Жан-Мишель Жаррдың «Zoolook» альбомы: 25 тілдегі үн мен үлгілер симфониясы

Кіріспе

Zoolook — француз электронды музыканты және композиторы Жан Мишель Жардың 1984 жылғы қарашада Disques Dreyfus лейблында шыққан жетінші студиялық альбомы. Музыканың көп бөлігі Fairlight CMI цифрлық үлгілеу синтезаторында жазылған және өңделген 25 түрлі тілдегі ән мен сөйлеу үлгілерінен жасалған. Альбомнан екі сингл жарық көрді: атау трегі және "Zoolookologie".

Құрастыру және жазу

Zoolook-қа Жаррдың бұрынғы ұстазы Пьер Шеффер және Шеффердің музыкалық конкреті күшті әсер етті, ол күнделікті өмірден алынған және әлемнің түкпір-түкпірінен жиналған 25 түрлі тілдегі адам дауысынан үлгілер пайдаланды. Бұл альбомда Les Chants Magnétiques (1981) альбомында басталып, Music for Supermarkets (1983) альбомында жалғасқан үлгілерге негізделген тәсіл одан әрі дамытылды. Кейбір фрагменттерді Жарр цифрлық түрде жаздырып, содан кейін Fairlight CMI құрылғысында қайта ойнатып, өңдеді. Бұл процесті Фредерик Руссомен бірге үш ай бойы жүргізді. Мен әрқашан этникалық музыкамен айналыстым, бірақ көптеген адамдардың этникалық музыканы қолдануы шамалы беткейлік деп ойладым. Кейде ол жақсы нәтиже береді, мысалы, Брайан Иноның жұмысындағыдай, бірақ мен үшін Африкада немесе Қытайда жазба жасау туралы айтудан гөрі, дыбыстарды алып, Moog 55 немесе модульдік жүйе алдында тұрғандай дәл сол көзқараспен қарау, тербелістерді актерлер немесе адамдар тобымен алмастырып, оларды Fairlight немесе EMS синтезаторы арқылы өңдеп, тек дауыстарды қолдана отырып оркестрлеуді құру әлдеқайда қызықтырақ болды. Кейбір вокалдар Жан Мишельдің саяхаттары кезінде жазылды, ал қалғандары француз этнологы Ксавье Белланжермен бірлескен жұмысының нәтижесі болды. Белланжер саяхаттары барысында "үлкен көлемде таспалар жинағын" жазған еді. Бұл альбом үшін Жарр Moog 55, ARP 2600, EMS синтезаторларының бірнешесі, LinnDrum машинасы, Yamaha DX7, француз дыбыс инженері Мишель Гейсс Équinoxe (1978) үшін жасаған Matrisequencer 250 және E mu Emulator синтезаторларын пайдаланды. Альбомның қаптамасында тізілген тілдер: абориген, ауған, араб, бали, бенгал, қытай, голланд, ағылшын, эскимос, француз, неміс, венгр, үнді, жапон, малагаси, малай, пигмей, поляк, кечуа, орыс, сиу, испан, швед, тибет және түрік. Жаррдың бұрынғы жұмыстарына қарағанда дыбыстық жағынан күрделірек болғандықтан, бұл альбом коммерциялық тұрғыдан да сәл нашар нәтиже көрсетті, Ұлыбритания альбомдық чартында тек 47-орынға ие болды. Альбомнан екі сингл шығарылды: атау трекі және "Zoolookologie". Екеуінің де 1985 жылы музыкалық видеосы түсірілді, атау трекінің видеосын Жан Пьер Жюне режиссерлік етті, онда Марк Каро жасаған он екі робот бейнеленді, олардың тек біреуі түсірілімнен кейін сақталды. "Zoolookologie" видеосын Род Макколл режиссерлік етті және Лондонда Франк Коппола продюсерлік етті. Видеода "суретшімен флирт жасайтын үш модель бейнеленген". 1985 жылдың сәуір айында бұл альбом "Victoires de la Musique" фестивалінде "Жылдың ең үздік аспаптық альбомы" сыйлығын жеңіп алды. 2016 жылы Zoolook Revisited атты байқау ұйымдастырылды, онда кәсіби немесе әуесқой продюсерлер SoundHunters қосымшасынан алынған үлгілерді пайдаланып өз туындыларын ұсынуға шақырылды. Люк Виберт, Зека Лопес, Микаэль Сейфу, Симонн Джонс және Жан Мишельдің өзі жазған KIZ сияқты жеңімпаздардың тректері осы аттас дискіге енгізілді.

Zoolook was greatly influenced by Jarre's former mentor Pierre Schaeffer and Schaeffer's musique concrète, taking samples from everyday life and voice human in 25 different languages from all over the world. In this album was expanded the sample based approach which had been initiated on Les Chants Magnétiques (1981) and continued on Music for Supermarkets (1983). Some fragments were recorded digitally by Jarre and then played back and edited on the Fairlight CMI. This process was done together with Frederick Rousseau for three months. I've always been involved in ethnic music, though I thought the way a lot of people have been using ethnic music was a little superficial. Sometimes it works, like the Brian Eno stuff, it worked the first time, but for me what was more interesting was not making a particular statement about recording in Africa or in China, but taking some sounds and having exactly the same attitude as when you were in front of a Moog 55 or a modular system, replacing the oscillators with a bank of actors or people, treating them through the Fairlight or the EMS synth, and establishing an orchestration using only voices. Some of the vocals were recorded during Jean Michel's travels, while others are instead the result of his work with the French ethnologist, Xavier Bellanger, who during his travels recorded "a large collection of tapes." For this album, Jarre used the synthesizers Moog 55, ARP 2600, some by EMS, the LinnDrum machine, the Yamaha DX7, the Matrisequencer 250 designed by the French sound engineer, Michel Geiss for Équinoxe (1978), and the E mu Emulator. The different languages as listed in the album's liner notes are: Aboriginal, Afghan, Arabic, Balinese, Bengali, Chinese, Dutch, English, Eskimo, French, German, Hungarian, Indian, Japanese, Malagasy, Malayan, Pygmy, Polish, Quechua, Russian, Sioux, Spanish, Swedish, Tibetan, and Turkish. More aurally challenging than Jarre's previous works, the album was also somewhat less successful, reaching only number 47 in the UK album charts. Two singles from the album were released, the title track and "Zoolookologie". Both had a music video in 1985, the title track video was directed by Jean Pierre Jeunet, and featured twelve robots designed by Marc Caro of which only one was kept after filming. The video of "Zoolookologie" was directed by Rod McCall and produced by Frank Coppola in London, UK. It "shows three models flirting with the artist in a provocative fantasy". and in April 1985 it won the best instrumental album of the year award, at the Victoires de la Musique. In 2016, a contest called Zoolook Revisited was organized, in which amateur or professional producers were invited to share a piece using samples taken from the SoundHunters app. Tracks from selected winners such as Luke Vibert, Zeka Lopez, Mikael Seifu, Simonne Jones and KIZ by Jean Michel himself were included on the disc of the same name.