Кіріспе

Led Zeppelin-нің 1976 жылғы "Achilles Last Stand" әні – ағылшын рок тобы Led Zeppelin-нің жетінші студиялық альбомы "Presence" (1976) альбомының ашылу трегі ретінде жарық көрген ән. Гитарист Джимми Пейдж және әнші Роберт Плант 1975 жылдың жазында ән жазуды бастады, оларға Шығыс музыкасы, мифологиясы және саяхаттары барысында кездескен әртүрлі мәдениеттер әсер етті. Шамамен он жарым минуттық бұл ән – топтың ең ұзақ студиялық жазбаларының бірі және күрделі құрылымымен ерекшеленеді, бір-бірімен байланысқан бөлімдері мен көптеген, үстіне жазылған гитаралық партиялары бар. Ән музыка сыншыларынан көбінесе жағымды пікірлер алды, кейбіреулер "Achilles Last Stand" әнін "Kashmir" сияқты басқа Zeppelin әндерімен салыстырды. Топ 1977 жылдан 1980 жылға дейінгі концерттерінде осы әнді орындады, ал 1979 жылғы тікелей орындалуы Led Zeppelin DVD-сіне (2003) енгізілді. Пейдж бірнеше сұхбатта осы әнді өзінің сүйікті Led Zeppelin әні деп атады және оның гитаралық солосын "Stairway to Heaven" солосымен бірдей деңгейде санайды.

Басты бет / Ән мәтіні

1975 жылы АҚШ-тағы гастрольдері мен Лондон концерттерінен кейін Led Zeppelin өнер көрсетуден үзіліс жасады. Салық төлеуден жалтарту үшін топ мүшелері Ұлыбританиядағы уақыттарын шектеуге міндетті болды. Бұл туралы әннің алғашқы шумақтарында айтылады: «Сәуірдің бір күні таңертең бізге бару керектігін айтты. Мен сенің бетіңе қарасам, сен маған күлімдедің, қалай бас тартар едік?». Джимми Пейдж мен Роберт Плант 1975 жылдың маусымында Мароккоға сапар шекті, онда келесі альбомына материал дайындады. Пейдж жергілікті музыканы тыңдады, ол «Ахиллдің соңғы тұруы» әніндегі гитаралық партияларына әсер етті. Солтүстік Африка және Таяу Шығыс музыкасы Led Zeppelin-нің «Friends», «Four Sticks», «No Quarter» және «Kashmir» сияқты бұрынғы әндеріне де ықпал еткен. «Ахиллдің соңғы тұруы» Уильям Блейктің «Альбион» туындысынан, Атлас мифінен және грек батыры Ахиллден алынған мифологиялық бейнелерді пайдаланғанымен, оның мәтіні топтың жер аударылу кезіндегі саяхаттарына арналған. Атауы Роберт Планттың 1975 жылдың тамызындағы автомобиль апатына ирониялық сілтеме болып табылады, онда ол тізе бауын қатты жарақаттады, өйткені Ахилл де соқпаққа тиген жебеден зардап шеккен. Плант бір жыл бойы жүре алмады және «Presence» альбомының көп бөлігін дөңгелек креслода жазды; «Ахиллдің соңғы тұруы» әнінің бастапқы атауы «Дөңгелек креслодағы ән» болды. Топ туралы өмірбаян жазған Мартин Попофф Планттың мәтінін былай сипаттады:

Құрастыру және жазу

"Ахиллдің соңғы тұруы" Пейдждің марокколық ықпалы бар гитаралық соло арпеггиоларымен басталады, Led Zeppelin биографтары оны көңілді және құпиялы деп сипаттады. Барабаншы Джон Бонэм және бассист Джон Пол Джонс ән бойында жалғасатын күшті рок ырғағын орнатады. Ұзақ кіріспе рифті төрт рет орындағаннан кейін Плант ән айта бастайды. Оның вокалдық бөлімдері қысқа аспаптық кезеңдермен бөлінеді, ал Пейдж бірнеше гитаралық бөлімдердің біріншісін қосады. 3:42-де ән өзгереді, Пейдж өзінің алғашқы солосын орындайды. Темптің өзгеруінен басқа, бұл бөлімде үзілістер мен 5/4 өлшеміне ауысу бар, ал қалған бөлігі E минор кілтінде 4/4 өлшемінде, минутына 146 соққыдан тұратын орташа жылдамдықпен жазылған. Вокал қайтып келгенде Пейдж тағы да гитараларды қосады. Ұзақ гитаралық слайдтан кейін Плант шығыс мәдениетінің ықпалымен скат стилінде ән айта бастайды. 8:25-те Пейдж екінші солоны орындайды, ол көптеген дубляждармен толықтырылған; бір жарым минуттан кейін ән бастапқы ақкордыларды қайталайды. Лос-Анджелестегі кең аудармалардан кейін Led Zeppelin Мюнхенге барып, Musicland студиясында Presence альбомын жазды. Олар "Ахиллдің соңғы тұруы" үшін негізгі тректерді 1975 жылдың 12 қарашасындағы алғашқы сессияларда жазды. Джонс жазу барысында алғаш рет сегіз ішекті бас гитараны медиатормен ойнайды. Ол Пейдждің жоғары регистрлі гитаралық сололарында орта жиіліктің күшеюіне себеп болғанын айтты; Пейдж бастапқыда қарсы болғанмен, Джонстың инновациясының тиімділігін тез мойындады. Джонс сондай-ақ "heavy metal gallop" – сегізінші нотадан кейін екі он алтыншы нотадан тұратын ырғақтық фигураны қолданады. Дыбысты теңгерлеу үшін екінші бас партиясы жазылды; Попф оны "дәстүрлі бас трек, эллипстік және үзілістерге толы, бір мезгілде gallop-пен және одан толығымен тәуелсіз" деп сипаттайды. Топтың қалған мүшелерісіз Пейдж бір түндік уақытта барлық гитаралық дубляждарды жазды: "Бір уақытта жарты ондаған гитара орындалуы керек еді. Мен әр гитараның дубляжы әр бөлімді анықтау үшін өте маңызды және күшті болуы керек екенін білдім". Presence альбомының жаздырылуы 1975 жылдың 27 қарашасында аяқталды, бұл топ "Ахиллдің соңғы тұруы" үшін негізгі тректерді жазғаннан кейін 15 күн өткен соң болды. Пейдж альбомды продюсерлік етті, ал Keith Harwood аудиоинженерияны қамтамасыз етті.

Шығарылу және жұмыс істеу

Swan Song Records 1976 жылғы 31 наурызда Led Zeppelin-нің жетінші студиялық альбомын – Presence-ты шығарды, оның ашылу трегі "Achilles Last Stand" болды. Альбом бастапқыда жақсы сатылғанымен, топ үшін аса сәтті болмады. Альбомды қолдау үшін гастрольдер өткізілмеді, бірақ қараша айында Плант толыққандай қалпына келген соң Led Zeppelin американдық гастрольге дайындалуға кірісті. "Ахиллдің соңғы тұруы" олар репетициялаған алғашқы әндердің бірі болды. Студиялық жазбаларында көптеген қосымша дыбыстар болғандықтан, оларға үш музыканттан және вокалдық ансамбльден тұратын топқа арналған аранжировка қажет болды. Пейдж еске алды:

"Achilles Last Stand" және "Nobody's Fault but Mine" – Presence альбомынан топтың репертуарына қосылған жалғыз әндер болды. Led Zeppelin оны көптеген концерттерінде орындады, көбінесе "Stairway to Heaven" әнінен бұрын. 1979 жылғы Кнебворт фестиваліндегі әннің тікелей орындалуы түсірілді және кейін 2003 жылы Led Zeppelin DVD-де жарық көрді. Presence альбомы 2015 жылғы делюкс нұсқасы үшін қайта жаңартылғанда, "Achilles Last Stand" әнінің "Two Ones Are Won" деп аталатын нұсқасы қосылды.

Қабылдау

Ән музыка сыншыларынан көбінесе оң пікірлер алды. 1976 жылы «Presence» альбомына жазған рецензиясында «Rolling Stone» журналының журналисі Стивен Дэвис былай деп жазды: «Ахиллдің соңғы тұруы» – 12 жыл өткен соң «Yardbirds» тобы болуы мүмкін. Форматы таныс: Джон Бонхамның ашулы шабуылдай ойнайтын барабаны – нағыз жетекші аспап, Джимми Пейдж Планттың астында аккордтарды тартып шаршағанға дейін. «Spin» журналының авторы Джон Янг 1991 жылы «Led Zeppelin Boxed Set» рецензиясында әнді сынға алып, былай деді: «Ахиллдің соңғы тұруы» әнінің он минутынан гөрі қанағаттандырарлық ештеңе жоқ, бұл бір мезгілде агрессивті және көңілсіз жайт». Музыка журналисі Эндрю Эрлз «Presence» альбомын ретроспективті шолуда «нағыз ауыр металдың қарқынды, мұңды, бірақ қуатты шабуылы» деп сипаттады. «Ахиллдің соңғы тұруы» британдық ауыр металдың жаңа толқынының бастауы ретінде қарастырылуы мүмкін, ол жақын арада бүкіл Еуропаға тарады. 2011 жылы «Classic Rock Review» басылымында жарияланған «Presence» рецензиясында «Achilles Last Stand» әні альбомның «тур де форс» және «нағыз саяхат» деп аталды, бірақ рецензент әннің сәл ұзақ және қайталанатын сияқты екенін айтты. «Presence (Deluxe Edition)» альбомын ретроспективті шолуда «PopMatters» журналының Эндрю Доскас «Achilles Last Stand» әнін топтың «соңғы нағыз эпосы» деп сипаттады. «AllMusic» журналының Брайан Даунинг оны альбомның «ең амбициялық әні» деп атады, ол «Physical Graffiti» альбомындағы көп қабатты шедеврлерге ұқсайтын жалғыз ән.