Кіріспе

Шығыс Азия буддизмінде, "Лотос сутрасының" (15-28 тараулар) негізгі ілімдерінен шыққан Шакиамуни Будда мәңгілік Будда деп есептеледі. "Лотос сутрасының" он алтыншы тарауында Шакиамуни Будда, шындығында, ол түсініксіз алыс өткенде Буддалыққа жеткенін ашады. Мәңгілік Будда, алғаш рет Үндістанда ағартушылыққа қол жеткізген Шакиамуни Буддадан өзгеше, және бұл "Лотос сутрасына" дейінгі ілімдерде үйретілген. Мәңгілік Буддаға сену уақыттан өтеді және көбінесе Шакиамуни Буддамен байланысты, бірақ оның өткен және болашақ тууына да қатысты болуы мүмкін. Дегенмен, Сиддхартха Гаутама ашқан "Лотос сутрасында" Мәңгілік Будданың нақты анықтамасы берілмеген, соның салдарынан түрлі діни ағымдарға әртүрлі түсіндіруге мүмкіндік туады.

Лотос сутрасы мен таттагаттарбха ілімі

Шығыс Азия буддизмінде Лотос сутрасындағы Будда мәңгілік Будда деп есептеледі. Татагатаның "Өмір шақтары" тарауы (Лотос сутрасының 16-тарауы) Будданың сансыз калпалар бұрын оянғанын көрсетеді. Дегенмен, сутраның өзінде "мәңгілік Будда" деген тіркес тікелей қолданылмайды. Қытайда Лотос сутрасы таттагатагарбха доктринасын таратушы Махапаринирвана сутрасымен және "Иманның оянуымен" байланысты болды. Махапаринирвана сутрасы Будданы мәңгілік деп көрсетеді және оны Дхармакаямен теңестіреді. Лотос сутрасының өзі таттагатагарбха тұжырымдарын қабылдамайтын сияқты. Пол Уильямстың пікірінше, бұл байланыс Тиантай мектебінің Лотос сутрасының ілімдерін жүйелеуімен түсіндірілуі мүмкін, ол басқа мектептердің ілімдерін қолданып, "Лотос сутрасының Буддасын соңғы шындықпен теңестіру және ғарыштық Буддаға үйрету үшін" пайдаланған.

Қытай

Қытайлық Тьянтай ғалымы Цзий (538–597) сутраны тарихи Шакьямуни Будда туралы "із-түзетулігі" (1–14-тараулар) және түпнұсқа Будданың шексіз өмір сүруін ашатын "түпкіліктілігі" (15–28-тараулар) деп бөлді. Цзий Лотос сутрасының 16-тарауындағы Шакьямуни Будданы үш Будда денесінің бірігіп, барлық үш денеге де ие болуы ретінде қарастырды, ал басқа сутралар бір Будда денесі тұрғысынан оқытылады.

Жапония

Ничирен Шу, Рисшо Косей Кай және Кемпон Хокке мектептері Ничирен Буддизміндегі Шакьямуниді Лотос Сутрасының 16-тарауындағы мәңгілік Будда ретінде құрметтейді. Олар сондай-ақ Тиантайдың ілімі бойынша 16-тараудағы Шакьямуниді "Үш дененің бірігуі" деп есептейді. Жодо және Жодо Шиншу мектептерінің Амидасы, Шигон мектебінің Махавайроканасы сияқты басқа Буддалар Шакьямуни Будданың уақытша проявлениелері ретінде қарастырылады. Жодо Шиншу немесе Таза Жер Буддизмінде Амида Будда Үндістанда Шакьямуни ретінде көрініс берген және Нирвананың өзінің тұлғасы болып табылатын мәңгілік Будда деп есептеледі. Шыңго Буддизмі Вайрочана Будданы дхармакаяның тұлғасы ретінде, демек мәңгілік Будда ретінде қарастырады, ал Шиңго ішіндегілердің кейбіреулері, Какубанды ұстанғандар, Вайрочана мен Амиданы теңестіреді.