Кіріспе

Кеннет Харкнесс (настоящее имя Стенли Эдгар; 12 қараша 1896 – 4 қазан 1972) – шахматты ұйымдастырушы. Ол Харкнес рейтинг жүйесін ойлап тапқан.

Өмір және мансап

Ол Шотландияның Глазго қаласында дүниеге келген. 1952-1959 жылдары АҚШ шахмат федерациясының басқарушы директоры болды. Ол сондай-ақ "Chess Review" журналының редакторы болды, ол кейін "Chess Life" журналымен бірікті. Ол Флорида штатының Бока-Ратон қаласында тұрды. 1972 жылы халықаралық төреші атанды. Ол ФИДЕ Тұрақты Ережелер Комиссиясының мүшесі болды. Харкнес АҚШ-қа швейцарлық жүйедегі турнирлерді енгізді, сондай-ақ Эло рейтингтік жүйесінің алдағысы болған Харкнес рейтингтік жүйесін ұсынды. Швейцарлық жүйедегі турнирлердегі тең түскен жағдайларды шешудің бір әдісі оның құрметіне аталған. Харкнес әдісінде ұпай саны тең болған ойыншылар қарсыластарының ұпайларының қосындысы бойынша реттеледі, ең жоғары және ең төменгі ұпайлар ескерілмейді. Осы қызметтері үшін Харкнес АҚШ Шахмат Даңқы залына енгізілді. Ирвинг Черневпен бірлесіп "Шахматқа шақыру" кітабын жазды. Ол алғашқы американдық шахмат ережелері кітаптарының бірнешеуін жасауға жауапты болды. Харкнес Югославияда, Скопьеге Шахмат Олимпиадасында төрешілік жасауға бара жатқанда пойызбен жолда қаза тапты.

Рейтингтік жүйе

Харкнес 1950-1960 жылдары АҚШ Шахмат федерациясы қолданған рейтинг жүйесін жасады. Ойыншы турнирде өнер көрсеткенде, қарсыластарының орташа рейтингі есептеледі. Егер ойыншы 50% нәтиже көрсетсе, оның өнімділік рейтингі қарсыластарының орташа рейтингімен тең болады. Егер ол 50%-дан жоғары нәтиже көрсетсе, оның жаңа рейтингі қарсыластарының орташа рейтингіне 50%-дан артық әрбір пайыздық ұпайға 10 балл қосылып есептеледі. Егер ол 50%-дан төмен нәтиже көрсетсе, оның жаңа рейтингі қарсыластарының орташа рейтингінен 50%-дан кем әрбір пайыздық ұпайға 10 балл кемітіліп есептеледі.