Кіріспе

Салиш теңізіндегі кішкентай арал, АҚШ, Вашингтон штатының солтүстік-батысы.

Гумес аралы – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Скагит округінің батысындағы кішкентай арал. Ол Фидальго аралы мен Анакортс қаласының солтүстігінде орналасқан, және оған жеке қайықпен немесе Скагит округі басқаратын Гумес аралы пароммен жетуге болады. Гумес аралы 1794 жылы аралдарды Испанияға ашқан экспедицияны тапсырған Жаңа Испанияның вице-королі Хуан Висенте де Гуэмес есімімен аталған.

Арал өмірі

Гумес аралы ауылдық сипатқа ие және шектеулі инфрақұрылымға ие. Аралдың кейбір жағажайлары қоғамдық, бірақ көпшілігі жеке меншікте. Аралда екі саябақ та бар: біреуі аралдың ортасында орналасқан және Мектепхана саябағы деп аталады, ал екіншісі – Янгс саябағы, Солтүстік жағалауда, «Гумес аралы курортының» жанында орналасқан. Гумес аралындағы қауымды әдетте «Гумес» деп атайды.

Тарих

Гумес аралы Самиш ұлтының тарихи аумағында орналасқан. Бұл Самиштердің қысқы ауылдарының дәстүрлі орны болған. Самиш тілінде аралдың атауы – Qweng qwengila, яғни «көптеген иттер», бұл Салиш жүнді иттеріне сілтеме жасайды, оларды Самиш жүнді иттері деп те атайды. 1873 жылға таман АҚШ үкіметінің саясатымен жерлер жаңа қоныс аударушыларға берілгендіктен, Самиштер өздерінің бастапқы ауылдарынан ығыстырылып, Потлач жағажайының жанында Гумес аралында жаңа ауыл құрды. Аралдағы жалғыз табиғи бұлақты пайдаланғандықтан, 1912 жылы Самиштер көршілерімен аралдан қуылды. Гумес аралын испан саяхатшысы Хосе Мария Нарваез 1791 жылы Франсиско де Элиза экспедициясы барысында Мексиканың вице-королі Хуан Висенте де Гуэмес Падилла Хоркаситас и Агуайо, 2-ші Ревильягигедо графының құрметіне Исла-де-Гуэмес деп атады. 1841 жылы Америка Құрама Штаттарының зерттеу экспедициясының Чарльз Уилкс американдық теңіз офицері Джеймс Лоуренстің құрметіне Гумес аралына «Лоуренс аралы» деген ат берді. Сондай-ақ ол 1812 жылғы соғыс кезінде Лоуренс басқарған USS Hornet кемесінің құрметіне Guemes Channel-ге «Hornet Harbor» деген ат берді. Уилкс аралдың солтүстігіндегі су жолына, Беллингем шығанағының бір бөлігіне, Лоуренс тұтқындаған британдық Penguin кемесінің құрметіне «Пингвин гавані» деген ат берді. Бұл аттар 1847 жылдан кейін жойылды, британдық капитан Генри Келлетт британдық адмиралтейство карталарын қайта ұйымдастырды, осы процесте Уилкс берген «проамерикандық» аттарды алып тастап, британдық және испандық аттарды бекітті. Гумес аралы 20-ғасырдың басында жергілікті тұрғындар арасында «Ит аралы» деп те белгілі болды, себебі аралда көптеген Салиш жүнді иттері жабайы өмір сүрді.

Демография

Келесі санақ статистикасы Кипр аралы, Синклер аралы және Вендови аралы сияқты көрші аралдарды да қамтитын блок тобын көрсетеді. 2000 жылғы санақ бойынша, бұл блок тобында 605 адам, 292 үй шаруашылығы және 180 отбасы тұрды. 626 тұрғын үй болды. Блок тобының нәсілдік құрамы: 95,70% ақ нәсілді, 1,16% афроамерикандық, 0,83% американдық индейлер, 0,00% азиялық, 0,00% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,99% басқа нәсілдерден және 1,32% екі немесе одан көп нәсілділерден тұрды. Халықтың 1,32% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 292 үй шаруашылығының ішінде 22,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 57,2%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 3,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үй шаруашылықтары, ал 29,0%-ы отбасы емес еді. Барлық үй шаруашылықтарының 30,8%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 39,4%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 1,95 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,38 адамды құрады. Блок тобындағы халық жас бойынша келесідей таралып кеткен: 18 жасқа дейінгілер – 16,0%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 2,6%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 11,6%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 41,3% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 27,9%. Медианалық жас 53 жасқа тең болды. Әр 100 әйелге 119,2 еркек шамасында келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 104,8 еркек шамасында келді. Блок тобындағы үй шаруашылығының орташа табысы 40 039 долларды құрады, ал отбасының орташа табысы туралы мәлімет жоқ. Жыныс бойынша табыс туралы да, жан басына шаққандағы табыс туралы да мәлімет жоқ. Халықтың 8,1%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды. Отбасылық кедейлік туралы статистика қолжетімді емес. Жалпы халықтың 36,1%-ы 18 жасқа дейінгілер, ал 0,0%-ы 65 жастан асқандар кедейлік шегінен төмен өмір сүрді.

Магниттік бұзылу

Теңіз және авиациялық карталарда Гуэмес аралының оңтүстік-шығыс ұшынан магниттік қиылыс анықталды. Бұл қиылыс компастарға орташа жергілікті магниттік жарықтан 2 градусқа дейін айырмашылық тудыруға жеткілікті әсер етеді.