Кіріспе

Жапонияның 40-шы императоры (673–686 жылдары таққа отырған) – дәстүрлі тізім бойынша Жапонияның 40-шы императоры. Ол 673 жылдан өліміне дейін, 686 жылға дейін билік етті.

Дәстүрлі әңгіме

Тенму император Жомей мен императрица Когёкутің кіші ұлы және император Тенджидің кіші інісі болды. Туған кездегі аты – Принц Оама (大海人皇子: Оама но оджи). Одан кейін оның қызы және әйелі болған императрица Жито таққа отырды. Ағасы, император Тенджи билік еткен кезде Тенму оның бірнеше қызына үйленуге мәжбүр болды, себебі Тенджи мұндай некелер екі бауырдың арасындағы саяси байланысты нығайтуға көмектеседі деп ойлады. Ол үйленген туыстарының ішінде бүгін императрица Жито деп танылатын ханшайым Уноносарара және ханшайым Ота болды. Тенмудің басқа да әйелдері болды, олардың әкелері беделді сарай шенеуніктері еді. Тенму көп балалы болды, соның ішінде ханшайым Уноносарарадан мұрагер ханзада Кусакабе, ханшайым Точи, ханшайым Отадан ханзадалар Оцу мен Оку (олардың әкесі де Тенджи еді), сондай-ақ Нихон Шокиді жазған және император Цзюньниннің әкесі ханзада Тонери болды. Принц Кусакабе арқылы Тенму ұрпақтарында екі император және екі императрица дүниеге келді. Императрица Кокен – оның әулетінен шыққан соңғы императорлық билеуші болды.

Буддизм

675 жылы император Тенму буддизмнің ықпалымен жыл сайын 1 сәуірден 30 қыркүйекке дейін қолданыстағы жануарлардың (ат, сиыр, ит, маймыл, құс) етін жеуге тыйым салды.

Саясат

Нихон Шокиде Тенму ұлы жаңашыл ретінде сипатталған, бірақ бұл сипаттаманың бейтараптығы күмәнді, өйткені еңбек оның ұрпақтарының бақылауында жазылған. Дегенмен, Тенму императордың билігін күшейтіп, ұлдарын үкіметтегі жоғары лауазымдарға тағайындағаны және Отомо мен Сога кландары сияқты ықпалды кландардың дәстүрлі беделін төмендеткені анық. Ол кабане жүйесін – мұрагерлік лауазымдар мен шендерді жаңартты, бірақ кейбір атауларды жоюды қоса алғанда, өзгерістер енгізді. Бұрынғы ең жоғары кабане саналған Оми мен Мураджи жаңа иерархияда, сегіз түрлі кабанеден тұратын жүйеде құнға төмендетілді. Әр клан императорлық әулетке жақындығы мен Тенмуға адалдығына қарай жаңа кабане алды. Тенму ұлдары арасында билік тепе-теңдігін сақтауға тырысты. Бірде ол ұлдарымен бірге Йошиноға сапар шегіп, бір-бірімен ынтымақтасып, соғыс ашпауға ант бердірді. Бірақ бұл тиімсіз болды: Тенму қайтыс болғаннан кейін оның ұлы, Оцу князі, сатқындық жасағаны үшін жазаланды. Тенмудың сыртқы саясаты 676 жылы Корея түбегінің барлығын басып алған Силла патшалығына жағымды болды. Кореяны Силла біріктіргеннен кейін Тенму Қытайдың Тан әулетімен дипломатиялық қарым-қатынасты үзуге шешім қабылдады, бұл Силламен жақсы қарым-қатынас сақтау мақсатымен жасалды. Тенму императорлық тақтың беделін арттыру үшін діни құрылымдарды пайдаланды. Оның билігі кезінде императорлық үйірмен және императорлардың ата-анасы Аматэрасу құдайына арналған Исе Ұлы ғибадатханасы арасындағы байланыс күшейді. Ол қызы Оку ханшайымын ғибадатхананың жаңадан тағайындалған Сайосы ретінде жіберді, сондай-ақ бірнеше мерекелер мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылды. Ол буддизмді де қолдады және бірнеше ірі ғибадатханалар мен монастырлар салдырды. Айтуынша, Тенму әр үйдің Будда бейнесі мен сутраны қоя алатын алтарьмен құрбандық тақтасын орнатуға шақырып, осылайша буцуданды ойлап тапқан. Алайда, буддизмнің барлық дін қызметкерлері, монахтары мен монахтары мемлекеттік бақылауда болды және ешкім мемлекеттің рұқсатынсыз монах бола алмады. Бұл діни секталардың пайда болуының алдын алу және шаруалардың дін қызметкерлеріне айналуына жол бермеу үшін жасалды.

Ненго емес кезең

Тенмудың билігінің алғашқы жылдары ғалымдар тарапынан ешқандай дәуірмен немесе ненгомен байланыстырылмаған.