Кіріспе

Американдық дипломат (туған 1947)

Уильям А. Стэнтон (дәстүрлі қытай тілінде: 司徒文; туған 1947) – американдық зейнеткер дипломат. 2012 жылы АҚШ Сыртқы істер қызметінен зейнетке шыққаннан бері Тайваньдағы Ұлттық Цинхуа университетінде, Ұлттық Тайвань университетінде, Ұлттық Янмин университетінде (кейіннен Ұлттық Янмин Цзяо Тунг университеті болып қайта аталған), ал 2021 жылы Ұлттық Ченчжи университетінде кафедра меңгерушісі болып қызмет етеді.

Ерте өмір және білім

1947 жылы армян тегінен шыққан анасы мен ирланд және итальян тегінен шыққан әкесінен дүниеге келген Стэнтон Фордэм университетін үздік дипломмен бітірді, ал Солтүстік Каролина университетінде (Чапел Хилл) ағылшын әдебиетінен магистр және философия докторы ғылыми дәрежелерін алды, оқуға Ұлттық қорғаныс білім беру актісі бойынша стипендия алған. Ол сонымен қатар Германияның Фрайбург қаласындағы Альберт Людвигс университетінде бір жыл оқыды.

Мансап

Доктор Стэнтон 34 жыл бойы АҚШ-тың дипломаты болып қызмет етті, Бейрут елшілігінде консулдық және саяси лауазымда (1979–81), Мемлекеттік департаменттің операциялық орталығында кезекші офицер (1981–82), Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия істері жөніндегі көмекші хатшының штаб бастығы (1982–83), Ливан елшілігінің атташесі (1983–85), Бейжің елшілігінде саяси атташе (1987–90), ішкі саяси есеп беру бөлімінің бастығы (1989–90), Исламабад елшілігінде саяси-әскери істер жөніндегі офицер (1991–93), Саяси істер жөніндегі Мемлекеттік хатшының арнайы көмекшісі (1993–94), Қытай және Моңғолия істері жөніндегі кеңсе директорының орынбасары (1994–95), Бейжің елшілігінде саяси істер жөніндегі кеңесші-министр (1995–98), БҰҰ Саяси істері жөніндегі кеңсе директоры (1999), Египет және Солтүстік Африка істері жөніндегі кеңсе директоры (2001–03). Австралияның Канберра қаласындағы елшілікте қызмет еткен кезінде ол миссияның бас орынбасары (2003–05) және атқарушы іскер (2005–06) болып қызмет етті, содан кейін ол Кореяның Сеул қаласындағы елшілікке DCM лауазымына тағайындалды. Оның соңғы қызмет орны Тайваньдағы Америка институтының директоры (2009–2012) болды. Оның өкілеттігі кезінде AIT бірқатар маңызды екіжақты мәселелерде айтарлықтай прогреске қол жеткізді, соның ішінде Тайваньның АҚШ визасыз бағдарламасына қатысуы, екі маңызды қауіпсіздік көмегі туралы келісім, АҚШ үкіметінің жоғары деңгейдегі шенеуніктерінің сапарларының көбеюі және сауда дауларын шешу, оның ішінде АҚШ сиыр етін Тайваньға қайта импорттау. АҚШ-тың Тайваньға экспорттауға қосқан үлесі үшін доктор Стэнтон 2011 жылы Чарльз Э. Кобб сыйлығын жеңіп алды. Тайваньмен қарым-қатынасқа қосқан үлесі үшін Тайвань доктор Стэнтонды «Бриллиант жұлдызы» орденімен марапаттады. Доктор Стэнтонның Мемлекеттік департаменттен алған наградаларына Министрдің мансаптық жетістіктері, үш «Жоғары құрмет» сыйлығы, бір «Жоғары топтық» сыйлық және бірнеше үлгерім сыйлықтары кірді. 2006-2009 жылдар аралығында Кореядағы АҚШ әскерлеріне қосқан үлесі үшін АҚШ Армиясы доктор Стэнтонды «Ең үздік азаматтық қызметкер» медалімен марапаттады. 2012 жылдың тамызында зейнетке шыққаннан кейін, АҚШ-Тайвань қарым-қатынасын жақсартуға жасаған еңбегі үшін Тайвань резиденттік куәлігімен марапатталды.

Дипломатиядан кейін

2019 жылдың 16 тамызынан бастап Стэнтон Тайваньдағы Ұлттық Ян Мин университетінің вице-президенті қызметін атқарып келеді. 2017 жылдың 1 тамызынан 2019 жылдың 31 шілдесіне дейін Ұлттық Тайвань университетінің Жалпы білім беру орталығында профессор болып жұмыс істеді. 2013 жылдан 2017 жылға дейін Тайваньдың Синьчжу қаласындағы Ұлттық Цинь Хуа университетінде Джордж К. К. Йе атындағы ерекше профессор болды және Университеттің Азия саясаты орталығының алғашқы директоры болып тағайындалды.

Отбасы

Стентон бұрын сыртқы істер қызметкері және бұрынғы елші Карен Стентонға (Шығыс Тимор елшісі) үйленген. Олардың екі қызы бар: Кэтрин мен Элизабет.