Педро Дельгадо: Испан велосипедшісінің мансабы мен жетістіктері

Кіріспе

Испаниялық велосипедші Педро Дельгадо Робледо (15 сәуір 1960 жылы туған), сондай-ақ Перико деп те белгілі, – Испанияның бұрынғы кәсіби жол велосипедшісі. Ол 1988 жылғы «Тур де Франс» жарысын, сондай-ақ 1985 және 1989 жылдары «Вуэльта-а-Испания» жарысын жеңіп алды. Ол он сегіз «Гранд Тур» жарысында алғашқы ондыққа кірді. 1988 жылғы тур кезінде Дельгадоның тестісінде Probenecid маскалау агенті оң нәтиже көрсетті. Бұл препарат сол жылдың қаңтар айында Халықаралық Олимпиада комитетінің тыйым салынған заттар тізіміне енгізілген болатын, бірақ спорттың басқарушы органы – Халықаралық Велосипедшілер одағы оны әлі тыйымдамаған еді; осының салдарынан Дельгадоға жарысты жалғастыруға рұқсат берілді және оған допинг қолданғаны үшін айып тағылмады. Қазір ол «Televisión Española» телеарнасында маңызды велосипед жарыстарында спорт комментаторы болып жұмыс істейді.

Тур де Франс рекорды

Дельгадо "Тур де Франс" жарысына он бір рет қатысты. Алғаш қатысқанда, 23 жасында, 17-ші кезеңнен кейін жалпы есепте екінші орынға көтерілді, бірақ кейін жарыс барысында артқа шегінді. 1983 жылы "Рейнольдс" командасы тұңғыш рет "Тур"ға қатысты. Дельгадо жас шабандоз болса, Анхель Арройо команданың жұлдызы еді. Сол жылы "Тур"да төрт жеке уақыт сынағы (ITT), сондай-ақ пролог пен алты тау кезеңі болды. 17-ші кезеңнен кейін Дельгадо жалпы есепте екінші орынға шықты, ол Лоран Финьоннан 1 минут 8 секундқа қалып қойды. Финьон да 23 жастағы, "Тур"да алғаш рет қатысып жатқан шабандоз еді. Алайда, Дельгадо бұзылған сүт коктейлін ішіп алғандықтан, келесі кезеңде, яғни Морзинде асқазан ауруына шалдықты. Сол күні ол 25 минут 34 секундтан айырылып, "Тур"да жеңіске жеткізу мүмкіндігінен бас айырды. Ол Финьоннан 25 минут 44 секундқа қалып, 15-ші орынды иеленді.

1987 жылғы "Тур де Франс"

1987 жылғы "Тур де Франс" кезінде Дельгадо Стивен Рошпен ұзақ күресті, және бұл күрес тек ITT – алдынан соңғы кезеңде ғана Роштың пайдасына шешілді. Айырмашылық 40 секундті құрады, сол кезде бұл екінші ең кішкентай көрсеткіш еді. Дельгадо сол жылы үшінші үздік уақытқа қарсы күресуші деп саналды, ал Рош – ең үздігі деп есептелді. Рош кейін былай деді:

"Біз француз телеарнасында Морзинге түскеннен кейін [соңғы тау кезеңі, одан кейін Дельгадо жалпы есепте көшбасшы болып қалды] камерадан тыс ол маған жақындап келіп, құшақтап, «Браво, сары жейдеге лайықсың» деді. Теледидардағылар мұны қабылдай алмады! Ол тамаша қарсылас, бірақ сонымен қатар керемет, өте қайсар жігіт және менің ойымша, осы «Тур» ерекше болғанының тағы бір себебі осы."

1988 жылғы "Тур де Франс"

Дельгадо 1988 жылы «Тур де Франс» жарысын айқын артықшылықпен жеңіп алды. 17-ші кезеңнен кейінгі кеште «Antenne2» телеарнасы Дельгадоның допинг тестісінде оң нәтиже көрсеткенін хабарлады. Оның команда директоры Хосе Мигель Эчеварриге жарыс ұйымы бірнеше сағаттан кейін заттың атауын атамай хабарлады. Сол түні жарыс директоры Ксавье Луи Эчаварри тұрған қонақ үйге барып, Дельгадоның жарыстан шығуын ұсынды. Бұл 1969 жылғы «Джиро» жарысындағы «Мерккс ісіне» ұқсас жағдай болды. Келесі күні таңертең Эчеварри ресми хабарлама алды. Бұл зат – пробенцид, бүйрекке арналған дәрі, сонымен қатар анаболикалық стероидтарды жасыратын зат еді. 1988 жылы әр спорт түрінде тыйым салынған заттардың тізімі әртүрлі болды, ал Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) өз тізімі болғанмен, 1990 жылы тізімдерді біріктіруге уәде берілді. Пробенцид ХОК тізімінде болды, бірақ Халықаралық Велосипедтік Одақтың (UCI) тізімінде жоқ еді (бір айдан кейін қосылар еді) және 1988 жылғы «Тур» ережелерінің 35-бабында допинг тестісі UCI ережелеріне сәйкес жүргізілетіні көрсетілген. Техникалық төрешілер алқасы Дельгадо UCI ережелерін бұзбағанын мәлімдеді. Алайда, «Тур де Франс» директоры Жан Пьер Куркол: «Енді мен заңның әрісін алмастыруға болатынын және ережелерді әділдікті сақтау үшін емес, кінәсіз көріну үшін пайдалануға болатынын түсіндім. Бүгін мен өте ұялып отырмын» деді, ал оның орынбасары Жан Мари Леблан бұл шешімді «қасіретті үкім» деп сипаттады. Басқа велошабандылар да наразылық білдірді, Энди Хэмпстен: «Дельгадо стероидтарды жасыру үшін дәрі қабылдады. Бұл тізімде жоқ болғанымен, бұл маскировкалаушы дәрі және комиссарлар оны мойындауы керек еді. Оның сары жейде киюі – қылмыс, бұл халыққа және спортқа қарсы қылмыс деп ойлаймын» деді. 1988 жылы осындай допинг үшін 10 минуттық айыппұл салынды, ол сол 1988 жылғы «Тур де Франс» кезінде Герт Ян Теунисске қолданылды; Дельгадо ақталғандықтан, мұндай айыппұлдан босатылды. Оның жалпы есептегі екінші орын алған Стивен Рукске қарағандағы артықшылығы 7:13 минутты құрады. Үшінші орынды 9:58 минуттық айырмамен Фабио Парра иеленді. Дельгадо сары жейдемен он бір күн жүрді және әр күні допинг тестілеуден өтті. Басқа ешқандай тестте пробенцид немесе стероидтардың іздері табылмады. Ол жұртшылықтың қолдауы үшін алғыс айтып, жарыс барысында алған қолдауы үшін мәңгілік риза болатынын мәлімдеді. Ксавье Луи бірнеше айдан кейін жарыс директоры лауазымынан алынды.

Delgado won the 1988 Tour de France by a comfortable margin. The evening after the 17th stage, the television channel "Antenne2" reported that Delgado had tested positive in a doping test. His team director José Miguel Echevarri was informed hours after by the Tour organization without mention of the substance. That night, Xavier Louy, director of the race, went to the hotel where Echavarri was and suggested to him that Delgado should withdraw. This was similar to the "Merckx affaire" in the 1969 Giro. The following morning Echevarri received the official communication. The substance was probenecid, a medicine for the kidney and also a masking agent for anabolic steroids. In 1988, every sport had a different list of banned substances and the International Olympic Committee (IOC) had its own, although there was a commitment to unify the lists in 1990. Probenecid was in the IOC list, but not in the Union Cycliste Internationale (UCI) list (it would be one month later) and rule number 35 of the 1988 Tour regulations stated that the doping test would be carried out in accordance with the UCI rules. The technical jury declared that Delgado had not broken any UCI rule. However, the Director of the Tour de France, Jean Pierre Courcol, said "I now know that the letter can replace the spirit of the law and that the regulations can be played with, in order to give the appearance of utter innocence. Today, I am ashamed" and his deputy, Jean Marie Leblanc, described it as a "dismal verdict". Other riders were also unhappy, with Andy Hampsten saying "Delgado took a drug to mask steroids. It's not on the banned list but it's a masking drug and that's what the commissaries should have acknowledged. I think it's a crime to let him wear the yellow jersey, a crime against the public and against the sport." In 1988 the sanction for this type of doping was a penalty of 10 minutes, which was applied to Gert Jan Theunisse during the same 1988 Tour de France; Delgado, having been cleared, received no such penalty. His final advantage over the second rider in the overall classification, Steven Rooks, was 7:13 minutes. Third, 9:58 behind, was Fabio Parra. Delgado wore the yellow jersey for eleven days, and passed doping tests every day. There was no trace of probenecid nor steroids in any other test. He thanked the public for their support and claimed he would always be grateful for the support he received during the competition. Xavier Louy was replaced as Tour director months later.

1989 жылғы "Тур де Франс"

1989 жылғы «Тур де Франс» жарысында Дельгадо прологқа 2 минут 40 секунд кешігіп келді. Ол қашықтықты кезең жеңімпазы Эрик Брюкинктан 14 секундқа ғана баяу өтті, бірақ бәрібір жарысты соңғы орыннан бастаған бірінші чемпион атанды, Брюкинктан 2:54 қалып қойды. Кейін ол өте шаршап, алдыңғы түн ұйықтамағанын айтты. Келесі күні екі кезең өтті. Осының салдарынан ол өте әлсіз болды және екінші кезеңде, командалық уақыт сынағында гипогликемияға ұшырады. Сол күні оның командаластары күтпесе, ол қалып қоя жаздай болды, ал ол алдыңғы кезеңнен 4:32 секундқа артық уақыт жоғалтты. Екінші кезеңнен кейін ол жалпы есепте соңғы орынға түсіп, фавориттердің ішіндегі ең жақсысы Лоран Финьоннан жеті минуттан астам қалып қойды. Дельгадо жарыстың қалған бөлігін шабуылмен өтті. Оның реакциясы 5-ші кезеңде басталды, ол 73 шақырымдық жеке уақыт сынағы еді. Ол кезеңде Грег Лемондтан 24 секундқа қалып, екінші орын алды. Бірінші тау кезеңінде Дельгадо соңғы көтерілісте шабуыл жасап, 29 секунд ұтты, бірақ келесі кезеңде Дельгадо Роберт Миллармен бірге Финьоннан 3:26 секундқа және Лемондтан 3:38 секундқа озып кетті. Дельгадо енді жалпы есепте 4-ші орында, көшбасшы Финьоннан 2:53 секунд қалып қойды. 17-ші кезеңнен кейін, Альп-д’Юзде аяқтағаннан кейін, соңғы жеңіске жету әлі де мүмкін болып көрінді, Дельгадо үшінші орында, Финьоннан 1:55 секундқа және Лемондтан 1:29 секундқа қалып қойды, бірақ ол алғашқы кезеңдерде жоғалтқан уақытты толығымен өтей алмады, ал осы «Турдың» соңғы күресінде тек екі маңызды фигура болды: Лоран Финьон және соңғы жеңімпаз Грег Лемонд.