Кіріспе

1933-1945 жылдар аралығында Германияның канцлері және диктаторы болған нацистік диктатор Адольф Гитлер өзінің саяси өсиеті мен жеке өсиетіне 1945 жылдың 29 сәуірінде Фюрербункерде, әйелі Ева Браунмен бірге өзін-өзі өлтіруге бел буған күні қол қойды. Саяси өсиет екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімі, «Mein politisches Testament» деп аталады, онда ол соғыс салу туралы айыптауларды жоққа шығарды, Германияның адал азаматтарына алғысын білдіріп, күресті жалғастыруға шақырды. Екінші бөлімінде Генрих Гиммлер мен Герман Герингті сатқын деп жариялап, Карл Дёниц басшылығымен жаңа үкімет құру жоспарын баяндады. Гитлердің хатшысы Траудл Юнге өсиетті диктанттағанда жазбалардан оқығанын еске алды, ал оны жазуға Йозеф Геббельс көмектескен деп саналады. Адольф Гитлердің саяси және жеке өсиеттері Гитлердің өмірінің соңғы күндері Юнгеге диктантталды және 1945 жылдың 29 сәуірінде қол қойылды, бірақ бұл артефакттарды «Адольф Гитлердің өсиеті» деп белгілі, мүлдем басқа және даулы құжатпен шатастыруға болмайды.

Авторлығы

Джеймс О'Доннелл өзінің "Бункер" атты кітабында Гитлердің соңғы өсиетінің мәтінін Гитлер мен Геббельстің жазбаларымен және сөздерімен салыстырып, Геббельс оны жазуға көмектескендіктен кем дегенде жартылай жауапты деген қорытындыға келді. Юнге мәлімдегендей, Гитлер 29 сәуірде түн ортасынан кейін өсиетті диктанттағанда жазбалардан оқып отырған.

Құжаттардың тарихы

Үш хабаршы қоршаудағы Фюрер бункерінен оның өсиеті мен саяси өсиетнамасын алып, олардың болашақ ұрпаққа жеткізілуін қамтамасыз ету үшін тағайындалды. Бірінші хабаршы – баспасөз атташесінің орынбасары Хайнц Лоренц. Ол Люксембург журналисі ретінде жалған есіммен саяхаттап бара жатқанда британдықтармен тұтқындалды. Ол тағы екі көшірме және хабаршы бар екенін хабарлады: Гитлердің әскерлік адъютанты Вилли Иоганмайер және Борманның адъютанты, SS Standartenführer Вильгельм Зандер. Зандер «Фридрих Вильгельм Паустин» деген псевдониммен саяхаттап жүрді және көп ұзамай Иоганмайермен бірге американдық оккупациялық аймақта ұсталды. Осылайша, құжаттардың екі данасы американдықтардың қолына, ал біреуі британдықтардың қолына тиді. 1946 жылдың қаңтарына дейін құжаттардың мәтіндері американдық және британдық баспасөзде кеңінен жарияланды, бірақ британдық сыртқы істер министрі Эрнест Бевин осы құжаттарға қол жеткізуді шектеуді қарастырды. Ол олардың немістер арасында культ нысанына айналуынан қаушады. Олар бұған дейін де жарияланғандықтан, американдықтар бұл туралы алаңдамады, бірақ оларды одан әрі жариялаудан бас тартуға келісті. Гитлердің өсиеті мен неке куәлігі АҚШ президенті Гарри С. Трумэнге тапсырылды. Олардың бірі бірнеше жыл бойы Вашингтондағы Ұлттық мұрағатта көпшілік назарына қойылды. Гитлердің түпнұсқалық өсиеті қазір Мэриленд штатындағы Колледж Парктегі Ұлттық мұрағаттың қауіпсіз сақталымында сақталған.

Салдары

Саяси өсиетке куә болған төрт адам да көп ұзамай қайтыс болды. Геббельс және оның әйелі өз-өзіне қол жұмсады. Бергдорф пен Кребс 1 мамыр күні түнде бункерде бірге өз-өзіне қол жұмсады. Борманның нақты қайтыс болған уақыты мен орны әлі де белгісіз; оның қалдықтары 1972 жылы бункер орнынан табылып, 1998 жылы ДНК талдауы арқылы анықталды. Ол, басы артық, сол түні Фюрер бункерінен қашуға тырысып қаза тапқан болуы мүмкін. Гитлердің Рейхпрезидент лауазымына тағайындаған мұрагері Дёництің Фленсбург үкіметінде Альберт Шпеер мен Франц Зельдте берген жауаптары ескерілмеді (немесе екі министр тез арада қызметіне қайта орналастырылды). Бұрынғы Сыртқы істер министрі Жоахим фон Риббентроп та, Гитлердің тағайындаған Сейс-Инкварт та бұл лауазымды атқармады. Лауазым Геббельстің өз-өзіне қол жұмсауынан кейін Германияның Бас министрі (Кабинет басшысы, Канцлер лауазымымен тең) болған Лютц Граф Шверин фон Кроссикке берілді. 1952 жылы Гитлердің қарындасы Паула өсиет бойынша мұрасын талап етуге тырысты, бірақ Гитлердің заңды түрде қайтыс болғаны туралы жарияланбағандықтан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды.