Кіріспе

Бахаи дінінің негізін қалаушының қабірі Израильдегі Акра қаласының жанындағы Бахиде орналасқан. Бахаилер міндетті дұғаларында Қыблыға қарай бет бұрады, ол – Бахаулланың қасиетті мақбарасы. Бұл, мұсылмандар күнделікті дұғаларында Каабаға қарауымен немесе христиандар мен яһудилердің Иерусалимге қарауымен салыстырылады. Баб дұғаның бағытын Құдай танытатын адамға бұрды, ал Бахаулла осы рөлді өз мойнына алды. Бахаулланың тірі кезінде бахаилер оның кісілігіне қарай дұға етті, ол жерленгенге дейін бұл бағыт белгілі болды. Бұл туралы түсіндіретін тақташа болған, бірақ оны өсиетке бағынбағандар ұрлап кеткен. 2008 жылдың шілдесінде мақбара мен оны қоршаған бақтар, сондай-ақ Бахжи сарайы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.

Тарих

Бұл жерді бастапқыда Акраның билеушісі болған Сүлеймен паша өз қызы Фатима үшін отырғызған бақ болған, оны Бахжи деп атаған. Кейіннен бұл аймақты Абдулла паша одан әрі көркейтті, ал 1831 жылы Ибрагим паша Акроны қоршаған кезде ол бұл жерді өзінің штабы ретінде пайдаланды. Бұл жер өзінің әдемі бақтары мен су құбырымен толықтырылған тоғанымен әйгілі болды. Содан кейін бұл жер Жамалдар есімді христиан отбасының иелігіне өтті. 1870 жылы Акрадан шыққан, бастапқыда Аббуд үйіне де ие болған, бай саудагер Уди Хаммар, Абдулла пашаның сарайына жақын жердегі жерді Жамалдардан сатып алып, Абдулла паша анасына салған бұрынғы және кіші ғимараттың үстінде Бахжи сарайын салдырды. 1870 жылы Уди Хаммар есіктің үстінде арабша жазу орнатты, онда былай деп жазылған: "Уақыт өте келе көркі артатын осы сарайға сәлем мен құттықтау. Онда сан алуан ғажаптар мен кереметтер бар, оларды сипаттауға қалам жетпейді". Уди Хаммар үйді өз отбасы үшін салған, ол қайтыс болған кезде ғимараттың маңындағы қабырғаның оңтүстік-шығыс бұрышындағы қабірге қойылды. 1879 жылы жұқпалы ауру салдарынан тұрғындар қашып кетіп, ғимарат бос қалды. Ғабдул-Баха қайтыс болғаннан кейін ғибадатхананы Мирза Мұхаммед Әли мен оның жақтастары иеленді, олар 1922 жылдың қаңтарында ғибадатхананың кілттерін күшпен алды. Акраның әкімі кілттерді билік органдарына қайтаруды бұйырды, ал ғибадатханада күзетші орналастырылды. 1923 жылдың басында кілттер Шоги Эффендиге қайтарылды. 1950 жылдары Шоги Эффенди болашақта бүкіл аумақты қоршап тұратын және әрқайсысының биіктігі 6 метр болатын 95 мәрмәр бағаналы платформаны қамтитын суперконструкцияның жоспарларын жасады. Шоги Эффенди бұл ғибадатхананы Дарья-и-Нур (Жұрақ мұхиты) деп атады, ол Кюх-и-Нурды (Жұрақ тауы, Бабтың ғибадатханасы) өзінің көлеңкесімен қамтыды. Бұл бақтардың кіреберісінде Амелия Коллинстің есімімен аталған "Коллинс қақпасы" деп аталатын әсем темір қақпа тұр.