Ян Кшиштоф Билецкий: Польшаның экс-премьер-министрі және экономисі
Jan Krzysztof Bielecki
Ян Кшиштоф Белецкий – премьер-министр Польши в 1991 году, либерал, экономист. Был президентом Bank Pekao и Польского института международных дел. Польша, политика.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшаның 2-ші премьер-министрі
2nd Prime Minister of Poland
Ян Кшиштоф Билецкий (3 мамыр 1951 жылы туған) – поляк либерал саясаткері және экономисі. 1990 жылдардың басында Гданьск қаласындағы Либералды-демократиялық конгрестің жетекші тұлғасы болған Билецкий 1991 жылдың көп бөлігінде Польшаның премьер-министрі қызметін атқарды. Саяси мансабынан кейін Билецкий 2003-2010 жылдар аралығында Bank Pekao президенті, ал 2009-2015 жылдар аралығында Польшаның халықаралық қатынастар институтының президенті болды. 2000 жылдардың басынан бері Билецкий «Азаматтық платформа» партиясының мүшесі. 2010 жылы Варшава бизнес журналы Билецкийді Польшадағы ең беделді экономистердің бірі деп атады.
Jan Krzysztof Bielecki (born 3 May 1951) is a Polish liberal politician and economist. A leading figure of the Gdańsk based Liberal Democratic Congress in the early 1990s, Bielecki served as Prime Minister of Poland for most of 1991. In his post political career, Bielecki served as president of Bank Pekao between 2003 and 2010, and served as the president of the Polish Institute of International Affairs between 2009 and 2015. Since the early 2000s, Bielecki has been a member of the Civic Platform party. In 2010, the Warsaw Business Journal described Bielecki as one of the most respected economists in Poland.
Ерте өмір
1951 жылы 3 мамырда Бидгощь қаласында туған Билецкий Гданьск университетінде теңіз көлігі экономикасын оқып, 1973 жылы бітірді. 1970-ші жылдардың соңғы жартысының көп бөлігінде Билецкий Гданьск қаласындағы қолданбалы экономикалық зерттеу институтының ауыр өнеркәсіп орталығында экономист болып жұмыс істеді. 1980 жылы Билецкий "Солидарлық" қозғалысына қосылып, логистикалық қолдау көрсету арқылы оның ісіне белсенді қатысты.
Born in Bydgoszcz on 3 May 1951, Bielecki studied sea transport economics at the University of Gdańsk, graduating in 1973. For much of the latter half of the 1970s, Bielecki was employed as an economist at the Center of Heavy Industry, an applied economic research institute in Gdańsk. In 1980, Bielecki joined the Solidarity movement, taking an active role in the movement by providing it with logistical support.
Бизнес пен саясатта
Мемлекеттік секторден тыс қалып, сонымен бірге "Солидарлыққа" жасырын қолдау көрсетуді жалғастыра отырып, Билецкий Гданьск университетінің (Uniwersytet Gdański) басқа да ойдас әріптестерімен бірге 1980-ші жылдардың ортасында коммунистік үкімет енгізген жаңа экономикалық реформалардан пайдалануға тырысты. Бұл реформалар мемлекеттік кәсіпорындардың тікелей басқаруын менеджерлерге арналған жазбаша ережелермен алмастырды. Гданьск университетінің академиялық және жеке байланыстарын пайдалана отырып, Билецкий Польшаның Ocean Lines компаниясымен және басқа мемлекеттік кәсіпорындармен жұмыс қарым-қатынасын орнатты. 1987 жылы Билецкий өз қызметкерлерін жалақы салығы бойынша міндеттемелерді түрлі стратегиялармен симуляциялайтын бағдарлама жасау үшін ұйымдастырды. Коммунистік мемлекеттің соңғы күндері Билецкий, Гданьск либералдары Януш Левандовски, Дональд Туск және Яцек Меркельмен бірге "Конгресс либералдары" деп танылған интеллектуалды либералды диссиденттердің бейресми ұйымы – Гданьск әлеуметтік-экономикалық даму қоғамын құрды. 1989 жылы жартылай еркін парламент сайлауында Билецкий Сеймге "Солидарлық азаматтар комитетінің" мүшесі болып сайланды. 1990 жылы "Азаматтық бірлік қозғалысы" бөлініп кеткен кезде Билецкий және басқа да Гданьск зиялылары Польша экономикасын реформалаудың либералды жолын жақтады. Конгресс либералдарының мүшелері, соның ішінде Билецкий, 1990 жылдың маусым айында парламент сайлауына қатысу үшін Либералды демократиялық конгресс (КЛД) құруға дауыс берді. Жаңа партия прагматикалық либерализмді, жекешелендіруді, Польшаның жаңадан азат болған нарығын кеңейтуді және еуропалық интеграцияны қолдады. Партия, Билецкиймен бірге, 1990 жылғы президенттік сайлауда Лех Валенсаны қолдады.
Remaining outside of the state sector while also continuing underground support for Solidarity, Bielecki, along with other like minded colleagues from the University of Gdańsk (Uniwersytet Gdański), sought to take advantage of new economic reforms instituted by the communist government in the mid 1980s. These reforms replaced the direct administration of state enterprises with written regulations for managers. Using academic and personal connections from the University of Gdańsk, Bielecki established working relationships with Polish Ocean Lines and other state enterprises. In 1987, Bielecki organized his employees to create software simulating various strategies on wage tax liabilities. In the waning days of the communist state, Bielecki, along with fellow Gdańsk liberals Janusz Lewandowski, Donald Tusk and Jacek Merkel, founded the Gdańsk Society for Socio Economic Development, an informal organization of intellectual liberal dissidents, who became known as the "Congress Liberals." In the partially free 1989 parliamentary elections, Bielecki was elected to the Sejm as a member of the Solidarity Citizens' Committee. During the splintering of the Solidarity Citizens' Movement throughout 1990, Bielecki and other Gdańsk intellectuals increasingly favoured a liberal approach to reform the Polish economy. Congress Liberal members, including Bielecki, voted to create the Liberal Democratic Congress (KLD) in June 1990 in order to contest parliamentary elections. The new party advocated pragmatic liberalism, privatization, the expansion of Poland's newly free market, and European integration. The party, along with Bielecki, also supported Lech Wałęsa in the 1990 presidential election.
Премьер-министр: 1991 жыл
1990 жылы қарашада премьер-министр Тадеуш Мазовецкий президент сайлауындағы сөзсіз жеңілісінен кейін отставкаға кеткен соң, жаңадан сайланған президент Лех Валенса жаңа премьер-министрді іздеді. Алғашқыда президент заңгер және бұрынғы белсенді Ян Олзевскийді премьер-министр лауазымына тағайындады, бірақ Олзевский премьер-министр кабинетіне президент қойған талаптар бойынша Валенсамен көптеген келіспеушіліктер туындағаннан кейін бұл қызметтен тез бас тартты. Осы келіссөздердің нәтижесінде Батыс Еуропа үкіметтері келесі айда қарыздың 50 пайызын кешіруге келісті, одан кейін АҚШ өзінің үлесінің 70 пайызын, ал Бразилия 50 пайызын кешірді. Аймақтық басқару мәселесінде Билецкий үкіметі жергілікті басқару жүйесін толық қайта құруды ұсынды, жаңа құрылған аймақтарды округтік деңгейдегі повяттармен (округтармен) алмастыруды, сондай-ақ Польшаны өңірлерге бөлуді ұсынды. Ұсыныста өңірлерге сайланған парламенттер, жауапты аймақтық үкіметтер беру және аймақтық басқарудың орталық өкілдігін сақтау көзделген. Бұл идея Польша үшін федеративтік модельді көздеген Германияның Лендеріне (жерлеріне) күшті ықпал етті. Парламенттік қолдаусыз Президент Валенса Министрлер Кеңесіне жарлық арқылы басқаруға арнайы өкілеттік беруді ұсынды. Өзінің жарлық жобасын тек уақытша шешім ретінде қорғаған Бьелецкий, сонымен қатар президенттікке премьер-министрді және кабинет мүшелерін тағайындау және қызметтен босату құқығын қоса арнайы өкілеттіктер беруді ұсынды, бұл "демократияның хаос пен анархияға құлауын болдырмау" шарасы ретінде қарастырылды. Алайда, сайлаудың нәтижесі өте күмәнді болғандықтан, партия да, Билецкий де, ешбір партия да нақты көпшілікке ие болмады, сондықтан Билецкийге үкіметті жалғастыру үшін жеткілікті қолдау болмады. Одан кейін болған коалициялық келіссөздерде Либералдық-демократиялық конгресс экономикалық және кабинеттік мәселелердегі келіспеушіліктерге байланысты Орталық келісімге басымдық берген Орталық Азаматтық Альянс тобымен үкімет құру туралы келіссөздерден бас тартты. Билецкий 1991 жылғы 6 желтоқсанда Орталық келісімнен Ян Олзевскиймен ауыстырылғанға дейін премьер-министр қызметін атқаруын жалғастырды.
Following the resignation of Prime Minister Tadeusz Mazowiecki in November 1990 after his resounding defeat in the presidential election, newly elected President Lech Wałęsa sought a new prime minister. Originally, the president appointed lawyer and former activist Jan Olszewski to the office of Prime Minister, though Olszewski quickly refused the position after numerous disagreements with Wałęsa over conditions the president placed on the prime minister's cabinet. Through these negotiations, Western Europe governments agreed to forgive 50 percent of the debt in the following month, followed by the United States forgiving 70 percent of its share, and Brazil with 50 percent. In regards to the regional administration, the Bielecki government proposed an overhaul of local government, arguing to replace the newly created rejony with county level powiats (counties), as well as proposing Poland to be decentralized into regions. The proposal called for the regions to be endowed with elected parliaments, answerable regional governments, and retain a regional central government presence. The idea was deeply influenced by the Länder (States) of Germany, envisioning a federalist model for Poland. Without parliamentary support, President Wałęsa advocated the Council of Ministers to grant itself special powers to rule by decree. While defending his decree proposal as only a temporary solution, Bielecki congruently proposed to grant the presidency special powers, including the right to nominate and dismiss the prime minister and members of the cabinet, as a measure of "preventing democracy from slipping into chaos and anarchy." However, neither the party, nor Bielecki, nor any other party, commanded a clear majority after the deeply inconclusive election, as Bielecki lacked support to continue the government. In the coalition negotiations that followed, the Liberal Democratic Congress pulled out of government formation talks with the Center Civic Alliance group dominated by the Centre Agreement, due to economic and cabinet differences between both camps. Bielecki remained as prime minister until being replaced by Jan Olszewski of the Centre Agreement on 6 December 1991.
Парламенттік мансап
Сейм мүшесі және Либералдық-демократиялық конгресс басшыларының бірі ретінде Билецкий Еуропаға саяси және экономикалық интеграцияны нығайтуды қолдауын жалғастырды. Премьер-министр қызметтен кейін Сеймде болған кезінде Билецкий Сыртқы істер комитетінде қызмет етті. 1990 жылдардың басында Билецкий Чехословакия және Венгриямен бірлескен Вишеград бастамасын, НАТО-мен интеграцияны күшейтуді ынталандырды, сондай-ақ Польшаның саяси және экономикалық саясатының Азияның сәтті «Жолбарыстары» мен Латын Америкасы елдерінің оң тәжірибесінен шабыт алуын қалады. 1992 жылдың шілдесінде Билецкий Ханна Сучокканың премьер-министр болып тағайындалуын қолдады. Кейіннен Сучокка Билецкийді портфелі жоқ министр етіп тағайындады, ол 1992 және 1993 жылдар аралығында Сучокканың Демократиялық одағы мен Либералдық-демократиялық конгресс арасындағы коалициялық келісімге сәйкес Еуропалық қауымдастықпен қарым-қатынастарды үйлестіруге жауапты болды.
As a member of the Sejm and one of the leaders of the Liberal Democratic Congress, Bielecki continued his support for stronger political and economic integration into Europe. During his post premier period in the Sejm, Bielecki served in the Committee on Foreign Affairs. During the early 1990s, Bielecki also strongly supported the Visegrád initiative with Czechoslovakia and Hungary, greater integration with NATO, and encouraged Polish political and economic policy to take inspiration from successful Asian Tiger and Latin American nations as positive examples. In July 1992, Bielecki supported the appointment of Hanna Suchocka as prime minister. Suchocka later appointed Bielecki as a minister without portfolio, tasked for relations with the European Community between 1992 and 1993 under a coalition agreement between Suchocka's Democratic Union and the Liberal Democratic Congress.