Кіріспе

Дублин – Еуропадағы ең көне астана қалаларының бірі, тарихы мың жылдан астам. Ғасырлар бойы, әсіресе 18-шы ғасырда немесе Георг дәуірінде, ол ерекше сәулет стилін қалыптастырды. 1960 жылдардан бері Дублин кеңінен қайта құрылып келді, кейде бұл ертерек салынған ғимараттардың орнына жаңаларын салуға әкеп соқты. Мұндай өзгерістер кейде ескіні сақтаушылар тарапынан қарсылық тудырды.

Грузин Дублині

1932 жылы Эмон де Валераның «Фианна Фейл» партиясы жалпы сайлауда көпшілік дауысқа ие болды. Қаржылық мүмкіндіктер артуымен, маңызды өзгерістер бастала бастады. Дублиннің кедей халқы үшін лайықты тұрғын үйлермен шағын пәтерлерді алмастыру жобасы қолға алынды. Грузин дәуірінен қалған көптеген ғимараттарды, олардың көпшілігі шағын пәтерлерге айналған, бұзу жоспарлары ұсынылды. Ирландияның 1937 жылғы Конституциясында құрылған Ирландия Президентінің кеңсесіне жаңа резиденция жасау үшін Вице-корольдік резиденцияны бұзу ұсынылды. Үлкен грузин сарайлары бар Меррион алаңының бұзылуы ұсынылды, оның үш жағында ұлттық мұражай, ұлттық рим-католик соборы және ұлттық өнер галереясы салыну жоспарланған. Жоспарлар жасалғанмен, олардың азасы жүзеге асырылды, ал орындалмағандары 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда тоқтап қалды. Ирландияның бейтараптығының арқасында Дублин соғыс кезіндегі жаппай бомбалаудан құтылды, бірақ неміс әуе күштері тастаған бірнеше бомбалар жұмысшы табының тұратын Солтүстік Странд ауданына түсті. 1945 жылға қарай, Грузин Дублинін жаңарту жоспарлары тоқтатылды және Вице-корольдік резиденциясы (1938 жылы «Арас ан Уахтарайн» деп аталды) президенттік резиденция ретінде қайта жаңартылды. 1950 жылдардан бастап Грузин Дублині Ирландия үкіметінің даму саясатының салдарынан қауіпке ұшырады. Маунтджой алаңында құлазыған ғимараттар көбейді. Лайнстер Хаусының жанындағы Килдар Плейстегі үлкен грузин үйлерінің қатары бұзылғанда, «Фианна Фейл» партиясының министрі Кевин Боланд қуанышпен, олар өзі қарсы тұрғанның бәрін білдіргенін айтты. Сондай-ақ, ол грузин ғимараттарын сақтау үшін құрылған Ирландия Грузин қоғамының басшыларын, олардың кейбіреулері аристократиялық отбасылардан шыққан, «белді графтар» деп сынады. 1960 жылдары әлемдегі ең ұзын грузин ғимараттарының қатары ESB компаниясына заманауи кеңсе үйін салуға рұқсат берілген кезде үзіліске ұшырады. 1980 жылдары Дублин қалалық әкімдігінің жол кеңейту жобалары қаланың орталық бөлігіндегі Христ-Черч соборының маңындағы ескі аудандардан өтті. 1979 жылы Дублин қалалық әкімдігі викингтердің табылған Wood Quay жерінде кеңсе үйін салды.

1980 жылдар Саясаттың өзгеруі

1980 және 1990 жылдары Дублиннің ескі ғимараттарын сақтауға басымдық берілді. Дублин корпорациясының жолдарды кеңейту жоспарлары тоқтатылды. Қалған алаңдарды сақтап қалу үшін қатаң сақтау ережелері енгізілді, алайда үш оңтүстік алаңның бірі – Сент-Стефан жасыл алаңы өзінің грузин сәулетінің көп бөлігін бұрын жоғалтқан еді. 1960 жылдары грузин стиліндегі Дублиннің сақталуы үшін алғашқы күрестердің бірі болды, ол Хьюм көшесіндегі шайқас ретінде танылды, оның бұрышы Сент-Стефан жасыл алаңына қараған. Сол жерде, жекеменшік құрылыс компаниясының грузин үйлерін бұзуға жасаған әрекеті ұлттық жаңалықтарға енді, студенттер, мәшһүр тұлғалар және болашақ саясаткерлердің грузин ғимараттарын бұзуды тоқтатуға жасаған күресі бүкіл елде талқыланды. Алғашқы ғимараттар жойылды, ал құрылыс компаниясы олардың орнына грузин стиліндегі жаңа ғимараттар тұрғызды. 1990 жылдары Дублин корпорациясы грузин ғимараттарын сақтау ісіне белсенді түрде кірісті; осының нәтижесінде Сити-холлдың 18 ғасырдағы ішкі дизайны қалпына келтірілді (викториандық және эдвардтық үлгідегі қосымшалар мен жаңартулар алынып тасталды), сондай-ақ О'Коннелл көшесіндегі Нельсон тірегі (1966 жылы республикашылдармен жарылған және қала көріктілігін әсемдеген монумент) орнына әлемдегі ең биік мүсін болып табылатын жаңа Дублин тірегі орнатылды, оны қаланың кез келген жерінен көруге болады.

Храмдық бар

Бұл көзқарастың өзгеруі Дублиннің сирек сақталған аудандарының бірі – Темпл Бардың дамуында көрінді. Ол өзінің бастапқы ортағасырлық көше жоспарын сақтап қалды. 1980-жылдардың ортасына дейін Темпл Бар қаланың кедей, тоқыраған бөлігі саналды. Ол Колледж Гриндегі Парламенттің ескі ғимаратынан басталып, Қалалық әкімдігіне қарап тұрған Парламент көшесіне дейін созылды, ал ені бойынша Дам көшесіне дейін жетті. 1970-жылдары мемлекеттік көлік компаниясы Córas Iompair Éireann (CIÉ) осы аймақтағы көптеген ғимараттарды сатып алып, осы жерге ірі, заманауи орталық автобус станциясын салуды жоспарлады. Бұл ортағасырлық көшелер мен ғимараттарды (көше жоспары ортағасырлық болғанымен, көптеген ғимараттар 18- немесе 19-ғасырға жатты) бір үлкен автобус бекетімен және сауда орталығымен алмастыру көзделіпті. Бірақ қаржыландырудың кешігуі CIÉ-ді ғимараттарды номиналды төлемге жалға беруге мәжбүр етті. Көптеген ғимараттарды суретшілер жалдап алды, нәтижесінде Париждің сол жағалауымен салыстырылатын "мәдени аудан" күтпеген жерден пайда болды. CIÉ жоспарланған қайта құрылымын жүзеге асыруға формалды түрде ұмтылса да, Темпл Бардың жандануы оны сақтау туралы талаптарға әкелді. 1980-жылдардың соңында автобус станциясының жоспарынан бас тартылып, Темпл Барды Дублиннің мәдени орталығы ретінде сақтап қалу үшін бас жоспар жасалды. Соның нәтижесінде ортағасырлық көше жоспары сақталды, бірақ жалға беру бағасы күрт өсіп, суретшілер басқа жерге көшуге мәжбүр болды. Олардың орнына мыңдаған туристерді тартатын мейрамханалар мен барлар ашылды. Бұл кейбір адамдар тарапынан коммерцияландырудың артық болуы және алкогольге шектен тыс құмарлық тану үшін сынға алынды. Осы процесте аймақтағы тарихи ғимараттардың кейбіреулері өзгертілді, атап айтқанда, қаладағы ең көне католик шіркеулерінің бірі – Әулие Михаил мен Иоаннның католик шіркеуі. Оның ішкі кеңістігі туристерге арналған "Викингтерге саяхат" орталығына айналдырылды, бірақ ол қаржылық қиындықтарға тап болды. "Far and Away" фильмінің кейбір сыртқы түсірілімдері Темпл Барда жүргізілді. 2002 жылдың желтоқсаны мен 2003 жылдың қаңтары аралығында О'Коннелл көшесінде Дублин шпилі орнатылды. 120 метрлік, конус тәрізді металл құрылыс Дублин қаласының ең биік нысаны болып табылады және шақырымдармен көрінеді. Ол Ирландиядағы ең үлкен кран көмегімен жеті бөліктен құрастырылды. Бұл 1966 жылы жарылған Нельсон бағанасының орнын басты.

Арчер гаражындағы оқиға

1999 жылдың маусым айында Фениан көшесіндегі 1-санатқа жататын арт-деко стиліндегі гараж О'Каллахан қонақ үй тобына жұмыс істейтін мердігерлер тарапынан заңсыз бұзылды. Белсенді наразылықтардан кейін, құрылысшы Ноэль О'Каллахан Дублин қалалық кеңесінің 1,000,000 евро айыппұл салу және/немесе түрмеге қамау туралы бұйрығынан кейін гаражды қайта тұрғызды. Қайта тұрғызу түпнұсқаның нақты көшірмесі емес.