Кіріспе

Шотландия шіркеуінің пасторы (1680–1750)

Джон Уиллисон (1680 – 3 мамыр 1750) – Шотландия шіркеуінің евангелистік пасторы және христиан әдебиетінің авторы.

Өмір

Оның әкесі Джон Уиллисонның туған жері Стирлингке жақын жердегі шағын мүлік иесі болған. 1703 жылы ол Брейчин приходының пасторы болып тағайындалды. 1718 жылы ол Дандидегі қызметке көшті. Оның Иеміздің күнін қасиеттеу туралы трактаты, Джеймс VI және епископтық дін қызметкерлерінің саясатына жауап ретінде жазылған. Ол Джеймс Смоллдың, епископальдық дін қызметкерінің жауабына себеп болды, ал Уиллисон өзінің «Парахиялық пастордан прелатиялық джентльменге хат» арқылы оған жауап берді. Осыдан кейін ол «Сакраментальдық нұсқаулық» атты рухани еңбек жазды. Смолл оның бұрынғы хатына жауап берді, соған Уиллисон «Шотландия шіркеуінің кешірім сұрауы» арқылы жауап берді. Содан кейін ол саяси тақырыптарға көшті, ағылшын парламентінің мүшесіне хат жазды. Эбенезер Эрскин және оның әріптестері меценаттыққа қарсылық білдіргені үшін шеттетілгеннен кейін, Уиллисон 1733 жылы Ангус және Меарнс синодында олардың шеттетілуіне қарсы уағыз айтты («Шіркеудің қауіптілігі» деп жарияланды). Ол оларды қайтаруға тырысты және 1734 жылғы Бас Ассамблеяда көпшілік қолдауға ие болды. Нәтижесінде Уиллисон патронажды жою үшін жұмыс істеу үшін делегация құрамында Лондонға жіберілді, бірақ олар тек кейбір маңызды жеңілдіктерге қол жеткізген жағдайда ғана сәтті болды. Эрскин және оның әріптестері қанағаттанбады және 1739 жылы жеке пресвитерияны құрды (Сесседер тарихы үшін Шотландияның Біріккен пресвитериандық шіркеуін қараңыз). 1737 жылы ол өзінің ең танымал және ең көп қайта басылған еңбектерінің бірін – «Азап шеккен адамның серігі» және «Қысқаша катехизис үлгісі» деп аталатын қысқаша катехизистің түсіндірмесін жазды. Уиллисон әр түрлі уақытта жариялаған басқа катехизистік еңбектер «Ананың катехизисі» (көбіне танымал және көп қолданылатын кішкентай балаларға арналған катехизис) және «Жас діншінің катехизисі» болды. 1742 жылы ол тағы бір көптеп басылған еңбегін жариялады, ол «Гилеад жамасы» деп аталды, онда жиырма төрт уағыз бар, олардың он екісі Иеміздің кешкі асымен байланысты. 1744 жылы Шотландия шіркеуінің жағдайы туралы әділ және бейтарап куәлігі жарық көрді. 1745 жылы Якобыт көтерілісі кезінде, сол жылы «Папизм – тағы бір Евангелия» атты еңбегін жариялағаннан кейін, ол шіркеу ғимаратында қызмет өткізіп жатқанда Таулы жерлер армиясының сарбаздарынан қорқытылды және бірнеше апта бойы жеке үйлерде уағыз айтуға мәжбүр болды. Оның соңғы жарияланымдары «Сакраментальдық ойлар мен кеңестер» (1747) болды.