тілінен алған дейді.
Құюға қарсы капот
Қылмыстық іс бойынша күдікті ұсталған кезде, ол кейде ұстаушыларға түкіруге тырысады, бұл гепатит С және басқа да ауруларға жұғу қаупін тудырады. Түкіруге қарсы қалпақтар осыған арналған.
Жапырақ
Гликинг – субмандibular безінен сілекейдің шашырауы. Бұл әдейі немесе кездейсоқ түрде, әсіресе қаңқу кезінде немесе тәтті, қышқыл немесе ащы тамақ жегеннен кейін болуы мүмкін. Егер әдейі жасалса, бұл түкірудің бір түрі деп есептелуі мүмкін.