Кіріспе

Германиялық тұтқын лагері

Stalag XX B – Екінші дүниежүзілік соғыста неміс әскері басқарған тұтқын лагері, ол Виельбаркта (қазіргі Польшаның Мальборк ауданы) орналасқан. Онда поляк, британ, француз, бельгиялық, серб, совет, италиялық, австралиялық, жаңа зеландиялық және канадалық тұтқындар ұсталған.

Орналасқан жерлер

Лагерь 1939 жылдың 16 желтоқсанында Реклингаузенде құрылды, содан кейін 1939 жылдың 20 желтоқсанында Лицзеге, ал кейін 1940 жылдың 1 ақпанында Вильбаркқа көшірілді. Гданьскіде Бискупия Горка және VII Двор аудандарында екі қосалқы лагерь құрылды, сондай-ақ аймақта шамамен мыңға жуық мәжбүрлі еңбек қосалқы лагерьлері болды. 1940 жылдың 1 сәуірінде Сталаг XX B және оның қосалқы лагерьлерінде 2200-ге жуық әскери тұтқын болды. Нидерланды, Бельгия және Францияға неміс басқыншылығынан кейін, немістер британдық, француздық, бельгиялық және голландтық әскери тұтқындарды лагерьге әкелді. 1940 жылдың соңғы бөлігінде, ауруханасы бар әкімшілік блок тұтқындардың еңбегімен салыныс. 1941 жылдың екінші жартысында душ пен дезинфекциялық станция әлі болған жоқ, олар тек 1942 жылы ұйымдастырылды. 1942 жылдың басында лагерьде 23 470 әскери тұтқын болды. Әскери тұтқындардың көп бөлігі негізгі лагерьде емес, аймақтағы шамамен мыңға жуық мәжбүрлі еңбек лагерьлерінде орналастырылды. Гдиня мен Эльблонгтағы кеме жасаушылықтарда, сондай-ақ Мальборктің өзінде кем дегенде жеті қосалқы лагерь болды, бірақ көпшілігі ауылдық жерлерде орналасқан, тұтқындар ауыл шаруашылығында жұмыс істеді. Тұтқындар фермаларда, ағаш кесу зауыттарында, фабрикаларда, тауарлық алаңдарда жұмыс істеуге және Ногат өзенінде мұз кесуге жіберілді.

Тарату

1945 жылдың қаңтар айында немістер лагерьті таратып, соғыс тұтқындарын батысқа қарай ұзақ жорыққа шығарды. Бұл жорық үш жарым айға созылды, осы кезеңде тұтқындар суық, аштық, шаршау, аурулар және басқа да қиындықтармен күресті. Олар одақтастардың бомбалауынан кейін қираған жолдар мен теміржолдарды тазалауға күштеп жұмыс істеуге де мәжбүр болды. Күндер болды, тұтқындар ештеңе жемеді, ал кейбіреулері жорық кезінде қайтыс болды.