Кіріспе

Блоктық тармақ блогы – жүректің электр жүйесінің тармақтарының бірінде электр импульстарының толық немесе ішінара тоқтауы.

Анатомия және физиология

Жүректің электрлік белсенділігі жоғарғы оң жақ қарыншада орналасқан синоатриалдық түйіннен (жүректің табиғи кардиостимуляторынан) басталады. Импульс сол және оң қарыншалар арқылы өтіп, атриовентрикулярлық түйінде жинақталады. АВ түйіннен электр импульсі Гис шоғырымен төмен қарай жүреді және оң және сол шоғыр тармақтарына бөлінеді. Оң шоғыр тармағында бір талшық бар. Сол шоғыр тармағы екі талшыққа бөлінеді: сол жақ алдыңғы талшық және сол жақ артқы талшық. Кейбір дереккөздер сол шоғыр тармағын үш талшыққа бөледі: сол жақ алдыңғы, сол жақ артқы және сол жақ қалқанша талшығы. Жұқарақ сол артқы талшық екіге бөлінеді, оның бірі қалқаншалық бөлігінде орналасқан. Соңында, талшықтар миллиондаған Пуркинье талшықтарына бөлінеді, олар жеке жүрек миоциттерімен тікелей байланысып, қарыншалардың жылдам, үйлесімді және синхронды физиологиялық деполяризациясын қамтамасыз етеді.

Механизм

Тораптық тармақ немесе талшықтар тобы зақымданған кезде (негізгі жүрек ауруы, миокард инфарктісі немесе жүрек хирургиясы салдарынан) ол электр импульстарын тиісті түрде өткізбеуі мүмкін. Бұл қарынша деполяризациясының өзгеруіне алып келеді. Электр импульсы енді тораптық тармақ арқылы басымды жолды қолдана алмайтындықтан, ол бұлшық талшықтары арқылы жылжуы мүмкін, бұл электрлік қозғалысты баяулатып, импульстардың таралу бағытын өзгертеді. Нәтижесінде қарыншалардың синхрониясы жоғалады, қарынша деполяризациясы ұзарады және жүрек шығымының төмендеуі мүмкін. Жүрек жеткіліксіздігі болған жағдайда, қарыншаларды қайта синхрондау үшін арнайы кардиостимулятор қолданылуы мүмкін. Теория бойынша, мұндай кардиостимулятор QRS интервалын қысқартады, сол және оң қарыншалардың жиырылу уақытын жақындатады және эжекциялық фракцияны сәл арттырады.

Диагностика

Қалта тармақтық блогы ЭКГ-дағы QRS кешенінің ұзақтығы 120 мс-тен асса, диагноз қойылуы мүмкін. Оң қапта тармақтық блогы әдетте QRS кешенінің соңғы бөлігінің ұзаруына себеп болады және жүректің электрлік осін оңға қарай сәл ығыстыруы мүмкін. ЭКГ-да V1 қорғанында соңғы R тісшесі және I қорғанында бүркеленген S тісшесі байқалады. Сол қапта тармақтық блогы бүкіл QRS кешенін кеңейтеді және көбінесе жүректің электрлік осін солға қарай ығыстырады. ЭКГ-да V1 қорғанында QS немесе rS кешені, ал I қорғанында монофазалық R тісшесі көрінеді. Қалта тармақтық блогының тағы бір қалыпты белгісі – T тісшесінің сәйкес келмейтіні. Яғни, T тісшесі QRS кешенінің соңғы бағытына қарама-қарсы бағытта бұрылады. Қалта тармақтық блогы, әсіресе сол қапта тармақтық блогы, жүрек диссинхрониясына алып келуі мүмкін. Сол және оң қапта тармақтық блогының бірдей пайда болуы толық AV блогына әкеледі.

Емдеу

Кейбір адамдар бұтақшалық блоктармен туа бітеді. Көптеген басқалары жүрек ауруының салдарынан осы жағдайға ұшырайды. Бұтақшалық блоктары бар адамдар әлі де өте белсенді болып, ЭКГ-дегі аномалиядан басқа ештеңе байқалмауы мүмкін. Дегенмен, егер бұтақшалық блоктар күрделі болса және бұтақшалық жүйеде таралып кеткен болса, немесе қарыншалық бұлшық етінің қосымша және айқын зақымдануымен байланысты болса, олар жүректің ауыр сырқатының белгісі болуы мүмкін. Ерекше жағдайларда, жүрек бұлшық етіне қажетті электр қуатын қалпына келтіру үшін кардиостимулятор қажет болуы мүмкін.